{๔๕} อิทานิ ตสฺส อตฺถํ วิภชนฺโต โย ปนาติ โย ยาทิโสติอาทิมาห ฯ ตสฺมึ ปน สิกฺขาปเท จ สิกฺขาปทวิภงฺเค จ สกเล จ วินยวินิจฺฉเย โกสลฺลํ ปฏฺฐยนฺเตน จตุพฺพิโธ วินโย ชานิตพฺโพ ฯ

จตุพฺพิธํ หิ วินยํ มหาเถรา มหิทฺธิกา

นีหริตฺวา ปกาเสสุํ ธมฺมสงฺคาหกา ปุรา ฯ กตมํ จตุพฺพิธํ ฯ สุตฺตํ สุตฺตานุโลมํ อาจริยวาทํ อตฺตโน มตีติ ยํ สนฺธาย วุตฺตํ อาหจฺจปเทน โข มหาราช รเสน อาจริยวํสตา อธิปฺปาโยติ ฯ เอตฺถ หิ อาหจฺจปทนฺติ สุตฺตํ อธิปฺเปตํ ฯ รโสติ สุตฺตานุโลมํ ฯ อาจริยวํโสติ อาจริยวาโท ฯ อธิปฺปาโยติ อตฺตโน มติ ฯ ตตฺถ สุตฺตนฺนาม สกลวินยปิฏเก ปาลิ ฯ สุตฺตานุโลมนฺนาม จตฺตาโร มหาปเทสา ๑- เย ภควตา เอวํ วุตฺตา ยํ ภิกฺขเว มยา อิทํ น กปฺปตีติ อปฏิกฺขิตฺตํ ตญฺเจ อกปฺปิยํ อนุโลเมติ กปฺปิยํ ปฏิพาหติ ตํ โว น กปฺปติ ยํ ภิกฺขเว มยา อิทํ น กปฺปตีติ อปฏิกฺขิตฺตํ ตญฺเจ กปฺปิยํ อนุโลเมติ อกปฺปิยํ ปฏิพาหติ ตํ โว กปฺปติ ยํ ภิกฺขเว มยา อิทํ กปฺปตีติ อนนุญฺญาตํ ตญฺเจ อกปฺปิยํ อนุโลเมติ กปฺปิยํ ปฏิพาหติ ตํ โว น กปฺปติ ยํ ภิกฺขเว มยา อิทํ กปฺปตีติ อนนุญฺญาตํ ตญฺเจ กปฺปิยํ

อาจริยวาโท นาม ธมฺมสงฺคาหเกหิ ปญฺจหิ อรหนฺตสเตหิ ฐปิตา ปาลิวินิมุตฺตา โอกฺกนฺติกวินิจฺฉยปฺปวตฺตา อฏฺฐกถาตนฺติ ฯ อตฺตโน มติ นาม สุตฺตสุตฺตานุโลมอาจริยวาเท มุญฺจิตฺวา อนุมาเนน อตฺตโน อนุพุทฺธิยา นยคฺคาเหน อุปฏฺฐิตาการกถนํ ฯ อปิจ สุตฺตนฺตาภิธมฺมวินยฏฺฐกถาสุ อาคโต สพฺโพปิ เถรวาโท อตฺตโน มติ นาม ฯ ตํ ปน อตฺตโน มตึ คเหตฺวา กเถนฺเตน น ทฬฺหคฺคาหํ คเหตฺวา โวหริตพฺพํ การณํ สลฺลกฺเขตฺวา อตฺเถน ปาลึ ปาลิยา จ อตฺถํ สํสนฺเทตฺวา กเถตพฺพํ ฯ อตฺตโน มติ อาจริยวาเท โอตาเรตพฺพา ฯ สเจ ตตฺถ โอตรติ เจว สเมติ จ คเหตพฺพา ฯ สเจ เนว โอตรติ น สเมติ น คเหตพฺพา ฯ อยํ หิ อตฺตโน มติ นาม สพฺพทุพฺพลา ฯ อตฺตโน มติโต อาจริยวาโท พลวตโร ฯ อาจริยวาโทปิ สุตฺตานุโลเม โอตาเรตพฺโพ ฯ ตตฺถ โอตรนฺโต สเมนฺโตเอว คเหตพฺโพ อิตโร น คเหตพฺโพ ฯ อาจริยวาทโต หิ สุตฺตานุโลมํ พลวตรํ ฯ สุตฺตานุโลมมฺปิ สุตฺเต โอตาเรตพฺพํ ฯ ตตฺถ โอตรนฺตํ สเมนฺตเมว คเหตพฺพํ อิตรํ น คเหตพฺพํ ฯ สุตฺตานุโลมโต หิ สุตฺตเมว พลวตรํ ฯ สุตฺตํ หิ อปฏิวตฺติยํ การกสงฺฆสทิสํ พุทฺธานํ ฐิตกาลสทิสํ ฯ ตสฺมา ยทา เทฺว ภิกฺขู สากจฺฉนฺติ สกวาที สุตฺตํ คเหตฺวา กเถติ ปรวาที สุตฺตานุโลมํ ฯ เตหิ อญฺญมญฺญํ เขปํ วา ครหํ วา อกตฺวา สุตฺตานุโลมํ สุตฺเต โอตาเรตพฺพํ ฯ สเจ โอตรติ สเมติ คเหตพฺพํ โน เจ น คเหตพฺพํ สุตฺตสฺมึเยว ฐาตพฺพํ ฯ อถายํ สุตฺตํ คเหตฺวา กเถติ ปโร อาจริยวาทํ เตหิปิ อญฺญมญฺญํ เขปํ วา ครหํ วา อกตฺวา อาจริยวาโท สุตฺเต โอตาเรตพฺโพ ฯ สเจ โอตรติ สเมติ คเหตพฺโพ ฯ อโนตรนฺโต อสเมนฺโต จ คารยฺโห อาจริยวาโท น คเหตพฺโพ สุตฺตสฺมึเยว ฐาตพฺพํ ฯ อถายํ สุตฺตํ คเหตฺวา กเถติ ปโร อตฺตโน มตึ เตหิปิ อญฺญมญฺญํ เขปํ วา ครหํ วา อกตฺวา อตฺตโน มติ สุตฺเต โอตาเรตพฺพา ฯ สเจ โอตรติ สเมติ คเหตพฺพา โน เจ น คเหตพฺพา สุตฺตสฺมึเยว ฐาตพฺพํ ฯ อถายํ สุตฺตานุโลมํ คเหตฺวา กเถติ ปโร สุตฺตํ สุตฺตานุโลเม โอตาเรตพฺพํ ฯ สเจ โอตรติ สเมติ ติสฺโส สงฺคีติโย อารุฬฺหํ ปาลิอาคตํ ปญฺญายติ คเหตพฺพํ โน เจ ตถา ปญฺญายติ น โอตรติ น สเมติ พาหิรกสุตฺตํ วา โหติ สิโลโก วา อญฺญํ วา คารยฺหสุตฺตํ คุฬฺหเวสฺสนฺตรคุฬฺหวินยเวทลฺลาทีนํ อญฺญตรโต อาคตํ น คเหตพฺพํ สุตฺตานุโลมสฺมึเยว ฐาตพฺพํ ฯ อถายํ สุตฺตานุโลมํ คเหตฺวา กเถติ ปโร อาจริยวาทํ ฯ อาจริยวาโท สุตฺตานุโลเม โอตาเรตพฺโพ ฯ สเจ โอตรติ สเมติ คเหตพฺโพ โน เจ น คเหตพฺโพ สุตฺตานุโลเมเยว ฐาตพฺพํ ฯ อถายํ สุตฺตานุโลมํ คเหตฺวา กเถติ ปโร อตฺตโน มตึ อตฺตโน มติ สุตฺตานุโลเม โอตาเรตพฺพา ฯ สเจ โอตรติ สเมติ คเหตพฺพา โน เจ น คเหตพฺพา สุตฺตานุโลเมเยว ฐาตพฺพํ ฯ อถ ปนายํ อาจริยวาทํ คเหตฺวา กเถติ ปโร สุตฺตํ สุตฺตํ อาจริยวาเท โอตาเรตพฺพํ ฯ สเจ โอตรติ สเมติ คเหตพฺพํ ฯ อิตรํ คารยฺหสุตฺตํ น คเหตพฺพํ อาจริยวาเทเยว ฐาตพฺพํ ฯ อถายํ อาจริยวาทํ คเหตฺวา กเถติ ปโร สุตฺตานุโลมํ สุตฺตานุโลมํ อาจริยวาเท โอตาเรตพฺพํ ฯ โอตรนฺตํ สเมนฺตเมว คเหตพฺพํ ฯ อิตรํ น คเหตพฺพํ อาจริยวาเทเยว ฐาตพฺพํ ฯ อถายํ อาจริยวาทํ คเหตฺวา กเถติ ปโร อตฺตโน มตึ ฯ อตฺตโน มติ อาจริยวาเท โอตาเรตพฺพา ฯ สเจ โอตรติ สเมติ คเหตพฺพา โน เจ น คเหตพฺพา อาจริยวาเทเยว ฐาตพฺพํ ฯ อตฺตโน คหณเมว พลิยํ กาตพฺพํ ฯ อถ ปนายํ อตฺตโน มตึ คเหตฺวา กเถติ ปโร สุตฺตํ สุตฺตํ อตฺตโน มติยํ โอตาเรตพฺพํ ฯ สเจ โอตรติ สเมติ คเหตพฺพํ ฯ อิตรํ คารยฺหสุตฺตํ น คเหตพฺพํ อตฺตโน มติยํเยว ฐาตพฺพํ ฯ อถายํ อตฺตโน มตึ คเหตฺวา กเถติ ปโร สุตฺตานุโลมํ สุตฺตานุโลมํ อตฺตโน มติยํ โอตาเรตพฺพํ ฯ โอตรนฺตํ สเมนฺตเมว คเหตพฺพํ ฯ อิตรํ น คเหตพฺพํ อตฺตโน มติยเมว ฐาตพฺพํ ฯ อถายํ อตฺตโน มตึ คเหตฺวา กเถติ ปโร อาจริยวาทํ อาจริยวาโท อตฺตโน มติยํ โอตาเรตพฺโพ ฯ สเจ โอตรติ สเมติ คเหตพฺโพ ฯ อิตโร คารยฺโห อาจริยวาโท น คเหตพฺโพ อตฺตโน มติยเมว ฐาตพฺพํ ฯ อตฺตโน คหณเมว พลิยํ กาตพฺพํ ฯ สพฺพฏฺฐาเนสุ จ เขโป วา ครหา วา น กตฺตพฺพาติ ฯ อถ ปนายํ กปฺปิยนฺติ คเหตฺวา กเถติ ปโร อกปฺปิยนฺติ สุตฺเต จ สุตฺตานุโลเม จ โอตาเรตพฺพํ ฯ สเจ กปฺปิยํ โหติ กปฺปิเย ฐาตพฺพํ ฯ สเจ อกปฺปิยํ อกปฺปิเย ฐาตพฺพํ ฯ อถายํ ตสฺส กปฺปิยภาวสาธกํ สุตฺตโต พหุํ การณญฺจ วินิจฺฉยญฺจ ทสฺเสติ ปโร การณํ น วินฺทติ กปฺปิเย ฐาตพฺพํ ฯ อถ ปโร ตสฺส อกปฺปิยภาวสาธกํ สุตฺตโต พหุํ การณญฺจ วินิจฺฉยญฺจ ทสฺเสติ อเนน อตฺตโน คหณนฺติ กตฺวา ทฬฺหํ อาทาย น ฐาตพฺพํ ฯ สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา อกปฺปิเยเอว ฐาตพฺพํ ฯ อถ ทฺวินฺนมฺปิ การณจฺฉายา ทิสฺสติ ปฏิกฺขิตฺตภาโวเยว สาธุ อกปฺปิเย ฐาตพฺพํ ฯ วินยํ หิ ปตฺวา กปฺปิยากปฺปิยวิจารณํ อาคมฺม รุนฺธิตพฺพํ คาฬฺหํ กตฺตพฺพํ โสตํ ปจฺฉินฺทิตพฺพํ ครุกภาเวเยว ฐาตพฺพํ ฯ อถ ปนายํ อกปฺปิยนฺติ คเหตฺวา กเถติ ปโร กปฺปิยนฺติ สุตฺเต จ สุตฺตานุโลเม จ โอตาเรตพฺพํ ฯ สเจ กปฺปิยํ โหติ กปฺปิเย ฐาตพฺพํ ฯ สเจ อกปฺปิยํ อกปฺปิเย ฐาตพฺพํ ฯ อถายํ พหูหิ สุตฺตวินิจฺฉยการเณหิ อกปฺปิยภาวํ ทสฺเสติ ปโร การณํ น วินฺทติ อกปฺปิเย ฐาตพฺพํ ฯ อถ ปโร พหูหิ สุตฺตวินิจฺฉยการเณหิ กปฺปิยภาวํ ทสฺเสติ อยํ การณํ น วินฺทติ กปฺปิเย ฐาตพฺพํ ฯ อถ ทฺวินฺนมฺปิ การณจฺฉายา ทิสฺสติ อตฺตโน คหณํ น วิสฺสชฺเชตพฺพํ ฯ ยถา จายํ กปฺปิยากปฺปิเย จ อกปฺปิยกปฺปิเย จ วินิจฺฉโย วุตฺโต เอวํ อนาปตฺติอาปตฺติวาเท จ อาปตฺตานาปตฺติวาเท จ ลหุกครุกาปตฺติวาเท จ ครุกลหุกาปตฺติวาเท จาปิ วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ ฯ นามมตฺเตเยว หิ เอตฺถ นานํ โยชนานเย นานํ นตฺถิ ตสฺมา น วิตฺถาริตํ ฯ เอวํ กปฺปิยากปฺปิยาทิวินิจฺฉเย อุปฺปนฺเน โย สุตฺตสุตฺตานุโลมอาจริยวาทอตฺตโนมตีสุ อติเรกการณํ ลภติ ตสฺส วาเท ฐาตพฺพํ ฯ สพฺพโส ปน การณวินิจฺฉยํ อลภนฺเตน สุตฺตํ น วิชหิตพฺพํ สุตฺตสฺมึเยว ฐาตพฺพนฺติ ฯ เอวํ ตสฺมึ สิกฺขาปเท จ สิกฺขาปทวิภงฺเค จ สกเล จ วินยวินิจฺฉเย โกสลฺลํ ปฏฺฐยนฺเตน อยํ จตุพฺพิโธ วินโย ชานิตพฺโพ ฯ