คณฺหโต ปน อวหาโร ปริกปฺปาวหาโรติ วุจฺจติ ฯ โส ภณฺฑปริกปฺปโอกาสปริกปฺปวเสน ทุวิโธ ฯ ตตฺรายํ ภณฺฑปริกปฺโป ฯ อิเธกจฺโจ สาฏกตฺถิโก อนฺโตคพฺภํ ปวิสิตฺวา สเจ สาฏโก ภวิสฺสติ คณฺหิสฺสามิ สเจ สุตฺตํ น คณฺหิสฺสามีติ ปริกปฺเปตฺวา อนฺธกาเร ปสิพฺพกํ คณฺหาติ ฯ สาฏโก เจ ตตฺร โหติ อุทฺธาเรเยว ปาราชิกํ ฯ สุตฺตํ เจ โหติ รกฺขติ ฯ พหิ นีหริตฺวา มุญฺจิตฺวา สุตฺตนฺติ ญตฺวา ปุน อาหริตฺวา ยถาฐาเน ฐเปติ รกฺขติเยว ฯ สุตฺตนฺติ ญตฺวาปิ ยํ ลทฺธํ ตํ คเหตพฺพนฺติ คจฺฉติ ปทวาเรน กาเรตพฺโพ ฯ ภูมิยํ ฐเปตฺวา คณฺหาติ อุทฺธาเร ปาราชิกํ ฯ โจโร โจโรติ สามิเกหิ ปริยุฏฺฐิโต ฉฑฺเฑตฺวา ปลายติ รกฺขติ ฯ สามิกา ทิสฺวา คณฺหนฺติ อิจฺเจตํ กุสลํ อญฺโญ เจ โกจิ คณฺหาติ ภณฺฑเทยฺยํ ฯ อถ นิวตฺเตสุ สามิเกสุ สยเมว ตํ ทิสฺวา ปเคเวตํ มยา นีหฏํ มม ทานิ สนฺตกนฺติ คณฺหาติ รกฺขติ ภณฺฑเทยฺยํ ปน โหติ ฯ สเจ สุตฺตํ ภวิสฺสติ คณฺหิสฺสามิ สเจ สาฏโก น คณฺหิสฺสามิ สเจ สปฺปิ ภวิสฺสติ คณฺหิสฺสามิ สเจ เตลํ น คณฺหิสฺสามีติอาทินา นเยน ปริกปฺเปตฺวา คณฺหนฺตสฺสาปิ เอเสว นโย ฯ มหาปจฺจริยาทีสุ ปน สาฏกตฺถิโกปิ สาฏกปสิพฺพกเมว คเหตฺวา นิกฺขนฺโต พหิ ฐตฺวา มุญฺจิตฺวา สาฏโก อยนฺติ ทิสฺวา คจฺฉนฺโต ปทุทฺธาเรเนว กาเรตพฺโพติ วุตฺตํ ฯ เอตฺถ ปน สเจ สาฏโก ภวิสฺสติ คณฺหิสฺสามีติ ปริกปฺปิตตฺตา ปริกปฺโป ทิสฺสติ ทิสฺวา หฏตฺตา ปริกปฺปาวหาโร น ทิสฺสติ ฯ มหาอฏฺฐกถายํ ปน ยํ ปริกปฺปิตํ ตํ อทิฏฺฐํ ปริกปฺปิตภาเว ฐิตํเยว อุทฺธรนฺตสฺส อวหาโร วุตฺโต ฯ ตสฺมา ตตฺถ ปริกปฺปาวหาโร ทิสฺสติ ฯ ตํ มญฺญมาโน ตํ อวหรีติ ปาลิยาว สเมตีติ ฯ ตตฺถ ยฺวายํ สเจ สาฏโก ภวิสฺสติ คณฺหิสฺสามีติอาทินา นเยน ปวตฺโต ปริกปฺโป อยํ ภณฺฑปริกปฺโป นาม ฯ โอกาสปริกปฺโป ปน เอวํ เวทิตพฺโพ ฯ อิเธกจฺโจ โลลภิกฺขุ ปรปริเวณํ วา กุลฆรํ วา อรญฺเญ กมฺมนฺตสาลํ วา ปวิสิตฺวา ตตฺถ กถาสลฺลาเปน นิสินฺโน กิญฺจิ โลภเนยฺยํ ปริกฺขารํ โอโลเกติ ฯ โอโลเกนฺโต จ ปน ทิสฺวา ทฺวารปฺปมุขเหฏฺฐาปาสาทปริเวณทฺวารโกฏฺฐกรุกฺขมูลาทิวเสน ปริจฺเฉทํ กตฺวา สเจ มํ เอตฺถนฺตเร ปสฺสิสฺสนฺติ ทฏฺฐุกามตาย คเหตฺวา วิจรนฺโต วิย เอเตสํเยว ทสฺสามิ โน เจ ปสฺสิสฺสนฺติ หริสฺสามีติ ปริกปฺเปติ ฯ ตสฺเสตํ อาทาย ปริกปฺปิตปริจฺเฉทํ อติกฺกนฺตมตฺเต ปาราชิกํ ฯ สเจ อุปจารสีมํ ปริกปฺเปติ ตทภิมุโขว คจฺฉนฺโต กมฺมฏฺฐานาทีนิ มนสิ กโรนฺโต วา อญฺญาวิหิโต วา อสติยา อุปจารสีมํ อติกฺกมติ ภณฺฑเทยฺยํ ฯ อถาปิสฺส ตํ ฐานํ ปตฺตสฺส โจโร วา หตฺถี วา วาฬมิโค วา มหาเมโฆ วา อุฏฺฐหติ โส จ ตมฺหา อุปทฺทวา มุจฺจิตุกมฺยตาย สหสา ตํ ฐานํ อติกฺกมติ ภณฺฑเทยฺยเมว ฯ เกจิ ปเนตฺถ ยสฺมา มูเลว เถยฺยจิตฺเตน คหิตํ ตสฺมา น รกฺขติ อวหาโรเยวาติ วทนฺติ ฯ อยํ ตาว มหาอฏฺฐกถานโย ฯ มหาปจฺจริยํ ปน สเจปิ โส อนฺโตปริจฺเฉเท หตฺถึ วา อสฺสํ วา อภิรุหิตฺวา ตํ เนว ปาเชติ น ปาชาเปติ ปริจฺเฉเท อติกฺกนฺเตปิ ปาราชิกํ นตฺถิ ภณฺฑเทยฺยเมวาติ วุตฺตํ ฯ ตตฺร ยฺวายํ สเจ มํ เอตฺถนฺตเร ปสฺสิสฺสนฺติ ทฏฺฐุกามตาย คเหตฺวา วิจรนฺโต วิย เอเตสํเยว ทสฺสามีติ ปวตฺโต ปริกปฺโป อยํ โอกาสปริกปฺโป นาม ฯ เอวมิเมสํ ทฺวินฺนมฺปิ ปริกปฺปานํ วเสน ปริกปฺเปตฺวา คณฺหโต อวหาโร ปริกปฺปาวหาโรติ เวทิตพฺโพ ฯ ปฏิจฺฉาเทตฺวา ปน อวหรณํ ปฏิจฺฉนฺนาวหาโร ฯ โส เอวํ เวทิตพฺโพ ฯ โย ปน ภิกฺขุ มนุสฺสานํ อุยฺยานาทีสุ กีฬนฺตานํ วา ปวิสนฺตานํ วา มุญฺจิตฺวา ฐปิตํ อลงฺการภณฺฑํ ทิสฺวา สเจ โอนมิตฺวา คณฺหิสฺสามิ กึ สมโณ คณฺหาตีติ มํ ชานิตฺวา วิเหเฐยฺยุนฺติ ปํสุนา วา ปณฺเณน วา ปฏิจฺฉาเทติ ปจฺฉา คณฺหิสฺสามีติ ตสฺส เอตฺตาวตา อุทฺธาโร นตฺถีติ น ตาว อวหาโร โหติ ฯ ยทา ปน เต มนุสฺสา อนฺโตคามํ ปวิสิตุกามา ตํ ภณฺฑํ วิจินนฺตาปิ อปสฺสิตฺวา อิทานิ อนฺธกาโร เสฺว ชานิสฺสามาติ สาลยา เอว คตา โหนฺติ อถสฺส ตํ อุทฺธรโต อุทฺธาเร ปาราชิกํ ฯ ปฏิจฺฉนฺนกาเลเยว มม สนฺตกนฺติ สกสญฺญาย วา คตา ทานิ เต เตหิ ฉฑฺฑิตํ ภณฺฑํ อิทนฺติ ปํสุกูลสญฺญาย วา คณฺหนฺตสฺส ปน ภณฺฑเทยฺยํ ฯ เตสุ ทุติยทิวเส อาคนฺตฺวา วิจินิตฺวา อทิสฺวา ธุรนิกฺเขปํ กตฺวา คเตสุปิ คหิตํ ภณฺฑเทยฺยเมว ฯ กสฺมา ฯ ยสฺมา ตสฺส ปโยเคน เตหิ น ทิฏฺฐํ ฯ โย ปน ตถารูปํ ภณฺฑํ ทิสฺวา ยถาฐาเน ฐิตํเยว อปฏิจฺฉาเทตฺวา เถยฺยจิตฺโต ปาเทน อกฺกมิตฺวา กทฺทเม วา วาลิกาย วา ปเวเสติ ตสฺส ปเวสิตมตฺเตเยว ปาราชิกํ ฯ กุสํ สงฺกาเมตฺวา อวหรณํ กุสาวหาโรติ วุจฺจติ ฯ โสปิ เอวํ เวทิตพฺโพ ฯ โย ภิกฺขุ กุสํ ปาเตตฺวา จีวเร ภาชิยมาเน อตฺตโน โกฏฺฐาสสฺส สมีเป ฐิตํ มหคฺฆตรํ ๑- ปรสฺส โกฏฺฐาสํ หริตุกาโม อตฺตโน โกฏฺฐาเส ปติตํ กุสทณฺฑกํ ปรสฺส โกฏฺฐาเส ปาเตตุกาโม อุทฺธรติ รกฺขติ ตาว ฯ ปรสฺส โกฏฺฐาเส ปาเตติ รกฺขเตว ฯ ยทา ปน ตสฺมึ ปติเต ปรสฺส โกฏฺฐาสโต ปรสฺส กุสทณฺฑกํ อุทฺธรติ อุทฺธฏมตฺเต ปาราชิโก โหติ ฯ สเจ ปฐมตรํ ปรโกฏฺฐาสโต กุสทณฺฑํ อุทฺธรติ อตฺตโน โกฏฺฐาเส ปาเตตุกามตาย อุทฺธาเร รกฺขติ ปาตเน รกฺขติ อตฺตโน โกฏฺฐาสโต ปน ๒- อตฺตโน กุสทณฺฑกํ อุทฺธรติ อุทฺธาเรเยว รกฺขติ ตํ อุทฺธริตฺวา ปรโกฏฺฐาเส ปาเตนฺตสฺส หตฺถโต มุตฺตมตฺเต ปาราชิกํ ฯ สเจ ปน ทฺวีสุ โกฏฺฐาเสสุ ปติตกุสทณฺฑโก อทสฺสนํ คเมติ ฯ ตโต อวเสสภิกฺขูสุ คเตสุ อิตโร มยฺหํ ภนฺเต กุสทณฺฑโก ปน ปญฺญายตีติ ฯ มยฺหมฺปิ อาวุโส น ปญฺญายตีติ ฯ กตโม ปน ภนฺเต มยฺหํ ภาโคติ ฯ อยํ ตุยฺหํ ภาโคติ อตฺตโน ภาคํ ทสฺเสติ ฯ ตสฺมึ วิวทิตฺวา วา อวิวทิตฺวา วา ตํ คณฺหิตฺวา คเต อิตโร ตสฺส

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๒๘๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “วินีตวัตถุ อุทานคาถา”