ถ้าเธอยังมีความขะมักเขม้นอยู่ต่อไป ทำหม้อทรัพย์ให้ไหว ทุกกฏเพราะการจับต้องย่อมระงับไป เธอย่อมตั้งอยู่ในถุลลัจจัย. ดังที่พระองค์ตรัสไว้ว่า ทำให้ไหว ต้องอาบัติถุลลัจจัย ดังนี้. [อรรถาธิบายคำว่าทุกกฏและถุลลัจจัย]

ทุกกฏและถุลลัจจัยแม้ทั้งสอง ที่ตรัสไว้ในพระบาลีนั้น มีเนื้อความเฉพาะคำดังต่อไปนี้

บรรดาทุกกฏและถุลลัจจัยทั้งสองนี้ พึงทราบทุกกฏที่หนึ่งก่อน ความทำชั่ว คือความทำให้ผิดจากกิจที่พระศาสดาตรัส เพราะฉะนั้นจึงชื่อว่าทุกกฏ.

อีกอย่างหนึ่ง ที่ชื่อว่าทุกกฏ เพราะอรรถวิเคราะห์แม้อย่างนี้บ้างว่า ความทำชั่ว คือกิริยานั้นผิดรูป ย่อมไม่งามในท่ามกลางแห่งกิริยาของภิกษุ.

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๑,๒๑๔

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “บทภาชนีย์ มาติกา”