[278] Evaṃ vutte poṭṭhapādo paribbājako bhagavantaṃ etadavoca tiṭṭhatesā bhante kathā yāya mayaṃ etarahi kathāya sannisinnā nesā bhante kathā bhagavato dullabhā bhavissati pacchāpi savanāya purimāni bhante divasāni purimatarāni nānātitthiyānaṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ kotuhalasālāya sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ abhisaññānirodhe kathā udapādi kathaṃ nu kho bho abhisaññānirodho hotīti tatrekacce Evamāhaṃsu ahetu appaccayā purisassa saññā uppajjatipi nirujjhatipi yasmiṃ samaye uppajjati saññī tasmiṃ samaye hoti yasmiṃ samaye nirujjhati asaññī tasmiṃ samaye hotīti ittheke abhisaññānirodhaṃ paññapenti tamañño evamāha na kho pana metaṃ bho evaṃ bhavissati saññā hi bho purisassa attā so ca kho upetipi apetipi yasmiṃ samaye upeti saññī tasmiṃ samaye hoti yasmiṃ samaye apeti asaññī tasmiṃ samaye hotīti ittheke abhisaññānirodhaṃ paññapenti {278.1} tamañño evamāha na kho pana metaṃ bho evaṃ bhavissati santi hi bho samaṇabrāhmaṇā mahiddhikā mahānubhāvā te imassa purisassa saññaṃ upakaḍḍhantipi apakaḍḍhantipi yasmiṃ samaye upakaḍḍhanti saññī tasmiṃ samaye hoti yasmiṃ samaye apakaḍḍhanti asaññī tasmiṃ samaye hotīti ittheke abhisaññānirodhaṃ paññapenti tamañño evamāha na kho pana metaṃ bho evaṃ bhavissati santi hi bho devā mahiddhikā mahānubhāvā te imassa purisassa saññaṃ upakkaḍḍhantipi apakkaḍḍhantipi yasmiṃ samaye upakkaḍḍhanti saññī tasmiṃ samaye hoti yasmiṃ samaye apakkaḍḍhanti asaññī tasmiṃ samaye hotīti ittheke abhisaññānirodhaṃ paññapenti tassa mayhaṃ bhante bhagavantaṃyeva ārabbha sati udapādi aho nūna bhagavā aho nūna sugato yo imesaṃ dhammānaṃ sukusaloti bhagavā bhante kusalo bhagavā pakataññū abhisaññānirodhassa kathannu kho bhante abhisaññānirodho hotīti.

[279] Tatra poṭṭhapāda ye te samaṇabrāhmaṇā evamāhaṃsu ahetu appaccayā purisassa saññā uppajjatipi nirujjhatipīti ādito va nesaṃ aparaddhaṃ . taṃ kissa hetu . Sahetu hi poṭṭhapāda sappaccayā purisassa saññā uppajjatipi nirujjhatipi sikkhā ekā saññā uppajjatipi sikkhā ekā saññā nirujjhatipi {279.1} kā ca sikkhāti bhagavā avoca. Idha poṭṭhapāda tathāgato loke uppajjati arahaṃ sammāsambuddho .pe. (yathā sāmaññaphale evaṃ vitthāretabbaṃ) . evaṃ kho poṭṭhapāda bhikkhu sīlasampanno hoti .pe. Tassime pañca nīvaraṇe pahīne attani samanupassato pāmojjaṃ jāyati pamuditassa pīti jāyati pītimanassa kāyo passambhati passaddhakāyo sukhaṃ vedayati sukhino cittaṃ samādhiyati . so vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati tassa yā purimā kāmasaññā sā nirujjhati vivekajapītisukhasukhumasaccasaññā tasmiṃ samaye hoti vivekajapītisukhasukhumasaccasaññīyeva tasmiṃ hoti evaṃpi sikkhā ekā saññā uppajjati sikkhā ekā saññā nirujjhati ayaṃpi sikkhāti bhagavā avoca.

เล่มที่ ๙ ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค๑๑๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. โปฏฐปาทสูตร”