อาณัตติกประโยค

{๑๒๑} อิทานิ เอเตเสฺวว สงฺเกตกมฺมนิมิตฺตกมฺเมสุ อสมฺโมหตฺถํ ภิกฺขุํ อาณาเปตีติอาทิมาห ฯ ตตฺถ โส ตํ มญฺญมาโนติ โส อวหารโก ยํ อาณาปเกน นิมิตฺตสญฺญํ กตฺวา วุตฺตํ ตํ เอตนฺติ มญฺญมาโน ตเมว อวหรติ อุภินฺนํ ปาราชิกํ ฯ โส ตํ มญฺญมาโน อญฺญนฺติ ยํ อวหราติ วุตฺโต ตํ เอตนฺติ มญฺญมาโน อญฺญํ ตสฺมึเยว ฐาเน ฐปิตํ อวหรติ มูลฏฺฐสฺส อนาปตฺติ ฯ อญฺญํ มญฺญมาโน ตนฺติ อาณาปเกน นิมิตฺตสญฺญํ กตฺวา วุตฺตํ ภณฺฑํ อปฺปคฺฆํ อิทํ อญฺญํ ตสฺเสว สมีเป ฐปิตํ สารภณฺฑนฺติ เอวํ อญฺญํ มญฺญมาโน ตเมว อวหรติ อุภินฺนํ ปาราชิกํ ฯ อญฺญํ มญฺญมาโน อญฺญนฺติ ปุริมนเยเนว อิทมญฺญํ ตสฺเสว สมีเป ฐปิตํ สารภณฺฑนฺติ มญฺญติ ตญฺเจ อญฺญเมว โหติ ตสฺเสว ปาราชิกํ ฯ

อิตฺถนฺนามสฺส ปาวทาติอาทีสุ เอโก อาจริโย ตโย พุทฺธรกฺขิตธมฺมรกฺขิตสงฺฆรกฺขิตนามกา อนฺเตวาสิกา ทฏฺฐพฺพา ฯ ตตฺถ ภิกฺขุ ภิกฺขุํ อาณาเปตีติ อาจริโย กิญฺจิ ภณฺฑํ กตฺถจิ สลฺลกฺเขตฺวา ตสฺส หรณตฺถาย พุทฺธรกฺขิตํ อาณาเปติ ฯ อิตฺถนฺนามสฺส ปาวทาติ คจฺฉ ตฺวํ พุทฺธรกฺขิต เอตมตฺถํ ธมฺมรกฺขิตสฺส ปาวท ฯ อิตฺถนฺนาโม อิตฺถนฺนามสฺส ปาวทตูติ ธมฺมรกฺขิโตปิ สงฺฆรกฺขิตสฺส ปาวทตุ ฯ อิตฺถนฺนาโม อิตฺถนฺนามํ ภณฺฑํ อวหรตูติ เอวํ ตยา อาณตฺเตน ธมฺมรกฺขิเตน อาณตฺโต สงฺฆรกฺขิโต อิตฺถนฺนามํ ภณฺฑํ อวหรตุ โส หิ อมฺเหสุ วีรชาติโก ปฏิพโล อิมสฺมึ กมฺเมติ ฯ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ เอวํ อาณาเปนฺตสฺส อาจริยสฺส ตาว ทุกฺกฏํ ฯ สเจ ปน สา อาณตฺติ ยถา อธิปฺปายํ คจฺฉติ ยํ ปรโต ถุลฺลจฺจยํ วุตฺตํ อาณตฺติกฺขเณ ตเทว โหติ อถ ตํ ภณฺฑํ อวสฺสํ หาริยํ โหติ ยํ ปรโต สพฺเพสํ อาปตฺติ ปาราชิกสฺสาติ วุตฺตํ ตโต อิมสฺส ตํขณํเยว ปาราชิกํ โหตีติ อยํ ยุตติ สพพตฺถ เวทิตพฺพา ฯ โส อิตรสฺส อาโรเจตีติ พุทฺธรกฺขิโต ธมฺมรกฺขิตสฺส ธมฺมรกฺขิโต จ สงฺฆรกฺขิตสฺส อมฺหากํ อาจริโย เอวํ วทติ อิตฺถนฺนามํ กิร ภณฺฑํ อวหร ตฺวํ กิร อมฺเหสุ วีรปุริโสติ อาโรเจติ เอวํ เตสมฺปิ ทุกฺกฏํ ฯ อวหารโก ปฏิคฺคณฺหาตีติ สาธุ หริสฺสามีติ สงฺฆรกฺขิโต สมฺปฏิจฺฉติ ฯ มูลฏฺฐสฺส อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺสาติ สงฺฆรกฺขิเตน ปฏิคฺคหิตมตฺเต อาจริยสฺส ถุลฺลจฺจยํ มหาชโน หิ เตน ปาเป นิโยชิโตติ ฯ โส ตํ ภณฺฑนฺติ โส เจ สงฺฆรกฺขิโต ตํ ภณฺฑํ อวหรติ สพฺเพสํ จตุนฺนมฺปิ ชนานํ ปาราชิกํ ฯ น เกวลญฺจ จตุนฺนํ เอเตน อุปาเยน วิสงฺเกตํ อกตฺวา ปรมฺปราย อาณาเปนฺตํ สมณสตํ วา สมณสหสฺสํ วา โหตุ สพฺเพสํ ปาราชิกเมว ฯ ทุติยวาเร ฯ โส อญฺญํ อาณาเปตีติ โส อาจริเยน อาณตฺโต พุทฺธรกฺขิโต ธมฺมรกฺขิตํ อทิสฺวา วา อวตฺตุกาโม วา หุตฺวา สงฺฆรกฺขิตเมว อุปสงฺกมิตฺวา อมฺหากํ อาจริโย เอวมาห อิตฺถนฺนามํ กิร ภณฺฑํ อวหราติ อาณาเปติ ฯ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ อาณตฺติยา ตาว พุทฺธรกฺขิตสฺส ทุกกฏํ ฯ ปฏิคฺคณฺหาติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ สงฺฆรกฺขิเตน สมฺปฏิจฺฉิเต มูลฏฺฐสฺเสว ทุกฺกฏนฺติ เวทิตพฺพํ ฯ สเจ ปน โส ตํ ภณฺฑํ อวหรติ อาณาปกสฺส จ พุทฺธรกฺขิตสฺส อวหารกสฺส จ สงฺฆรกฺขิตสฺสาติ อุภินฺนมฺปิ ปาราชิกํ ฯ มูลฏฺฐสฺส ปน อาจริยสฺส วิสงฺเกตตฺตา ปาราชิเกน อนาปตฺติ ฯ ธมฺมรกฺขิตสฺส อชานนตฺตา สพฺเพน สพฺพํ อนาปตฺติ ฯ พุทฺธรกฺขิโต ปน ทฺวินฺนํ โสตฺถิภาวํ กตฺวา อตฺตนา นฏฺโฐ ฯ

อิโต ปเรสุ จตูสุ อาณตฺติวาเรสุ ปฐเม ตาว ฯ โส คนฺตฺวา ปุน ปจฺจาคจฺฉตีติ ภณฺฑฏฺฐานํ คนฺตฺวา อนฺโต จ พหิ จ อารกฺขํ ทิสฺวา อวหริตุํ อสกฺโกนฺโต อาคจฺฉติ ฯ ยทา สกฺโกสิ ตทาติ กึ อชฺเชว หฏํ หฏํ โหติ คจฺฉ ยทา สกฺโกสิ ตทา ตํ อวหราติ ฯ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ เอวํ ปุน อาณตฺติยาปิ ทุกฺกฏเมว โหติ ฯ สเจ ปน ตํ ภณฺฑํ อวสฺสํ หาริยํ โหติ อตฺถสาธิกเจตนา นาม มคฺคานนฺตรผลสทิสา ตสฺมา อยํ อาณตฺติกฺขเณเยว ปาราชิโก ฯ สเจปิ อวหารโก สฏฺฐิวสฺสาติกฺกเมน ตํ ภณฺฑํ อวหรติ อาณาปโก จ อนฺตราเยว กาลํ กโรติ หีนาย วา อาวตฺตติ อสฺสมโณว หุตฺวา กาลํ กริสฺสติ หีนาย วา อาวตฺติสฺสติ อวหารกสฺส ปน อวหารกขเณเยว ปาราชิกํ ฯ ทุติยวาเร ยสฺมา ตํ สณิกํ วา ภณนฺโต ตสฺส วา พธิรตาย มา อวหรีติ เอตํ วจนํ น สาเวติ ตสฺมา มูลฏฺโฐ น มุตฺโต ฯ ตติยวาเร ปน สาวิตตฺตา มุตฺโต ฯ จตุตฺถวาเร เตน จ สาวิตตฺตา อิตเรน จ สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา โอรมิตตฺตา อุโภปิ มุตฺตาติ ฯ

อาณตฺติกถา นิฏฺฐิตา ฯ