[324] So iminā ca ariyena sīlakkhandhena samannāgato iminā ca ariyena indriyasaṃvarena samannāgato iminā ca ariyena satisampajaññena samannāgato imāya ca ariyāya santuṭṭhiyā samannāgato vivittaṃ senāsanaṃ bhajati araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ . so pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. So abhijjhaṃ lobhaṃ pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati abhijjhāya cittaṃ parisodheti byāpādapadosaṃ pahāya abyāpannacitto viharati sabbapāṇabhūtahitānukampī byāpādapadosā cittaṃ parisodheti thīnamiddhaṃ pahāya vigatathīnamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno thīnamiddhā cittaṃ parisodheti uddhaccakukkuccaṃ pahāya anuddhato viharati ajjhattaṃ vūpasantacitto uddhaccakukkuccā cittaṃ parisodheti vicikicchaṃ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṅkathī kusalesu dhammesu vicikicchāya cittaṃ parīsodheti.
[325] Seyyathāpi māṇava puriso iṇaṃ ādāya kammante payojeyya tassa te kammantā samijjheyyuṃ . so yāni ca porāṇāni iṇamūlāni tāni ca byantīkareyya siyā cassa uttariṃ Avasiṭṭhaṃ dārabharaṇāya . tassa evamassa ahaṃ kho pubbe iṇaṃ ādāya kammante payojesiṃ tassa te me kammantā samijjhiṃsu sohaṃ yāni porāṇāni iṇamūlāni tāni ca byantīakāsiṃ atthi ca me uttariṃ avasiṭṭhaṃ dārabharaṇāyāti . so tatonidānaṃ labhetha pāmojjaṃ adhigacche somanassaṃ. {325.1} Seyyathāpi māṇava puriso ābādhiko assa dukkhito bāḷhagilāno bhattañcassa nacchādeyya na cassa kāye balamattā . So aparena samayena tamhā ābādhā mucceyya bhattañcassa chādeyya siyā cassa kāye balamattā . Tassa evamassa ahaṃ kho pubbe ābādhiko ahosiṃ dukkhito bāḷhagilāno bhattañca me nacchādesi na ca me āsi kāye balamattā somhi etarahi tamhā ābādhā mutto bhattañca me chādesi atthi ca me kāye balamattāti. So tatonidānaṃ labhetha pāmojjaṃ adhigacche somanassaṃ. {325.2} Seyyathāpi māṇava puriso bandhanāgāre bandho assa so aparena samayena tamhā bandhanāgārā mucceyya sotthinā abhayena na cassa kiñci bhogānaṃ vayo . tassa evamassa ahaṃ kho pubbe bandhanāgāre bandho ahosiṃ somhi etarahi tamhā bandhanāgārā mutto sotthinā abhayena natthi ca me kiñci bhogānaṃ vayoti . so tatonidānaṃ labhetha pāmojjaṃ adhigacche somanassaṃ . Seyyathāpi māṇava puriso dāso anattādhīno parādhīno na yenakāmaṃgamo . so aparena samayena tamhā dāsabyā mucceyya Attādhīno aparādhīno bhujisso yenakāmaṃgamo . tassa evamassa ahaṃ kho pubbe dāso ahosiṃ na attādhīno parādhīno na yenakāmaṃgamo somhi etarahi tamhā dāsabyā mutto attādhīno aparādhīno bhujisso yenakāmaṃgamoti . so tatonidānaṃ labhetha pāmojjaṃ adhigacche somanassaṃ. {325.3} Seyyathāpi māṇava puriso sadhano sabhogo kantāraddhānamaggaṃ paṭipajjeyya dubbhikkhaṃ sappaṭibhayaṃ . so aparena samayena taṃ kantāraṃ nitthareyya sotthinā gāmantaṃ anupāpuṇeyya khemaṃ appaṭibhayaṃ . tassa evamassa ahaṃ kho pubbe sadhano sabhogo kantāraddhānamaggaṃ paṭipajjiṃ dubbhikkhaṃ sappaṭibhayaṃ somhi etarahi taṃ kantāraṃ nitthiṇṇo sotthinā gāmantaṃ anuppatto khemaṃ appaṭibhayanti . so tatonidānaṃ labhetha pāmojjaṃ adhigacche somanassaṃ . evameva kho māṇava bhikkhu yathāiṇaṃ yathārogaṃ yathābandhanāgāraṃ yathādāsabyaṃ yathākantāraddhānamaggaṃ ime pañca nīvaraṇe appahīne attani samanupassati. {325.4} Seyyathāpi māṇava yathāānaṇyaṃ yathāārogyaṃ yathābandhanāmokkhaṃ yathābhujissaṃ yathākhemantabhūmiṃ evameva bhikkhu ime pañca nīvaraṇe pahīne attani samanupassati tassime pañca nīvaraṇe pahīne attani samanupassato pāmojjaṃ jāyati pamuditassa pīti jāyati pītimanassa kāyo passambhati passaddhakāyo sukhaṃ pavedeti sukhino cittaṃ samādhiyati . so vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati . So imameva kāyaṃ vivekajena pītisukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati nāssa kiñci sabbāvato kāyassa vivekajena pītisukhena apphutaṃ hoti. {325.5} Seyyathāpi māṇava dakkho nhāpako vā nhāpakantevāsī vā kaṃsathāle nhānīyacuṇṇāni ākiritvā udakena paripphosakaṃ sandeyya parisandeyya sāyaṃ nhānīyapiṇḍi snehānugatā snehaparetā santarabāhirā phutā snehena na ca paggharati evameva kho māṇava bhikkhu .pe. yaṃ hi māṇava bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati so imameva kāyaṃ vivekajena pītisukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati nāssa kiñci sabbāvato kāyassa vivekajena pītisukhena apphutaṃ hoti. Idaṃpissa hoti samādhimhi.