ตตฺถ อหุเทวาติ อหุเอว ฯ ทกาโร ปทสนฺธิกโร ฯ อโหสิเอวาติ อตฺโถ ฯ กุกฺกุจฺจนฺติ อชฺฌาจารเหตุโก ปจฺฉานุตาโป ฯ วิปฏิสาโรติปิ ตสฺเสว นามํ ฯ โส หิ วิญฺญูหิ อกตฺตพฺพตาย กุจฺฉิตกิริยาภาวโต กุกฺกุจฺจํ กตํ อชฺฌาจารํ นิวตฺเตตุํ อสมตฺถตาย ตํ ปฏิจฺจ วิรูปสรณภาวโต วิปฏิสาโรติ วุจฺจติ ฯ อลาภา วต เมติ มยฺหํ วต อลาภา ฯ เย ฌานาทีนํ คุณานํ อลาภา นาม เต มยฺหํ น อญฺญสฺสาติ อธิปฺปาโย ฯ น วต เม ลาภาติ เยปิ เม ปฏิลทฺธา ปพฺพชฺชาสรณคมนสิกฺขาสมาทานคุณา เตปิ เนว มยฺหํ ลาภา อชฺฌาจารมลินตฺตา ฯ ทุลฺลทฺธํ วต เมติ อิทํ สาสนํ ลทฺธมฺปิ เม ทุลฺลทฺธํ ฯ น วต เม สุลทฺธนฺติ ยถา อญฺเญสํ กุลปุตฺตานํ เอวํ น วต เม สุลทฺธํ ฯ กสฺมา ฯ โยหํ เอวํ สฺวากฺขาเต ธมฺมวินเย ฯเปฯ พฺรหฺมจริยํ จริตุนฺติ ฯ พฺรหฺมจริยนฺติ สิกฺขาตฺตยสงฺคหิตํ มคฺคพฺรหฺมจริยํ ฯ กิโส อโหสีติ ขาทิตุํ วา ภุญฺชิตุํ วา อสกฺโกนฺโต ตนุโก อโหสิ อปฺปมํสโลหิโต ฯ อุปฺปณฺฑุปฺปณฺฑุกชาโตติ สญฺชาตุปฺปณฺฑุปฺปณฺฑุกภาโว ปณฺฑุปลาสปฏิภาโค ฯ ธมนิสณฺฐตคตฺโตติ ๑- ปริยาทินฺนมํสโลหิตตฺตา สิราชาเลเนว สนฺถริตคตฺโต ฯ อนฺโตมโนติ อนุโสจนวเสน อพฺภนฺตเรเยว ฐิตจิตฺโต ฯ หทยวตฺถุํ นิสฺสาย วตฺตนวเสน ปน สพฺเพปิ อนฺโตมนาเยว ฯ ลีนมโนติ อุทฺเทเส ปริปจฺฉาย กมฺมฏฺฐาเน อธิสีเล อธิจิตฺเต อธิปญฺญาย วตฺตปฏิวตฺตปูรเณ จ นิกฺขิตฺตธุโร อวิปฺผาริโก ฯ อญฺญทตฺถุํ โกสชฺชวเสเนว ลีโน สงฺกุฏิโต มโน อสฺสาติ ลีนมโน ฯ ทุกฺขีติ เจโตทุกฺเขน ทุกฺขี ฯ ทุมฺมโนติ โทเสน ทุฏฺฐมโน วิรูปมโน วา โทมนสฺสาภิภูตตาย ฯ ปชฺฌายีติ

วิปฏิสารวเสน วหจฺฉินฺโน วิย คทฺรโภ ตํตํ จินฺตยิ ฯ {๓๘} สหายกา ภิกฺขูติ ตํ เอวํภูตํ คณสงฺคณิกาปปญฺเจน วีตินาเมนฺตํ ทิสฺวา ยสฺส วิสฺสาสิกา กถาผาสุกา ภิกฺขู เต นํ เอตทโวจุํ ฯ ปีนินฺทฺริโยติ ปสาทปฺปติฏฺฐาโนกาสสฺส สมฺปุณฺณตฺตา ปริปุณฺณจกฺขาทิอินฺทฺริโย ฯ โส ทานิ ตฺวนฺติ เอตฺถ ทานีติ นิปาโต ฯ โส ปน ตฺวนฺติ วุตฺตํ โหติ ฯ กจฺจิ โน ตฺวนฺติ กจฺจิ นุ ตฺวํ ฯ อนภิรโตติ อุกฺกณฺฐิโต คิหิภาวํ ปฏฺฐยมาโนติ อตฺโถ ฯ ตสฺมา ๑- ตเมว อนภิรตึ ปฏิกฺขิปนฺโต อาห น โข อหํ อาวุโส อนภิรโตติ ฯ อธิกุสลานํ ปน ธมฺมานํ ภาวนาย อภิรโตวาหนฺติ ๒- ฯ อตฺถิ เม ปาปกมฺมํ กตนฺติ มยา กตํ เอกํ ปาปกมฺมํ อตฺถิ อุปลพฺภติ สํวิชฺชติ นิจฺจกาลํ อภิมุขํ วิย เม ติฏฺฐติ ฯ อถ นํ ปกาเสนฺโต ปุราณทุติยิกายาติอาทิมาห ฯ อลํ หิ เต อาวุโส สุทินฺน กุกฺกุจฺจายาติ อาวุโส สุทินฺน ตุยฺเหตํ ปาปกมฺมํ อลํ สมตฺถํ กุกฺกุจฺจาย ฯ ปฏิพลํ กุกฺกุจฺจมุปฺปาเทตุนฺติ วุตฺตํ โหติ ฯ ยํ ตฺวนฺติอาทิมฺหิ เยน ปาเปน ตฺวํ นาสกฺกิสฺสสิ พฺรหฺมจริยํ จริตุํ ตํ เต ปาปํ อลํ กุกฺกุจฺจายาติ เอวํ สมฺพนฺโธ เวทิตพฺโพ ฯ อถ นํ อนุสาสนฺตา นนุ อาวุโส ภควตาติอาทิมาหํสุ ฯ