นิฏฺฐิโต อาทิเยยฺย ฯเปฯ สงฺเกตํ วีตินาเมยฺยาติ อิเมสํ ปทานํ วินิจฺฉโย ฯ

อิทานิ ยมิทํ ยถารูเป อทินฺนาทาเนติอาทีนิ วิภชนฺเตน ยถารูปนฺนามาติอาทิ วุตฺตํ ตตฺถ ยถารูปนฺติ ยถาชาติกํ ฯ ตํ ปน ยสฺมา ปาทโต ปฏฺฐาย โหติ ตสฺมา ปาทํ วา ปาทารหํ วา อติเรกปาทํ วาติ อาห ฯ ตตฺถ ปาเทน กหาปณสฺส จตุตฺถภาคํ อกปฺปิยภณฺฑเมว ทสฺเสติ ฯ ปาทารเหน ปาทคฺฆนกํ กปฺปิยภณฺฑํ ฯ อติเรกปาเทน อุภยมฺปิ ฯ เอตฺตาวตา สพฺพากาเรน ทุติยปาราชิกปโหนกวตฺถุ ทสฺสิตํ โหติ ฯ ปถพฺยาราชาติ สกลปฐวิยา ราชา ทีปจกฺกวตฺตี อโสกสทิโส โย วา ปนญฺโญปิ เอกทีเป ราชา สีหลราชสทีโส ฯ ปเทสราชาติ เอกทีปสฺส ปเทสิสฺสโร พิมฺพิสารปเสนทิอาทโย วิย ฯ มณฺฑลิกา นาม เย ทีปปฺปเทเสปิ เอกเมกํ มณฺฑลํ ภุญฺชนฺติ ฯ อนฺตรโภคิกา นาม ทฺวินฺนํ ราชูนํ อนฺตรา กติปยคามสฺสามิกา ฯ อกฺขทสฺสาติ ธมฺมวินิจฺฉนกา ฯ เต ธมฺมสภายํ นิสีทิตฺวา อปราธานุรูปํ โจรานํ หตฺถปาทจฺเฉชฺชาทึ อนุสาสนฺติ ฯ เย ปน ฐานนฺตรปฺปตฺตา อมจฺจา วา ราชกุมารา วา กตาปราธา โหนฺติ เต รญฺโญ อาโรเจนฺติ ครุกํ ฐานํ สยํ น วินิจฺฉินนฺติ ฯ มหามตฺตาติ ฐานนฺตรปฺปตฺตา มหาอมจฺจา ฯ เตปิ ตตฺถ ตตฺถ คาเม วา นิคเม วา นิสีทิตฺวา ราชกิจฺจํ กโรนฺติ ฯ เย วา ปนาติ อญฺเญปิ เย ราชกุลนิสฺสิตา วา สกิสฺสริยนิสฺสิตา วา หุตฺวา เฉชฺชเภชฺชํ อนุสาสนฺติ สพฺเพปิ เต อิมสฺมึ อตฺเถ ราชาโนติ ทสฺเสติ ฯ หเนยฺยุนฺติ โปเถยฺยุญฺเจว ฉินฺเทยฺยุญฺจ ฯ ปพฺพาเชยฺยุนฺติ นีหเรยฺยุํ ฯ โจโรสีติเอวมาทีนิ จ วตฺวา ปริภาเสยฺยุํ ฯ เตเนวาห ปริภาโส เอโสติ ฯ ปุริมํ อุปาทายาติ เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวิตฺวา ปาราชิกํ อาปตฺตึ อาปนฺนํ ปุคฺคลํ อุปาทาย ฯ เสสํ ปุพฺเพ วุตฺตนยตฺตา อุตฺตานปทตฺถตฺตา จ ปากฏเมวาติ ฯ

{๙๓} เอวํ อุทฺทิฏฺฐสิกฺขาปทํ ปทานุกฺกเมน วิภชิตฺวา อิทานิ ยนฺตํ อาทิเยยฺยาติอาทีหิ ฉหิ ปเทหิ สงฺเขปโต อาทานํ ทสฺเสตฺวา สงฺเขปโตเยว ปาทํ วา ปาทารหํ วา อติเรกปาทํ วาติ อาทาตพฺพํ ภณฺฑํ ทสฺสิตุํ ตํ ยตฺถ ยตฺถ ฐิตํ ยถา ยถา อาทานํ คจฺฉติ อนาคเต ปาปภิกฺขูนํ เลโสกาสนิรุนฺธนตฺถํ ตถา ตถา วิตฺถารโต