เอวํ วิตฺถารวเสน อาปตฺติเภทํ ทสฺเสตฺวา อิทานิ อนาปตฺตึ ทสฺเสนฺโต อนาปตฺติ อธิมาเนนาติอาทิมาห ฯ ตตฺถ อธิมาเนนาติ อธิกมาเนน สมุทาจรนฺตสฺส อนาปตฺติ ฯ อนุลฺลปนาธิปฺปายสฺสาติ โกหญฺเญน อิจฺฉาจาเร อฏฺฐตฺวา อนุลฺลปนาธิปฺปายสฺส สพฺรหฺมจารีนํ สนฺติเก อญฺญํ พฺยากโรนฺตสฺส อนาปตฺติ ฯ อุมฺมตฺตกาทโย ปุพฺเพ วุตฺตนยาเอว ฯ อิธ ปน อาทิกมฺมิกา วคฺคุมุทาตีริยา ภิกฺขู เตสํ อนาปตฺตีติ ฯ

ปทภาชนียวณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ

สมุฏฺฐานาทีสุ ฯ อิทํ สิกฺขาปทํ ติสมุฏฺฐานํ หตฺถมุทฺธาย อาโรเจนฺตสฺส กายจิตฺตโต วจีเภเทน อาโรเจนฺตสฺส วาจาจิตฺตโต อุภยํ กโรนฺตสฺส กายวาจาจิตฺตโต สมุฏฺฐาติ กิริยา สญฺญาวิโมกฺขํ สจิตฺตกํ โลกวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ อกุสลจิตฺตํ ติเวทนิกํ ฯ หสนฺโตปิ หิ โสมนิสฺสิโต อุลฺลปติ ภายนฺโตปิ มชฺฌตฺโตปิ ฯ

{๒๒๓} วินีตวตฺถูสุ อธิมานวตฺถุ อนุปฺปญฺญตฺติยํ วุตฺตนยเมว ฯ