ยาเน ภณฺฑํ ปีเฐ ถวิกาย สทิสํ ฯ มํสเปสีวตฺถุมฺหิ ฯ สเจ อากาเส คณฺหาติ คหิตฏฺฐานเมว ฐานํ ฯ ตํ ฉหากาเรหิ ปริจฺฉินฺทิตฺวา ฐานา จาวนํ เวทิตพฺพํ ฯ เสสเมตฺถ ทารุโคปาลก- รชกสาฏกวตฺถูสุ จ อมฺพโจรกาทิวตฺถุนเยน วินิจฺฉินิตพฺพํ ฯ

{๑๕๕} กุมฺภีวตฺถุสฺมึ ฯ โย สปฺปิเตลาทีนิ อปาทคฺฆนกานิ คเหตฺวา น ปุน เอวํ กริสฺสามีติ สํวเร ฐตฺวา ทุติยทิวสาทีสุปิ ปุน จิตฺเต อุปฺปนฺเน เอวเมว ธุรนิกฺเขปํ กตฺวา ปริภุญฺชนฺโต สพฺพมฺปิ ตํ ปริภุญฺชติ เนวตฺถิ ปาราชิกํ ทุกฺกฏํ วา ถุลฺลจฺจยํ วา อาปชฺชติ ภณฺฑเทยฺยํ ปน โหติ ฯ อยมฺปิ ภิกฺขุ เอวเมว อกาสิ ฯ เตน วุตฺตํ อนาปตฺติ ภิกฺขุ ปาราชิกสฺสาติ ฯ ธุรนิกฺเขปํ ปน อกตฺวา ทิวเส ทิวเส ปริภุญฺชิสฺสามีติ ตํ โถกํ โถกมฺปิ ปริภุญฺชโต ยสฺมึ ทิวเส ปาทคฺฆนกํ ปูรติ ตสฺมึ ปาราชิกํ ฯ สํวิธาวหารวตฺถูนิ สํวิธาวหาเร มุฏฺฐิวตฺถูนิ โอทนิยฆราทิวตฺถูสุ เทฺว วิฆาสวตฺถูนิ อมฺพโจราทิวตฺถูสุ วุตฺตวินิจฺฉยนเยน เวทิตพฺพานิ ฯ เทฺว ติณวตฺถูนิ อุตฺตานตฺถาเนว ฯ

{๑๕๖} อมฺพภาชาปนาทิวตฺถูสุ ฯ เต ภิกฺขู เอกํ คามกาวาสํ ปริจฺฉินฺนภิกฺขุกํ อคมํสุ ฯ ตตฺเถว ภิกฺขู ผลาผลํ ปริภุญฺชมานาปิ เตสุ อาคเตสุ เถรานํ ผลานิ เทถาติ กปฺปิยการเก น อโวจุํ ฯ อถ เต ภิกฺขู กึ สงฺฆิกํ อมฺหากํ น ปาปุณาตีติ คณฺฑึ ปหริตฺวา ภาชาเปตฺวา เตสมฺปิ วสฺสคฺเคน ภาคํ ทตฺวา อตฺตนาปิ ปริภุญฺชึสุ ฯ เตน เตสํ ภควา อนาปตฺติ ภิกฺขเว ปริโภคตฺถายาติ อาห ฯ ตสฺมา อิทานิ ยตฺถ อาวาสิกา อาคนฺตุกานํ น เทนฺติ ผลวาเร จ สมฺปตฺเต อญฺเญสํ อภาวํ ทิสฺวา โจริกาย อตฺตนาว ขาทนฺติ ตตฺถ อาคนฺตุเกหิ คณฺฑึ ปหริตฺวา ภาเชตฺวา ปริภุญฺชิตุํ วฏฺฏติ ฯ ยตฺถ ปน อาวาสิกา รุกฺเข รกฺขิตฺวา ผลวาเร สมฺปตฺเต ภาเชตฺวา ขาทนฺติ จตูสุ ปจฺจเยสุ สมฺมา อุปเนนฺติ อนิสฺสรา ตตฺถ อาคนฺตุกา ฯ เยปิ รุกฺขา จีวรตฺถาย นิยเมตฺวา ทินฺนา เตสุปิ อาคนฺตุกา อนิสฺสรา ฯ เอเสว นโย เสสปจฺจยตฺถาย นิยเมตฺวา ทินฺเนสุปิ ฯ เย ปน ตถา อนิยมิตา อาวาสิกา จ เน รกฺขิตฺวา โคปิตฺวา โจริกาย ปริภุญฺชนฺติ น เตสุ อาวาสิกานํ กติกาย ฐาตพฺพํ ฯ เย ผลปริโภคตฺถาย ทินฺนา อาวาสิกา จ เน รกฺขิตฺวา โคปิตฺวา สมฺมา อุปเนนฺติ เตสุเยว เตสํ กติกาย ฐาตพฺพํ ฯ มหาปจฺจริยํ ปน วุตฺตํ จตุนฺนํ ปจฺจยานํ นิยเมตฺวา ทินฺนํ เถยฺยจิตฺเตน ปริภุญฺชนฺโต ภณฺฑํ อคฺฆาเปตฺวา กาเรตพฺโพ ปริโภควเสน ภาเชตฺวา ปริภุญฺชนฺตสฺส ภณฺฑเทยฺยํ ยํ ปเนตฺถ เสนาสนตฺถาย นิยมิตํ ตํ ปริโภควเสน ภาเชตฺวา ปริภุญฺชนฺตสฺส ถุลฺลจฺจยญฺจ ภณฺฑเทยฺยญฺจาติ ฯ อุทฺทิสฺส จีวรตฺถาย ทินฺนํ จีวเรเยว อุปเนตพฺพํ ฯ สเจ ทุพฺภิกฺขํ โหติ ภิกฺขู ปิณฺฑปาเตน กิลมนฺติ จีวรํ ปน สุลทฺธํ สงฺฆสุฏฺฐุตาย อปโลกนกมฺมํ กตฺวา ปิณฺฑปาเต อุปเนตุํ วฏฺฏติ ฯ เสนาสเนน คิลานปจฺจเยน วา กิลมนฺเตสุ สงฺฆสุฏฺฐุตาย อปโลกนกมฺมํ กตฺวา ตทตฺถายปิ อุปเนตุํ วฏฺฏติ ฯ อุทฺทิสฺส ปิณฺฑปาตตฺถาย คิลานปจฺจยตฺถาย จ ทินฺเนปิ เอเสว นโย ฯ อุทฺทิสฺส เสนาสนตฺถาย ทินฺนํ ปน ครุภณฺฑํ โหติ ตํ รกฺขิตฺวา โคเปตฺวา ตทตฺถเมว อุปเนตพฺพํ ฯ สเจ ปน ทุพฺภิกฺขํ โหติ ภิกฺขู ปิณฺฑปาเตน น ยาเปนฺติ เอตฺถ ราชโรคโจรภยาทีหิ อญฺญตฺถ คจฺฉนฺตานํ วิหารา ปลุชฺชนฺติ ตาลนาฬิเกราทิเก วินาเสนฺติ เสนาสนปจฺจยํ ปน นิสฺสาย ยาเปตุํ สกฺกา โหติ เอวรูเป กาเล เสนาสนํ วิสฺสชฺเชตฺวาปิ เสนาสนชคฺคนตฺถาย ปริโภโค ภควตา อนุญฺญาโต ฯ ตสฺมา เอกํ วา เทฺว วา วรเสนาสนานิ ฐเปตฺวา อิตรานิ ลามกโกฏิยา ปิณฺฑปาตตฺถาย วิสฺสชฺเชตุํ วฏฺฏติ ฯ มูลวตฺถุจฺเฉทํ ปน กตฺวา น อุปเนตพฺพํ ฯ โย ปน อาราโม จตุปฺปจฺจยตฺถาย นิยเมตฺวา ทินฺโน ตตฺถ อปโลกนกมฺมํ น กาตพฺพํ ฯ เยน ปน ปจฺจเยน อูนํ ตทตฺถํ อุปเนตุํ วฏฺฏติ ฯ อาราโม ชคฺคิตพฺโพ เวตฺตนํ ทตฺวาปิ ชคฺคาเปตุํ วฏฺฏติ ฯ เย ปน เวตฺตนํ ลภิตฺวา อาราเมเยว เคหํ กตฺวา วสนฺตา รกฺขนฺติ เต เจ อาคตานํ ภิกฺขูนํ นาฬิเกรํ วา ตาลปกฺกํ วา เทนฺติ ยํ เตสํ สงฺเฆน อนุญฺญาตํ โหติ ทิวเส ทิวเส เอตฺตกนฺนาม ขาทถาติ ตเทว เต ทาตุํ ลภนฺติ ฯ ตโต อุตฺตรึ เตสํ ททนฺตานมฺปิ คเหตุํ น วฏฺฏติ ฯ โย ปนารามํ เกณิยา คเหตฺวา สงฺฆสฺส จตุปฺปจฺจยตฺถาย กปฺปิยภณฺฑเมว เทติ อยํ พหุกมฺปิ ทาตุํ ลภติ ฯ เจติยสฺส ปทีปตฺถาย วา ขณฺฑผุลฺลปฏิสงฺขรณตฺถาย วา ทินฺโน อาราโมปิ ชคฺคิตพฺโพ เวตฺตนํ ทตฺวาปิ ชคฺคาเปตพฺโพ ฯ เวตฺตนญฺจ ปเนตฺถ เจติยสนฺตกมฺปิ สงฺฆสนฺตกมฺปิ ทาตุํ วฏฺฏติ ฯ เอตมฺปิ อารามํ เวตฺตเนน ตตฺเถว วสิตฺวา รกฺขนฺตานญฺจ เกณิยา คเหตฺวา กปฺปิยภณฺฑทายกานญฺจ ตตฺถ ชาตกผลทานํ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพํ ฯ อมฺพปาลกาทิวตฺถูสุ ฯ อนาปตฺติ ภิกฺขเว โคปกสฺส ทาเนติ เอตฺถ กตรํ โคปกสฺส ทานํ วฏฺฏติ กตรํ น วฏฺฏติ ฯ มหาสุมตฺเถโร ตาว อาห ยํ โคปกสฺส ปริจฺฉินฺทิตฺวา ทินฺนํ โหติ เอตฺตกํ ทิวเส ทิวเส คณฺหาติ ตเทว วฏฺฏติ ตโต อุตฺตรึ น วฏฺฏตีติ ฯ มหาปทุมตฺเถโร ปนาห กึ โคปกานํ ปณฺณํ อาโรเปตฺวา นิมิตฺตสญฺญํ วา กตฺวา ทินฺนํ อตฺถิ เตสํ หตฺเถ วิสฏฺฐกสฺส เอเต อิสฺสรา ตสฺมา ยนฺเต เทนฺติ ตํ พหุกมฺปิ วฏฺฏตีติ ฯ กุรุนฺทฏฺฐกถายํ ปน วุตฺตํ มนุสฺสานํ อารามํ วา อญฺญํ วา ผลาผลํ ทารกา รกฺขนฺติ เตหิ ทินฺนํ วฏฺฏติ อาหราเปตฺวา ปน น คเหตพฺพํ สงฺฆิเก เจติยสนฺตเก จ เกณิยา คเหตฺวา รกฺขนฺตสฺเสว ทานํ วฏฺฏติ เวตฺตเนน รกฺขนฺตสฺส อตฺตโน ภาคมตฺตํ วฏฺฏตีติ ฯ มหาปจฺจริยํ ยํ คิหีนํ อารามรกฺขกา ภิกฺขูนํ เทนฺติ เอตํ วฏฺฏติ ภิกฺขุสงฺฆสฺส อารามโคปกา ยํ อตฺตโน ภติยา ขณฺเฑตฺวา เทนฺติ เอตํ วฏฺฏติ โยปิ อุปฑฺฒารามํ วา เกจิเทว รุกฺเข วา ภตึ ลภิตฺวา รกฺขติ ตสฺสาปิ อตฺตโน สมฺปตฺตรกฺขโตเยว ทาตุํ วฏฺฏติ เกณิยา คเหตฺวา รกฺขนฺตสฺส ปน สพฺพมฺปิ วฏฺฏตีติ วุตฺตํ ฯ เอตํ ปน สพฺพํ พฺยญฺชนโต นานํ อตฺถโต เอกเมว ตสฺมา อธิปฺปายํ ญตฺวา คเหตพฺพํ ฯ