กุสสงฺกมนวตฺถุกถา นิฏฺฐิตา ฯ

อฏฺฐกถาสุ ปน วุตฺตํ อิมสฺมึ ฐาเน กุสสงฺกมนวเสน จีวรภาชนียเมว เอกํ อาคตํ จตุนฺนมฺปิ ปน ปจฺจยานํ อุปฺปตฺติญฺจ ภาชนียญฺจ นีหริตฺวา ทสฺเสตพฺพนฺติ ฯ เอวญฺจ วตฺวา จีวรกฺขนฺธเก ปฏิคฺคณฺหาตุ เม ภนฺเต ภควา สิเวยฺยกํ ทุสฺสยุคํ ภิกฺขุสงฺฆสฺส จ คหปติจีวรํ อนุชานาตูติ อิทํ ชีวกวตฺถุํ อาทึ กตฺวา อุปฺปนฺนจีวรกถา เสนาสนกฺขนฺธเก เตน โข ปน สมเยน ราชคหํ ทุพฺภิกฺขํ โหติ มนุสฺสา น สกฺโกนฺติ สงฺฆภตฺตํ กาตุํ อิจฺฉนฺติ อุทฺเทสภตฺตํ นิมนฺตนํ สลากภตฺตํ ปกฺขิกํ อุโปสถิกํ ปาฏิปทิกํ กาตุนฺติ อิทํ สุตฺตมาทึ กตฺวา ปิณฺฑปาตกกา เสนาสนกฺขนฺธเกเยว เตน โข ปน สมเยน สตฺตรสวคฺคิยา ภิกฺขู อญฺญตรํ ปจฺจนฺติมํ วิหารํ ปฏิสงฺขโรนฺติ อิธ มยํ วสฺสํ วสิสฺสามาติ อทฺทสํสุ โข ฉพฺพคฺคิยา ภิกฺขู สตฺตรสวคฺคิเย ภิกฺขู วิหารํ ปฏิสงฺขโรนฺเตติ อิทํ ฉพฺพคฺคิยวตฺถุํ อาทึ กตฺวา อาคตเสนาสนกถา ตทวสาเน จ สปฺปิอาทิเภสชฺชกถา วิตฺถาเรน กถิตา ฯ มยํ ปน ตํ สพฺพํ อาคตาคตฏฺฐาเนเยว กถยิสฺสาม ฯ เอวํ กถิเต การณํ ปุพฺเพ วุตฺตเมว ฯ

{๑๓๙} อิโต ปรํ ชนฺตาฆรวตฺถุ อุตฺตานตฺถเมว ฯ {๑๔๐} ปญฺจสุ วิฆาสวตฺถูสุ ฯ เต ภิกฺขู อนุปสมฺปนฺเน กปฺปิยํ การาเปตฺวา ปริภุญฺชึสุ ฯ วิฆาสํ ปน คณฺหนฺเตน ขยิตาวเสสํ ฉฑฺฑิตํ คเหตพฺพํ ฯ ยทิ สกฺโกติ ขาทนฺเต ฉฑฺฑาเปตฺวา คณฺหิตุํ เอตมฺปิ วฏฺฏติ ฯ อตฺตคุตฺตตฺถาย ปน ปรานุทยตาย จ น คเหตพฺพํ ฯ

{๑๔๑} โอทนขาทนียปูวอุจฺฉุติมฺพรุสกภาชนียวตฺถูสุ ฯ อปรสฺส ภาคํ เทหีติ อสนฺตํ ปุคฺคลํ อาห ฯ อมูลกํ อคฺคเหสีติ เกวลํ มุสาวาทํ วตฺวา อมูลกํ อคฺคเหสิ ฯ ตํ น เถยฺยจิตฺเตน ฯ เตเนว ภควา กิญฺจิตฺโต ตฺวนฺติ อปุจฺฉิตฺวา ปาจิตฺติยนฺติ อาห ฯ น หิ อปรสฺส ภาคํ เทหีติ วุตฺเต ปาราชิกวตฺถุ ปญฺญายติ น จ อีทิเส ฐาเน พุทฺธา ปุจฺฉนฺติ ฯ ยทิ เจตํ ปาราชิกวตฺถุ สิยา ยถา อารามาภิยุญฺชเน ทุกฺกฏํ เอวํ ทุกฺกฏเมว ภเวยฺยาติ ฯ อยเมตฺถ สงฺเขปตฺโถ ฯ อยํ ปน วิตฺถาโร ฯ ยํ ปน สงฺฆสฺเสว สนฺตกํ โหติ ตสฺมึ สมฺมเตน วา อสมฺมเตน วา ภาชิยมาเน อปรสฺส ภาคํ เทหีติ วตฺวา เอวํ อสนฺตํ ปุคฺคลํ อุทฺทิสิตฺวา เกวลํ มุสาวาเทน คณฺหโต ปาจิตฺติยํ ภณฺฑเทยฺยํปิ โหติ ฯ เถยฺยจิตฺเตน คณฺหโต เอเสว นโย ฯ โย ปุคฺคลํ อนุทฺทิสิตฺวา อปรํปิ ภาคํ เทหีติ วตฺวา วา กูฏวสฺสํ วา คเณตฺวา คณฺหนฺโต ภณฺฑคฺเฆน กาเรตพฺโพ ฯ ยํ ปน คิหีนํ สนฺตกํ เตสํ ฆเร วา อาราเม วา สงฺฆสฺส ภาชียติ ตสฺมึ สามิเกน วา สามิเกน อิมสฺส เทหีติ เอวํ อาณตฺเตน วา ทียมาเน อปรํปิ ภาคํ เทหีติ เถยฺยจิตฺเตน คณฺหโตปิ เนว ปาราชิกํ น ภณฺฑเทยฺยํ ฯ กูฏวสฺเสน ปน คณฺหโต ภณฺฑเทยฺยํ ฯ อิมสฺส เทหีติ เอวํ อนาณตฺเตน ทียมาเน ปุริมนเยเนว ปุคฺคลํ อุทฺทิสิตฺวา คณฺหโต ปาจิตฺติยญฺจ ภณฺฑเทยฺยญฺจ ฯ เถยฺยจิตฺเตน อปรํ โกฏฺฐาสํ เทหีติ วตฺวา วา กูฏวสฺสคณนาย วา คณฺหนฺโต ภณฺฑคฺเฆน กาเรตพฺโพ ฯ อยํ ปน วินิจฺฉโย กุรุนฺทฏฺฐกถายํ สกฺกา ชานิตุํ อญฺญตฺถ ทูวิญฺเญยฺโย เจว วิรุทฺโธ จ ฯ อมูลกํ อคฺคเหสีติ สามิเกสุ เทนฺเตสุ อคฺคเหสิ ฯ อนาปตฺติ ภิกฺขุ ปาราชิกสฺสาติ สามิเกหิ ทินฺนํ อคฺคเหสิ เตนสฺส อนาปตฺติ วุตฺตา ฯ อาปตฺติ สมฺปชานมุสาวาเท ปาจิตฺติยสฺสาติ โย เตน สมฺปชานมุสาวาโท วุตฺโต ตสฺมึ ปาจิตฺติยํ อาห ฯ ปุรโต เตกฏุลยาคุวตฺถุมฺหิ วิย ฯ คหเณ ปน อยํ วินิจฺฉโย ฯ สงฺฆสฺส สนฺตกํ สมฺมเตน วา อาณตฺเตหิ วา อารามิกาทีหิ ทียมานํ คิหีนญฺจ สนฺตกํ สามิเกน วา อาณตฺเตน วา ทียมานํ อปรสฺส ภาคํ เทหีติ วตฺวา คณฺหโต ภณฺฑเทยฺยํ ฯ อญฺเญน ทียมานํ คณฺหนฺโต ภณฺฑคฺเฆน กาเรตพฺโพ ฯ อสมฺมเตน วา อนาณตฺเตน วา ทียมาเน อปรมฺปิ ภาคํ เทหีติ วตฺวา วา กูฏวสฺสานิ คเณตฺวา วา คณฺหนฺโต ปตฺตจตุกฺเก วิย ตสฺส อุทฺธาเรเยว ภณฺฑคฺเฆน กาเรตพฺโพ ฯ อิตเรหิ ทียมานํ เอวํ คณฺหโต ภณฺฑเทยฺยํ ฯ สามิเกน ปน อิมสฺส เทหีติ ทาปิตํ วา สยํ ทินฺนํ วา สุทินฺนนฺติ ฯ อยเมตฺถ สพฺพฏฺฐกถาวินิจฺฉยโต สาโร ฯ