เท่านั้น.

ส่วนพระโบราณาจารย์พรรณนาไว้ว่า ความต่างกันนี้ว่า ตํ สมยํ ตลอดสมัยนั้นก็ดี ว่า ตสฺมึ สมเย ในสมัยนั้นก็ดี ว่า เตน สมเยน โดยสมัยนั้นก็ดี แปลกกันแต่เพียงถ้อยคำ, ในทุกๆ บทมีสัตตมีวิภัตติเท่านั้นเป็นอรรถ.

เพราะฉะนั้น ตามลัทธิของพระโบราณาจารย์นั้น แม้เมื่อท่านกล่าวคำว่า เตน สมเยน แปลว่า โดยสมัยนั้น ก็พึงเห็นความว่า ตสฺมึ สมเย แปลว่า ในสมัยนั้น.

ข้าพเจ้าจักพรรณนาอรรถแห่งบทเหล่านี้ว่า พุทฺโธ ภควา ดังนี้เป็นต้นข้างหน้า. ____________________________ #- ที. สี. เล่ม ๙/ข้อ ๓๑๖/หน้า ๒๕๑. ๑- องฺ. อฏฺฐก. เล่ม ๒๓/ข้อ ๑๑๙/หน้า ๒๓๐. ๒- วิ. มหา. เล่ม ๒/ข้อ ๖๑๑/หน้า ๓๙๙. ๓- ที. มหา. เล่ม ๑๐/ข้อ ๒๓๕/หน้า ๒๘๗. ๔- ม. ม. เล่ม ๑๓/ข้อ ๑๖๓/หน้า ๑๖๕. ๕- ม. ม. เล่ม ๑๓/ข้อ ๓๕๖/หน้า ๓๔๒. ๖- สํ. ส. เล่ม ๑๕/ข้อ ๓๘๐/๑๒๖. ๗- องฺ. จตุกฺก. เล่ม ๒๑/ข้อ ๑๗๗/หน้า ๒๒๓. ๘- ขุ.ปฏิ. เล่ม ๓๑/ข้อ ๕๔๙/หน้า ๔๕๔. #๑- พระราชกวี มานิต ถาวโร ป. ธ. ๙ วัดสัมพันธวงศ์แปล. #๒- พระธรรมบัณฑิต (มานิต ถาวโร ป. ธ. ๙) วัดสัมพันธวงศ์ แปล [อรรถาธิบายคำว่า เวรญฺชายํ วิหรติ]

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๓๒๐

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องเวรัญชพราหมณ์”