ยานฏฺฐกถา นิฏฺฐิตา ฯ

{๑๐๑} อิโต ปรํ ภาโรเยว ภารฏฺฐํ ฯ โส สีสภาราทิวเสน จตุทฺธา ทสฺสิโต ฯ ตตฺถ สีสภาราทีสุ อสมฺโมหตฺถํ สีสาทีนํ ปริจฺเฉโท เวทิตพฺโพ ฯ ตตฺถ สีสสฺส ตาว ปุริมคเล คลวาฏฺโก ปิฏฺฐิคเล เกสญฺจิ เกสนฺเต อาวตฺโต โหติ คลวาฏกสฺเสว อุโภสุ ปสฺเสสุ เกสญฺจิ เกสา โอรุยฺห ชายนฺติ เย กณฺณจูฬิกาติ วุจฺจนฺติ เตสํ อโธภาโค จาติ อยํ เหฏฺฐิมปริจฺเฉโท ฯ ตโต อุปริ สีสํ ฯ เอตฺถนฺตเร ฐิตภาโร สีสภาโร นาม ฯ อุโภสุ ปสฺเสสุ กณฺณจูฬิกาหิ ปฏฺฐาย เหฏฺฐา กุปฺปเรหิ ปฏฺฐาย อุปริ ปิฏฺฐิคลาวตฺตโต จ คลวาฏกโต จ ปฏฺฐาย เหฏฺฐา ปิฏฺฐิเวมชฺฌาวตฺตโต จ อุรปริจฺเฉทมชฺเฌ หทยอาวาฏกโต จ ปฏฺฐาย อุปริ ขนฺโธ ฯ เอตฺถนฺตเร ฐิตภาโร ขนฺธภาโร นาม ฯ ปิฏฺฐิเวมชฺฌาวตฺตโต ปน หทยอาวาฏโต จ เหฏฺฐา ยาว ปาทนขสิขา อยํ กฏิปริจฺเฉโท ฯ เอตฺถนฺตเร สมนฺตโต สรีเร ฐิตภาโร กฏิภาโร นาม ฯ กุปฺปรโต ปฏฺฐาย ปน เหฏฺฐา ยาว หตฺถนขสิขา อยํ โอลมฺพกปริจฺเฉโท ฯ เอตฺถนฺตเร ฐิตภาโร โอลมฺพโก นาม ฯ อิทานิ สีเส ภารนฺติอาทีสุ อยํ อนุปุพฺพวินิจฺฉโย ฯ โย ภิกฺขุ อิทํ คเหตฺวา เอตฺถ ยาหีติ สามิเกหิ อนาณตฺโต สยเมว มยฺหํ อิทนฺนาม เทถ อหํ โว ภณฺฑํ วหามีติ เตสํ ภณฺฑํ สีเสน อาทาย คจฺฉนฺโต เถยฺยจิตฺเตน ตํ ภณฺฑํ อามสติ ทุกฺกฏํ ฯ ยถาวุตฺตสีสปริจฺเฉทํ อนติกฺกาเมนฺโตว อิโตจีโตจ ฆํสนฺโต สาเรติปิ ปจฺจาสาเรติปิ ถุลฺลจฺจยํ ฯ ขนฺธํ โอโรปิตมตฺเต กิญฺจาปิ สามิกานํ วหตูติ จิตฺตํ อตฺถิ เตหิ ปน อนาณตฺตตฺตา ปาราชิกํ ฯ ขนฺธํ ปน อโนโรเปตฺวาปิ สีสโต เกสคฺคมตฺตํปิ โมเจนฺตสฺส ปาราชิกํ ฯ ยมกภารสฺส ปน เอโก ภาโค สีเส ปติฏฺฐาติ เอโก ปิฏฺฐิยํ ฯ ตตฺถ ทฺวินฺนํ ฐานานํ วเสน วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ ฯ อยํ ปน สุทฺธสีสภาราทีนํเยว วเสน เทสนา อารทฺธา ฯ โย จายํ สีสภาเร วุตฺโต ขนฺธภาราทีสุปิ อยเมว วินิจฺฉโย ฯ หตฺเถ ภารนฺติ เอตฺถ ปน หตฺเถน คหิตตฺตา โอลมฺพโก หตฺถภาโรติ วุตฺโต ฯ โส ปฐมํเยว ภูมิโต วา คหิโต โหตุ สุทฺธจิตฺเตน สีสาทีหิ วา หตฺถภาโรเตฺวว สงฺขํ คจฺฉติ ฯ ตํ เถยฺยจิตฺเตน ตาทิสํ คหนฏฺฐานํ ทิสฺวา ภูมิยํ วา คจฺฉาทีสุ วา นิกฺขิปนฺตสฺส หตฺถโต มุตฺตมตฺเต ปาราชิกํ ฯ ภูมิโต คณฺหาตีติ เอตฺถ ปน เตสํ ภารานํ ยงฺกิญฺจิ ปาตราสาทิการณา สุทฺธจิตฺเตน ภูมิยํ นิกฺขิปิตฺวา ปุน เถยฺยจิตฺเตน เกสคฺคมตฺตํปิ อุทฺธรนฺตสฺส ปาราชิกนฺติ ฯ