อปิจ อิมานิ วณฺณยนฺเตน ปญฺจ ปญฺจเก สโมธาเนตฺวา ปญฺจวีสติ อวหารา ทสฺเสตพฺพา ฯ เอวํ วณฺณยตา หิ อิทํ อทินฺนาทานปาราชิกํ สุวณฺณิตํ โหติ ฯ อิมสฺมึ จ ฐาเน สพฺพอฏฺฐกถา อากุลา ลุลิตา ทูวิญฺเญยฺยวินิจฺฉยา ฯ ตถา หิ สพฺพอฏฺฐกถาสุ ยานิ ตานิ ปาลิยํ ปญฺจหากาเรหิ อทินฺนํ อาทิยนฺตสฺส อาปตฺติ ปาราชิกสฺส ปรปริคฺคหิตญฺจ โหตีติอาทินา นเยน อวหารงฺคานิ วุตฺตานิ ตานิปิ คเหตฺวา กตฺถจิ เอกํ ปญฺจกํ ทสฺสิตํ ฯ กตฺถจิ ฉหากาเรหีติ อาคเตหิ สทฺธึ เทฺว ปญฺจกานิ ทสฺสิตานิ ฯ เอตานิ จ ปญฺจกานิ น โหนฺติ ฯ ยตฺถ หิ เอเกเกน ปเทน อวหาโร สิชฺฌติ ตํ ปญฺจกนฺนาม วุจฺจติ ฯ เอตฺถ ปน สพฺเพหิปิ ปเทหิ เอโกเยว อวหาโร ฯ ยานิ จ ตตฺถ ลพฺภมานานิเยว ปญฺจกานิ ทสฺสิตานิ เตสมฺปิ น สพฺเพสํ อตฺโถ ปกาสิโต ฯ เอวมิมสฺมึ ฐาเน สพฺพอฏฺฐกถา อากุลา ลุลิตา ทูวิญฺเญยฺยวินิจฺฉยา ฯ ตสฺมา ปญฺจ ปญฺจเก สโมธาเนตฺวา ทสฺสิยมานา อิเม ปญฺจวีสติ อวหารา สาธุกํ สลฺลกฺเขตพฺพา ฯ

ปญฺจ ปญฺจกานิ นาม นานาภณฺฑปญฺจกํ เอกภณฺฑปญฺจกํ สาหตฺถิกปญฺจกํ ปุพฺพปฺปโยคปญฺจกํ เถยฺยาวหารปญฺจกนฺติ ฯ ตตฺถ นานาภณฺฑปญฺจกญฺจ เอกภณฺฑปญฺจกญฺจ อาทิเยยฺย หเรยฺย อวหเรยฺย อิริยาปถํ วิโกเปยฺย ฐานา จาเวยฺยาติ อิเมสํ ปทานํ วเสน ลพฺภนฺติ ฯ ตานิ ปุพฺเพ โยเชตฺวา ทสฺสิตนเยเนว เวทิตพฺพานิ ฯ ยํ ปเนตํ สงฺเกตํ วีตินาเมยฺยาติ ฉฏฺฐํ ปทํ ตํ ปริกปฺปาวหารสฺส จ นิสฺสคฺคิยาวหารสฺส จ สาธารณํ ฯ ตสฺมา ตํ ตติยปญฺจเมสุ ปญฺจเกสุ ลพฺภมานปทวเสน โยเชตพฺพํ ฯ วุตฺตํ นานาภณฺฑปญฺจกญฺจ เอกภณฺฑปญฺจกญฺจ ฯ กตมํ สาหตฺถิกปญฺจกํ ฯ ปญฺจ อวหารา สาหตฺถิโก อาณตฺติโก นิสฺสคฺคิโย อตฺถสาธโก ธุรนิกฺเขโปติ ฯ ตตฺถ สาหตฺถิโก นาม ปรสฺส ภณฺฑํ สหตฺถา อวหรติ ฯ อาณตฺติโก นาม อสุกสฺส ภณฺฑํ อวหราติ อญฺญํ อาณาเปติ ฯ นิสฺสคฺคิโย นาม อนฺโตสุงฺกฆาเฏ ฐิโต พหิสุงฺกฆาตํ ปาเตติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺสาติ อิมินา สทฺธึ สงฺเกตํ วีตินาเมยฺยาติ อิทํ ปทโยชนํ ลภติ ฯ อตฺถสาธโก นาม อสุกํ ภณฺฑํ ยทา สกฺโกสิ ตทา อวหราติ อาณาเปติ ฯ ตตฺถ สเจ ปโร อนนฺตรายิโก หุตฺวา ตํ อวหรติ อาณาปโก อาณตฺติกฺขเณเยว ปาราชิโก โหติ ฯ อวหารโก ปน อวหฏกาเล ฯ อยํ อตฺถสาธโก ฯ ธุรนิกฺเขโป ปน อุปนิกฺขิตฺตภณฺฑวเสน เวทิตพฺโพติ ฯ อิทํ สาหตฺถิกปญฺจกํ ฯ กตมํ ปุพฺพปฺปโยคปญฺจกํ ฯ อปเรปิ ปญฺจ อวหารา ปุพฺพปฺปโยโค สหปฺปโยโค สํวิธาวหาโร สงฺเกตกมฺมํ นิมิตฺตกมฺมนฺติ ฯ ตตฺถ อาณตฺติวเสน ปุพฺพปฺปโยโค เวทิตพฺโพ ฯ ฐานา จาวนวเสน สหปฺปโยโค ฯ อิตเร ปน ตโย ปาลิยํ อาคตนเยเนว เวทิตพฺพาติ ฯ อิทํ ปุพฺพปฺปโยคปญฺจกํ ฯ กตมํ เถยฺยาวหารปญฺจกํ ฯ อปเรปิ ปญฺจ อวหารา เถยฺยาวหาโร ปสยฺหาวหาโร ปริกปฺปาวหาโร ปฏิจฺฉนฺนาวหาโร กุสาวหาโรติ ฯ เต ปญฺจปิ อญฺญตโร ภิกฺขุ สงฺฆสฺส จีวเร ภาชิยมาเน เถยฺยจิตฺโต กุสํ สงฺกาเมตฺวา จีวรํ อคฺคเหสีติ เอกสฺมึ กุสสงฺกมนวตฺถุสฺมึ วณฺณยิสฺสาม ฯ อิทํ เถยฺยาวหารปญฺจกํ ฯ เอวมิมานิ ปญฺจกานิ สโมธาเนตฺวา อิเม ปญฺจวีสติ อวหารา เวทิตพฺพา ฯ