อากาสฏฺฐกถา นิฏฺฐิตา ฯ

{๙๗} เวหาสฏฺเฐ ฯ มญฺจปีฐาทีสุ ฐปิตํ ภณฺฑํ อามาสํ วา โหตุ อนามาสํ วา เถยฺยจิตฺเตน อามสนฺตสฺส ทุกฺกฏํ ฯ มญฺจปีเฐสุ ฐปิตภณฺเฑ เจตฺถ ถลฏฺเฐ วุตฺตนเยน วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ ฯ อยํ ปน วิเสโส ฯ สเจ ขลิยา ถทฺธสาฏโก มญฺเจ วา ปีเฐ วา ปตฺถโฏ มชฺเฌน มญฺจตลํ น ผุสติ มญฺจปาเทเยว ผุสติ เตสํ วเสน ฐานํ เวทิตพฺพํ ฯ ปาทานํ อุปริ ผุฏฺโฐกาสเมว หิ อติกฺกามิตมตฺเต ตตฺถ ปาราชิกํ โหติ ฯ สห มญฺจปีเฐหิ หรนฺตสฺส ปน มญฺจปีฐปาทานํ ปติฏฺฐิโตกาสวเสน ฐานํ เวทิตพฺพํ ฯ จีวรวํเส วาติ จีวรฏฺฐปนตฺถาย พนฺธิตฺวา ฐปิเต วํเส วา กฏฺฐทณฺฑเก วา ฯ ตตฺถ สํหริตฺวา ปารโต อนฺตํ โอรโต โภคํ กตฺวา ฐปิตจีวรสฺส ปติฏฺฐิโตกาเสน ผุฏฺโฐกาโสว ฐานํ น สพฺโพ จีวรวํโส ฯ ตสฺมา เถยฺยจิตฺเตน ตํ โภเค คเหตฺวา อากฑฺฒนฺตสฺส ปารโต วํเส ปติฏฺฐิโตกาสํ โอรโต จีวรวํสสฺส ผุฏฺฐปฺปเทสํ อติกฺกาเมนฺตสฺส เอกทฺวงฺคุลมตฺตากฑฺฒเนเนว ปาราชิกํ ฯ อนฺเต คเหตฺวา กฑฺฒนฺตสฺสาปิ เอเสว นโย ฯ ตตฺเถว ปน จีวรวํเส วามโต วา ทกฺขิณโต วา โอสาเรนฺตสฺส วามนฺเตน ทกฺขิณนฺตฏฺฐานํ ทกฺขิณนฺเตน วา วามนฺตฏฺฐานํ อติกฺกนฺตมตฺเต ทสทฺวาทสงฺคุล- มตฺตสารเณเนว ปาราชิกํ ฯ อุทฺธํ อุกฺขิปนฺตสฺส เกสคฺคมตฺตุกฺเขปเนน ปาราชิกํ ฯ จีวรวํสํ ผุสนฺตํ วา อผุสนฺตํ วา รชฺชุเกน พนฺธิตฺวา ฐปิตจีวรํ โมเจนฺตสฺส ถุลฺลจฺจยํ มุตฺเต ปาราชิกํ ฯ มุตฺตมตฺตเมว หิ ตํ ฐานา มุตฺตนฺติ สงฺขฺยํ คจฺฉติ ฯ วํเส เวเฐตฺวา ฐปิตํ นิพฺเพเฐนฺตสฺส ถุลฺลจฺจยํ นิพฺเพฐิตมตฺเต ปาราชิกํ ฯ วลยํ กตฺวา ฐปิเต วลยํ ฉินฺทติ วา โมเจติ วา เอกํ วา วํสโกฏึ โมเจตฺวา นีหรติ ถุลฺลจฺจยํ ฉินฺนมตฺเต มุตฺตมตฺเต นีหฏมตฺเต จ ปาราชิกํ ฯ ตถา อกตฺวาว จีวรวํเส อิโตจีโตจ สาเรติ รกฺขติ ตาว ฯ วลยสฺส หิ สพฺโพปิ จีวรวํโส ฐานํ ฯ กสฺมา ฯ ตตฺถ สํสรณธมฺมตาย ฯ ยทิ ปน นํ หตฺเถน คเหตฺวา อากาสคตํ กโรติ ปาราชิกํ ฯ ปสาเรตฺวา ฐปิตสฺส ปติฏฺฐิโตกาเสน ผุฏฺโฐกาโสว ฐานํ ฯ ตตฺถ สํหริตฺวา ฐปิเต วุตฺตนเยน วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ ฯ ยํ ปน เอเกนนฺเตน ภูมึ ผุสิตฺวา ฐิตํ โหติ ตสฺส จีวรวํเส ภูมิยญฺจ ปติฏฺฐิโตกาสวเสน เทฺว ฐานานิ ฯ ตตฺถ ภูมิยํ เอเกนนฺเตน ปติฏฺฐิเต อตฺถทฺธสาฏเก วุตฺตนเยเนว วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ ฯ จีวรรชฺชุยาปิ อยเมว วินิจฺฉโย ฯ องฺกุสเก ลคฺเคตฺวา ฐปิตภณฺฑํ ปน เภสชฺชฆโฏ วา เภสชฺชตฺถวิกา วา สเจ ภิตฺตึ วา ภูมึ วา อผุสิตฺวา ฐิตํ ลคฺคนกํ ฆํสนฺตสฺส นีหรโต องฺกุสโกฏิโต นิกฺขนฺตมตฺเต ปาราชิกํ ฯ ลคฺคนกํ ถทฺธํ โหติ พุนฺเธน อุกฺขิปิตฺวา อากาสคตํ กโรนฺตสส องฺกุสโกฏิโต อนิกฺขนฺเตปิ ปาราชิกํ ฯ ภิตฺตินิสฺสิตํ โหติ ปฐมํ องฺกุสโกฏิโต นีหรติ ถุลฺลจฺจยํ ปจฺฉา ภิตฺตึ โมเจติ ปาราชิกํ ฯ ปฐมํ ภิตฺตึ โมเจตฺวา ปจฺฉา องฺกุสโต นีหรนฺตสฺสาปิ เอเสว นโย ฯ สเจ ปน ภาริยํ ภณฺฑํ นีหริตุมสกฺโกนฺโต สยํ ภิตฺตินิสฺสิตํ กตฺวา องฺกุสโต นีหรติ ปุน ภิตฺตึ อโมเจตฺวาปิ องฺกุสโต นีหฏมตฺเตเยว ปาราชิกํ ฯ อตฺตนา กตฏฺฐานํ หิ ฐานํ น โหติ ฯ ภูมึ ผุสิตฺวา ฐิตสฺส ปน เทฺว เอว ฐานานิ ฯ ตตฺถ วุตฺโตเยว วินิจฺฉโย ฯ ยํ ปน สิกฺกาย ปกฺขิปิตฺวา ลคฺคิตํ โหติ ตํ สิกฺกาโต นีหรนฺตสฺสาปิ สห สิกฺกาย องฺกุสโต นีหรนฺตสฺสาปิ ปาราชิกํ ฯ ภิตฺติภูมิสนฺนิสฺสิตวเสน เจตฺถ ฐานเภโทปิ เวทิตพฺโพ ฯ ภิตฺติขีโลติ อุชุกํ กตฺวา ภิตฺติยํ อาโกฏฺฏิโต วา ตตฺถ ชาตโก เอว วา ฯ นาคทนฺโต ปน วงฺโก อาโกฏฺฏิโต เอว ฯ เตสุ ลคฺเคตฺวา ฐปิตํ องฺกุสเก วุตฺตนเยน วินิจฺฉินิตพฺพํ ฯ ทฺวีสุ ตีสุ ปน ปฏิปาฏิยา ฐิเตสุ อาโรเปตฺวา ฐปิตํ กุนฺตํ วา ภิณฺฑึ วา วาลํ วา อคฺเค วา พุนฺเธ วา คเหตฺวา อากฑฺฒติ เอกเมกสฺส ผุฏฺโฐกาสมตฺเต อติกฺกนฺเต ปาราชิกํ ฯ ผุฏฺโฐกาสมตฺตเมว หิ เตสํ ฐานํ โหติ น สพฺเพ ขีลา วา นาคทนฺตา วา ฯ ภิตฺติอภิมุโข ฐตฺวา มชฺเฌ คเหตฺวา อากฑฺฒติ โอริมนฺเตน ผุฏฺโฐกาสํ ปาริมนฺเตน อติกฺกนฺตมตฺเต ปาราชิกํ ฯ ปรโต เปเลนฺตสฺสาปิ เอเสว นโย ฯ หตฺเถน คเหตฺวา อุกฺขิปนฺโต เกสคฺคมตฺตมฺปิ อากาสคตํ กโรติ ปาราชิกํ ฯ ภิตฺตึ นิสฺสาย ฐปิตํ ภิตฺตึ ฆํสนฺโต กฑฺฒติ อคฺเคน ผุฏฺโฐกาสํ พุนฺธํ พุนฺเธน วา ผุฏฺโฐกาสํ อคฺคํ อติกฺกาเมนฺตสฺส ปาราชิกํ ฯ ภิตฺติอภิมุโข ฐตฺวา อากฑฺฒนฺโต เอเกนนฺเตน ผุฏฺโฐกาสํ อปรนฺตํ อติกฺกาเมติ ปาราชิกํ ฯ อุชุกํ อุกฺขิปนฺโต เกสคฺคมตฺตํ อากาสคตํ กโรติ ปาราชิกํ ฯ รุกฺเข วา ลคฺคิตนฺติ ตาลรุกฺขาทีสุ อาโรเปตฺวา ลคฺคิตํ ฯ องฺกุสกาทีสุ วุตฺตนเยน วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ ฯ ตตฺถ ชาตกํ ปน ตาลปิณฺฑึ จาเลนฺตสฺส ยสฺมึ ผเล ปาราชิกวตฺถุ ปูรติ ๑- ตสฺมึ พนฺธนา มุตฺตมตฺเต ปาราชิกํ ฯ ปิณฺฑึ ฉินฺทติ ปาราชิกํ ฯ อคฺเคน ปน ปณฺณนฺตรํ อาโรเปตฺวา ฐปิตา เทฺว ฐานานิ ลภติ ฐปิตฏฺฐานญฺจ