ตตฺถ นนูติ อนุมติครหตฺเถ นิปาโต ฯ อเนกปริยาเยนาติ อเนกการเณน ฯ วิราคายาติ วิราคตฺถาย ฯ โน สราคายาติ

@อตฺถํ โชเตติ ฯ โส นฏฺโฐ โหติ มญฺเญ ฯ ๒. อธิปฺปาโยติ ปเทน ภวิตพฺพํ ฯ โน ราเคน รญฺชนตฺถาย ฯ ภควตา หิ อิมํ เม ธมฺมํ สุตฺวา สตฺตา สพฺพภวโภเคสุ วิรชฺชิสฺสนฺติ โน รญฺชิสฺสนฺตีติ เอตทตฺถาย ธมฺโม เทสิโตติ อธิปฺปาโย ฯ เอส นโย สพฺพปเทสุ ฯ อิทํ ปเนตฺถ ปริยายวจนมตฺตํ ฯ วิสํโยคายาติ กิเลเสหิ วิสํยุชฺชนตฺถาย ฯ โน สํโยคายาติ น สํยุชฺชนตฺถาย ฯ อนุปาทานายาติ อคฺคหณตฺถาย ฯ โน สอุปาทานายาติ น สงฺคหณตฺถาย ฯ ตตฺถ นาม ตฺวนฺติ ตสฺมึ นาม ตฺวํ ฯ สราคาย เจเตสฺสสีติ สห ราเคน วตฺตมานาย เมถุนธมฺมาย เจเตสฺสสิ กปฺเปสฺสสิ ฯ เอตทตฺถํ วายมิสฺสสีติ อตฺโถ ฯ เอส นโย สพฺพตฺถ ฯ ปุน ราควิราคาทีนิ นวปทานิ นิพฺพฏฺฏิตโลกุตฺตรนิพฺพานเมว สนฺธาย วุตฺตานิ ฯ ตสฺมา ราคาวิราคายาติ วา มทนิมฺมทนายาติ วา วุตฺเตปิ นิพฺพานตฺถายาติ เอวเมว อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ ฯ นิพฺพานํ หิ ยสฺมา ตํ อาคมฺม อารพฺภ สนฺธาย ปฏิจฺจ ราโค วิรชฺชติ น โหติ ตสฺมา ราควิราโคติ วุจฺจติ ฯ ยสฺมา ปน ตํ อาคมฺม มานมทปุริสมทาทโย มทา นิมฺมทา อมทา โหนฺติ วินสฺสนฺติ ตสฺมา มทนิมฺมทนนฺติ วุจฺจติ ฯ ยสฺมา จ ตํ อาคมฺม สพฺพาปิ กามปิปาสา วินยํ อพฺภตฺถํ ยาติ ตสฺมา ปิปาสวินโยติ วุจฺจติ ฯ ยสฺมา ปน ตํ อาคมฺม ปญฺจกามคุณาลยา สมุคฺฆาตํ คจฺฉนฺติ ตสฺมา อาลยสมุคฺฆาโตติ วุจฺจติ ฯ ยสฺมา ปน ตํ อาคมฺม เตภูมิกวฏฺฏํ อุปจฺฉิชฺชติ ตสฺมา วฏฺฏูปจฺเฉโทติ วุจฺจติ ฯ ยสฺมา ปน ตํ อาคมฺม สพฺพโส ตณฺหา ขยํ คจฺฉติ วิรชฺชติ นิรุชฺฌติ จ ตสฺมา ตณฺหกฺขโย วิราโค นิโรโธติ วุจฺจติ ฯ ยสฺมา ปเนตํ จตสฺโส โยนิโย ปญฺจ คติโย สตฺต วิญฺญาณฏฺฐิติโย นว สตฺตาวาเส อปราปรภาวาย วินนโต อาพนฺธนโต สํสิพฺพนโต วานนฺติ ลทฺธโวหาราย ตณฺหาย นิกฺขนฺตํ นิสฺสฏํ วิสํยุตฺตํ ตสฺมา นิพฺพานนฺติ วุจฺจตีติ ฯ กามานํ ปหานํ อกฺขาตนฺติ วตฺถุกามานํ กิเลสกามานญฺจ ปหานํ วุตฺตํ ฯ กามสญฺญานํ ปริญฺญาติ สพฺพาสมฺปิ กามสญฺญานํ ญาตตีรณปหานวเสน ติวิธา ปริญฺญา อกฺขาตา ฯ กามปิปาสานนฺติ กาเมสุ ปาตพฺยตานํ กาเม วา ปาตุมิจฺฉานํ ฯ กามวิตกฺกานนฺติ กามูปสํหิตานํ วิตกฺกานํ ฯ กามปริฬาหานนฺติ ปญฺจกามคุณิกราควเสน อุปฺปนฺนปริฬาหานํ อนฺโตทาหานํ ฯ อิเมสุ ปญฺจสุ ฐาเนสุ กิเลสกฺขยกโร โลกุตฺตรมคฺโคว กถิโต ฯ สพฺพปฐเมสุ ปน ตีสุ ฐาเนสุ โลกิยโลกุตฺตรมิสฺสโก มคฺโค กถิโตติ เวทิตพฺโพ ฯ เนตํ อาวุโสติ เอตํ อาวุโส ตว ปาปกมฺมํ อปฺปสนฺนานํ วา ปสาทาย เอวรูปานํ ปสาทตฺถาย น โหติ ฯ อถเขฺวตนฺติ อถโข เอตํ ฯ อถ เขตนฺติปิ ปาโฐ ฯ อญฺญถตฺตายาติ ปสาทญฺญถาภาวาย วิปฏิสาราย โหติ ฯ เย มคฺเคน อนาคตสทฺธา เตสํ วิปฏิสารํ กโรติ อีทิเสปิ นาม ธมฺมวินเย มยํ ปสนฺนา ยตฺเถว ทุปฺปฏิปนฺนา ภิกฺขูติ ฯ เย ปน มคฺเคนาคตสทฺธา เตสํ สิเนรุ วิย วาเตหิ อจโล ปสาโท อีทิเสหิ วตฺถูหิ อิโต วา ทารุณตเรหิ ฯ เตน วุตฺตํ เอกจฺจานํ อญฺญถตฺตายาติ ฯ {๓๙} ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุนฺติ ภควโต เอตมตฺถํ อาจิกฺขึสุ ปฏิเวทยึสุ อาโรจยมานา จ เนว ปิยกมฺยตาย น เภทปุเรกฺขารตาย น ตสฺสายสฺมโต อวณฺณํ ปกาสนตฺถาย น กลิสาสนํ อาโรจนตฺถาย นาปิ อิทํ สุตฺวา ภควา อิมสฺส สาสเน ปติฏฺฐานํ น ทสฺสติ นิกฺกฑฺฒาเปสฺสติ นนฺติ มญฺญมานา อาโรเจสุํ อถโข อิมํ สาสเน อุปฺปนฺนํ อพฺพุทํ ญตฺวา ภควา สิกฺขาปทํ ปญฺญาเปสฺสติ เวลํ มริยาทํ อาณํ ฐเปสฺสตีติ อาโรเจสุํ ฯ