การบอกลาด้วยคำว่า ธมฺมํ ปจฺจกฺขามิ ไม่ใช่เป็นการบอกลาด้วยไวพจน์ตามที่กล่าวเลย.

ชื่อแม้แห่งพระธรรมขันธ์ๆ หนึ่ง ในบรรดาแปดหมื่นสี่พันพระธรรมขันธ์ (เหล่านี้) คือ :- สฺวากฺขาตํ ธมฺมํปจฺจกฺขามิข้าพเจ้าบอกคืนพระธรรมที่พระผู้มีพระภาคตรัสดีแล้ว. สนฺทิฏฺฐิกํ ธมฺมํ " ข้าพเจ้าบอกคืนพระธรรมอันผู้ได้บรรลุพึงเห็นเอง. อกาลิกํ ธมฺมํ " ข้าพเจ้าบอกคืนพระธรรมอันไม่ประกอบด้วยกาล. เอหิปสฺสิกํ ธมฺมํปจฺจกฺขามิข้าพเจ้าบอกคืนพระธรรมที่ควรเรียกให้มาดู. โอปนยิกํ ธมฺมํ " ข้าพเจ้าบอกคืนพระธรรมอันควรน้อมเข้ามาใส่ใจ. ปจฺจตฺตํ เวทิตพฺพํวิญฺญูหิ ธมฺมํปจฺจกฺขามิข้าพเจ้าบอกคืนพระธรรมอันวิญญูชนพึงรู้เฉพาะตน. อสงฺขตํ ธมฺมํ " ข้าพเจ้าบอกคืนพระธรรมอันปัจจัยมิได้ปรุงแต่ง. วิราคํ ธมฺมํ " ข้าพเจ้าบอกคืนพระธรรมอันปราศจากราคะ. นิโรธํ ธมฺมํ " ข้าพเจ้าบอกคืนพระธรรมอันดับสนิท. อมตํ ธมฺมํ " ข้าพเจ้าบอกคืนพระธรรมอันเป็นอมตะ. ทีฆนิกายํ " ข้าพเจ้าบอกคืนทีฆนิกาย. พฺรหฺมชาลํ " ข้าพเจ้าบอกคืนพรหมชาลสูตร มชฺฌิมนิกายํ " ข้าพเจ้าบอกคืนมัชฌิมนิกาย. มูลปริยายํ " ข้าพเจ้าบอกคืนมูลปริยายสูตร. สํยุตฺตนิกายํ " ข้าพเจ้าบอกคืนสังยุตนิกาย. องฺคุตฺตรนิกายํ " ข้าพเจ้าบอกคืนอังคุตตรนิกาย. ชาตกนิกายํ " ข้าพเจ้าบอกคืนชาดกนิกาย. อภิธมฺมํปจฺจกฺขามิข้าพเจ้าบอกคืนพระอภิธรรม กุสลํ ธมฺมํ " ข้าพเจ้าบอกคืนกุศลธรรม อกุสลํ ธมฺมํ " ข้าพเจ้าบอกคืนอกุศลธรรม อพฺยากตํ ธมฺมํ " ข้าพเจ้าบอกคืนอัพยากตธรรม สติปฏฐานํ " ข้าพเจ้าบอกคืนสติปัฏฐาน สมฺมปฺปธานํ " ข้าพเจ้าบอกคืนสัมมัปธาน อิทฺธิปาทํ " ข้าพเจ้าบอกคืนอิทธิบาท อินฺทฺริยํ " ข้าพเจ้าบอกคืนอินทรีย์ พลํ " ข้าพเจ้าบอกคืนพละ โพชฺฌงฺคํ " ข้าพเจ้าบอกคืนโพชฌงค์ มคฺคํ " ข้าพเจ้าบอกคืนมรรค ผลํ " ข้าพเจ้าบอกคืนผล นิพฺพานํ " ข้าพเจ้าบอกคืนพระนิพพาน

จัดเป็นไวพจน์แห่งพระธรรมแท้ทีเดียว.

การบอกลาสิกขา ย่อมมีได้ด้วยคำไวพจน์แห่งพระธรรมดังพรรณนามาฉะนี้. [วิธีลาสิกขาระบุคำไวพจน์พระสงฆ์]

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๘๖๓

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “ลักษณะสิกขาที่ไม่เป็นอันบอกคืน [๑๖๐ บท]”