กัตถปัญญัติวารที่ ๑
[511] Yantena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena bhikkhunīnaṃ pañcamaṃ pārājikaṃ kattha paññattaṃ . kaṃ ārabbha . Kismiṃ vatthusmiṃ . atthi tattha paññatti anuppaññatti anuppannapaññatti sabbattha paññatti padesapaññatti sādhāraṇapaññatti asādhāraṇapaññatti ekato paññatti ubhato paññatti . catunnaṃ pātimokkhuddesānaṃ katthogadhaṃ kattha pariyāpannaṃ katamena uddesena uddesaṃ āgacchati . catunnaṃ vipattīnaṃ katamā vipatti . sattannaṃ āpattikkhandhānaṃ katamo āpattikkhandho . channaṃ āpattisamuṭṭhānānaṃ katīhi samuṭṭhānehi samuṭṭhāti . catunnaṃ adhikaraṇānaṃ katamaṃ adhikaraṇaṃ . Sattannaṃ samathānaṃ katīhi samathehi sammati . ko tattha vinayo ko tattha abhivinayo kiṃ tattha pātimokkhaṃ kiṃ tattha adhipātimokkhaṃ kā vipatti kā sampatti kā paṭipatti . kati atthavase paṭicca bhagavatā bhikkhunīnaṃ pañcamaṃ pārājikaṃ paññattaṃ . kā sikkhanti . kā sikkhitasikkhā . kattha ṭhitaṃ . kā dhārenti . Kassa vacanaṃ. Kenābhaṭanti.
[512] Yantena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena bhikkhunīnaṃ pañcamaṃ pārājikaṃ kattha paññattanti . sāvatthiyā paññattaṃ . kaṃ ārabbhāti . sundarīnandaṃ bhikkhuniṃ ārabbha . Kismiṃ vatthusminti . sundarīnandā bhikkhunī avassutā avassutassa purisapuggalassa kāyasaṃsaggaṃ sādiyi tasmiṃ vatthusmiṃ . atthi tattha paññatti anuppaññatti anuppannapaññattīti . ekā paññatti anuppaññatti anuppannapaññatti tasmiṃ natthi . sabbattha paññatti padesapaññattīti . sabbattha paññatti . sādhāraṇapaññatti asādhāraṇapaññattīti . asādhāraṇapaññatti . ekato paññatti ubhato paññattīti . ekato paññatti . catunnaṃ pātimokkhuddesānaṃ katthogadhaṃ kattha pariyāpannanti . nidānogadhaṃ nidānapariyāpannaṃ. {512.1} Katamena uddesena uddesaṃ āgacchatīti . dutiyena uddesena uddesaṃ āgacchati . catunnaṃ vipattīnaṃ katamā vipattīti . Sīlavipatti . sattannaṃ āpattikkhandhānaṃ katamo āpattikkhandhoti . Pārājikāpattikkhandho . channaṃ āpattisamuṭṭhānānaṃ katīhi samuṭṭhānehi samuṭṭhātīti . ekena samuṭṭhānena samuṭṭhāti kāyato ca cittato ca samuṭṭhāti na vācato . catunnaṃ adhikaraṇānaṃ katamaṃ adhikaraṇanti . āpattādhikaraṇaṃ . sattannaṃ samathānaṃ katīhi samathehi sammatīti . dvīhi samathehi sammati sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca . ko tattha vinayo ko tattha abhivinayoti . Paññatti vinayo vibhatti abhivinayo. {512.2} Kiṃ tattha pātimokkhaṃ kiṃ tattha adhipātimokkhanti. Paññatti pātimokkhaṃ vibhatti adhipātimokkhaṃ . kā vipattīti. Asaṃvaro vipatti. Kā Sampattīti . saṃvaro sampatti . kā paṭipattīti . na evarūpaṃ karissāmīti yāvajīvaṃ āpāṇakoṭikaṃ samādāya sikkhati sikkhāpadesu . Kati atthavase paṭicca bhagavatā bhikkhunīnaṃ pañcamaṃ pārājikaṃ paññattanti. Dasa atthavase paṭicca bhagavatā bhikkhunīnaṃ pañcamaṃ pārājikaṃ paññattaṃ saṅghasuṭṭhutāya saṅghaphāsutāya dummaṅkūnaṃ bhikkhunīnaṃ niggahāya pesalānaṃ bhikkhunīnaṃ phāsuvihārāya diṭṭhadhammikānaṃ āsavānaṃ saṃvarāya samparāyikānaṃ āsavānaṃ paṭighātāya appasannānaṃ pasādāya pasannānaṃ bhiyyobhāvāya saddhammaṭṭhitiyā vinayānuggahāya . kā sikkhantīti . sekkhā ca puthujjanakalyāṇikā ca sikkhanti . kā sikkhitasikkhāti . arahantiyo sikkhitasikkhā . Kattha ṭhitanti . sikkhākāmāsu ṭhitaṃ . kā dhārentīti . yāsaṃ vattati tā dhārenti . kassa vacananti . bhagavato vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa. Kenābhaṭanti. Paramparābhaṭaṃ. Upāli dāsako ceva soṇako siggavo tathā moggalīputtena pañcamā ete jambusirivhaye. Tato mahindo iṭṭiyo uttiyo ceva sambalo .pe. Ete nāgā mahāpaññā vinayaññū maggakovidā vinayaṃ dīpe pakāsesuṃ piṭakaṃ tambapaṇṇiyāti.