ย่อหัวข้อสมุฏฐาน
[826] Aniccā sabbasaṅkhārā dukkhānattā ca saṅkhatā. Nibbānañceva paṇṇatti anattā iti nicchayā. Buddhacande anuppanne buddhādicce anuggate tesaṃ sabhāgadhammānaṃ nāmamattaṃ na ñāyati . Dukkaraṃ vividhaṃ katvā pūrayitvāna pāramī uppajjanti mahāvīrā cakkhubhūtā sabrahmake te desayanti saddhammaṃ dukkhahāniṃ sukhāvahaṃ. Aṅgīraso sakyamuni sabbabhūtānukampako sabbasattuttamo sīho piṭake tīṇi desayi suttantaṃ abhidhammañca vinayañca mahāguṇaṃ. Evaṃ nīyati saddhammo vinayo yadi tiṭṭhati ubhato ca vibhaṅgāni khandhakā yā ca mātikā mālā suttaguṇeneva parivārena ganthitā. Tasseva parivārassa samuṭṭhānaṃ niyato kataṃ sambhedanidānañcaññaṃ sutte dissanti upari tasmā sikkhe parivāraṃ dhammakāmo supesaloti. Vibhaṅge dvīsu paññattaṃ uddisanti uposathe pavakkhāmi samuṭṭhānaṃ yathāñāyaṃ suṇātha me. Pārājikaṃ yaṃ paṭhamaṃ dutiyañca tato paraṃ sañcarittānubhāsañca atirekañca cīvaraṃ lomāni padasodhammo bhūtasaṃvidhānena ca theyyadesanacoriñca ananuññāya terasa. Terasete samuṭṭhānanayā viññūhi cintitā ekekasmiṃ samuṭṭhāne sadisā idha dissare. ------------
[827] Methunaṃ sukkasaṃsaggo aniyatā paṭhamikā pubbūpaparipācitā raho bhikkhuniyā saha sabhojane raho dve ca aṅguli udake hasaṃ pahāre uggire ceva tepaññāsā ca sekhiyā adhakkhagāmāvassutā talamaṭṭhañca suddhikā vassaṃ vutthā ca ovādaṃ nānubandhe pavattiniṃ chasattati ime sikkhā kāyamānasikā katā sabbe ekasamuṭṭhānā paṭhamaṃ pārājikaṃ yathā. Paṭhamapārājikasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.
[828] Adinnaṃ viggahuttariṃ duṭṭhullā attakāminaṃ amūlā aññabhāgiyā aniyatā dutiyikā acchinde pariṇāmane musā omasapesuṇā duṭṭhullā paṭhavīkhaṇe bhūtaṃ aññāya ujjhape Nikkaḍḍhanaṃ siñcanañca āmisahetu bhuttāvī ehi anādari bhiṃsā apanidhe ca jīvitaṃ jānaṃ sappāṇakaṃ kammaṃ ūnasaṃvāsanāsanā sahadhammikavilekhā moho amūlakena ca kukkuccaṃ dhammikaṃ [2]- datvā pariṇāmeyya puggale kinte akālaacchinde duggahi nirayena ca gaṇaṃ vibhaṅgaṃ dubbalaṃ kaṭhinaphāsupassayaṃ akkosacaṇḍī maccharī gabbhinī ca pāyantiyā dve vassā sikkhā saṅghena tayo ceva gihigatā kumārībhūtā tisso ca ūnadvādasasammatā alantāva sokāvassaṃ chandā anuvassā ca dve sikkhāpadā sattatīme samuṭṭhānā tikā katā kāyacittena na vācā vācācittā na kāyikā tīhi dvārehi jāyanti pārājikaṃ dutiyaṃ yathā. Dutiyapārājikasamuṭṭhānaṃ niṭṭhitaṃ.