ปาลิมุตฺตกวินิจฺฉโย นิฏฺฐิโต ฯ

{๘๖} เอวํ ภินฺนาย ปน กุฏิกาย ธนิยสฺส ปริวิตกฺกญฺจ ปุนเรว กุฏิกรณตฺถาย อุสฺสาหญฺจ ทสฺเสตุํ อถโข อายสฺมโตติอาทิ วุตฺตํ ฯ ตตฺถ ทารุคเหคณโกติ รญฺโญ ทารุภณฺฑาคาเร ทารุโคปโก ฯ คหณทารูนีติ เทเวน คหิตทารูนิ ราชปริคฺคหภูตานิ ทารูนีติ อตฺโถ ฯ นครปฏิสงฺขาริกานีติ นครสฺส ปฏิสงฺขารูปกรณานิ ฯ อาปทตฺถาย นิกฺขิตฺตานีติ อคฺคิทาเหน วา ปุราณภาเวน วา ปฏิราชูปรุนฺธนาทินา วา โคปุรฏฺฏาลกราชนฺเตปุรหตฺถิสาลาทีนํ วิปตฺติ อาปทาติ วุจฺจติ ตทตฺถํ นิกฺขิตฺตานีติ วุตฺตํ โหติ ฯ ขณฺฑาขณฺฑิกํ เฉทาเปตฺวาติ อตฺตโน กุฏิกาย ปมาณํ สลฺลกฺเขตฺวา กิญฺจิ อคฺเค กิญฺจิ มชฺเฌ กิญฺจิ มูเล ขณฺฑาขณฺฑํ กโรนฺโต เฉทาเปสิ ฯ

{๘๗} วสฺสกาโรติ ตสฺส พฺราหฺมณสฺส นามํ ฯ มคธมหาสตฺโตติ มคธรฏฺเฐ มหามตฺโต มหติยา อิสฺสริยมตฺตาย สมนฺนาคโต มคธรญฺโญ วา มหามตฺโต มหามจฺโจติ วุตฺตํ โหติ ฯ อนุสญฺญายมาโนติ ตตฺถ ตตฺถ คนฺตฺวา ปจฺจเวกฺขมาโน ฯ ภเณติ อิสฺสรานํ นีจฏฺฐานิกปุริสาลปนํ ฯ พนฺธํ อาณาเปสีติ พฺราหฺมโณ ปกติยาปิ ตสฺมึ อิสฺสาปกโตว โส รญฺโญ อาณาเปหีติ วจนํ สุตฺวา ยสฺมา ปกฺโกสาเปหีติ รญฺญา น วุตฺตํ ตสฺมา นํ หตฺเถสุ จ ปาเทสุ จ พนฺธํ กตฺวา อาณาเปสฺสามีติ พนฺธํ อาณาเปสิ ฯ อทฺทสา โข อายสฺมา ธนิโยติ กถํ อทฺทส ฯ โส กิร อตฺตโน เลเสน ทารูนํ หฏภาวํ ญตฺวา นิสฺสํสยํ เอส ทารูนํ การณา ราชกุลโต วธํ วา พนฺธํ วา ปาปุณิสฺสตีติ ตทา นํ อหเมว โมเจสฺสามีติ นิจฺจกาลํ ตสฺส ปวุตฺตึ สุณนฺโตเยว วิจรติ ตสฺมา ตํขณํเยว คนฺตฺวา อทฺทส ฯ เตน วุตฺตํ อทฺทสา โข อายสฺมา ธนิโยติ ฯ ทารูนํ กิจฺจาติ ทารูนํ การณา ฯ ปุราหํ หญฺญามีติ อหํ ปุรา หญฺญามิ ฯ ยาว อหํ น หญฺญามิ ตาว ตฺวํ เอยฺยาสีติ อตฺโถ ฯ {๘๘} อิงฺฆ ภนฺเต สราเปหีติ เอตฺถ อิงฺฆาติ โจทนตฺเถ นิปาโต ฯ ปฐมาภิสิตฺโตติ ๑- อภิสิตฺโต หุตฺวา ปฐมํ ฯ เอวรูปึ วาจํ ภาสิตาติ ทินฺนญฺเญว สมณพฺราหฺมณานํ ติณกฏฺโฐทกํ ปริภุญฺชนฺตูติ อิมํ เอวรูปึ วาจํ อภิสิตฺโต หุตฺวา ปฐมเมว ยํ ตฺวํ อภาสิ ตํ สยเมว ภาสิตฺวา อิทานิ สรสิ น สรสีติ วุตฺตํ โหติ ฯ ราชาโน กิร อภิสิตฺตมตฺตาเยว ธมฺมเภริญฺจาราเปนฺติ ทินฺนญฺเญว สมณพฺราหฺมณานํ ติณกฏฺโฐทกํ ปริภุญฺชนฺตูติ ตํ สนฺธาย เอส วทติ ฯ เตสํ มยา สนฺธาย ภาสิตนฺติ เตสํ อปฺปมตฺตเกปิ กุกฺกุจฺจายนฺตานํ สมิตพาหิตปาปานํ สมณพฺราหฺมณานํ ติณกฏฺโฐทกหรณํ สนฺธาย มยา เอวํ ภาสิตํ น ตุมฺหาทิสานนฺติ อธิปฺปาโย ฯ ตญฺจ โข อรญฺเญ อปริคฺคหิตนฺติ ตญฺจ ติณกฏฺโฐทกํ ยํ อรญฺเญ อปริคฺคหิตํ โหติ เอตํ สนฺธาย มยา ภาสิตนฺติ ทีเปติ ฯ โลเมน ตฺวํ มุตฺโตสีติ เอตฺถ โลมมิว โลมํ กึ ปน ตํ ปพฺพชฺชาลิงฺคํ ฯ กึ วุตฺตํ โหติ ฯ ยถา นาม ธุตฺตา มํสํ ขาทิสฺสามาติ มหคฺฆโลมกํ เอฬกํ คณฺเหยฺยุํ ตเมนํ อญโญ วิญฺญุปุริโส ทิสฺวา อิมสฺส เอฬกสฺส มํสํ กหาปณมตฺตํ