อยํ สพฺพาการโต ปฐมจตุกฺกวณฺณนา ฯ

อิตเรสุ ปน ตีสุ จตุกฺเกสุ ยสฺมา วิสุํ กมฺมฏฺฐานภาวนานโย นาม นตฺถิ ตสฺมา อนุปทวณฺณนานเยเนว เตสํ อตฺโถ เวทิตพฺโพ ฯ

ปีติปฏิสํเวทีติ ปีตึ ปฏิสํวิทิตํ กโรนฺโต ปากฏํ กโรนฺโต อสฺสสิสฺสามิ ปสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขติ ฯ ตตฺถ ทฺวีหากาเรหิ ปีติ ปฏิสํวิทิตา โหติ อารมฺมณโต จ อสมฺโมหโต จ ฯ กถํ อารมฺมณโต ปีติ ปฏิสํวิทิตา โหติ ฯ สปฺปีติเก เทฺว ฌาเน สมาปชฺชติ ตสฺส สมาปตฺติกฺขเณ ฌานปฏิลาเภน อารมฺมณโต ปีติ ปฏิสํเวทิตา โหติ อารมฺมณสฺส ปฏิสํวิทิตตฺตา ฯ กถํ อสมฺโมหโต ฯ สปฺปีติเก เทฺว ฌาเน สมาปชฺชิตฺวา วุฏฺฐาย ฌานสมฺปยุตฺตกปีตึ ขยโต วยโต สมฺมสติ ตสฺส วิปสฺสนากฺขเณ ลกฺขณปฏิเวเธน อสมฺโมหโต ปีติ ปฏิสํวิทิตา โหติ ฯ วุตฺตญฺเจตํ ปฏิสมฺภิทายํ ทีฆํ อสฺสาสวเสน จิตฺตสฺส เอกคฺคตํ อวิกฺเขปํ ปชานโต สติ อุปฏฺฐิตา โหติ ตาย สติยา เตน ญาเณน สา ปีติ ปฏิสํวิทิตา โหติ ทีฆํ ปสฺสาสวเสน รสฺสํ อสฺสาสวเสน รสฺสํ ปสฺสาสวเสน สพฺพกายปฏิสํเวที อสฺสาสปฺปสฺสาสวเสน ปสฺสมฺภยํ กายสงฺขารํ อสฺสาสปฺปสฺสาสวเสน จิตฺตสฺส เอกคฺคตํ อวิกฺเขปํ ปชานโต สติ อุปฏฺฐิตา โหติ ตาย สติยา เตน ญาเณน สา ปีติ ปฏิสํวิทิตา โหติ อาวชฺชยโต สา ปีติ ปฏิสํวิทิตา โหติ ชานโต ปสฺสโต ปจฺจเวกฺขโต จิตฺตํ อธิฏฺฐหโต สทฺธาย อธิมุจฺจโต วิริยํ ปคฺคณฺหโต สตึ อุปฏฺฐาปยโต จิตฺตํ สมาทหโต ปญฺญาย ปชานโต อภิญฺเญยฺยํ ปริญฺเญยฺยํ ปหาตพฺพํ ภาเวตพฺพํ สจฺฉิกาตพฺพํ สจฺฉิกโรโต สา ปีติ ปฏิสํวิทิตา โหติ เอวํ สา ปีติ ปฏิสํวิทิตา โหตีติ ฯ เอเตเนว นเยน อวเสสปทานิปิ อตฺถโต เวทิตพฺพานิ ฯ อิทํ ปเนตฺถ วิเสสมตฺตํ ฯ ติณฺณํ ฌานานํ วเสน สุขปฏิสํเวทิตา จตุนฺนมฺปิ วเสน จิตฺตสงฺขารปฏิสํเวทิตา เวทิตพฺพา ฯ จิตฺตสงฺขาโรติ เวทนาทโย เทฺว ขนฺธา ฯ สุขปฏิสํเวทิปเท เจตฺถ วิปสฺสนาภูมิทสฺสนตฺถํ สุขนฺติ เทฺว สุขานิ กายิกญฺจ สุขํ เจตสิกญฺจาติ ปฏิสมภิทายํ วุตฺตํ ฯ ปสฺสมฺภยํ จิตฺตสงฺขารนฺติ โอฬาริกํ โอฬาริกํ จิตฺตสงฺขารํ ปสฺสมฺเภนฺโต นิโรเธนฺโตติ อตฺโถ ฯ โส วิตฺถารโต กายสงฺขาเร วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺโพ ฯ อปิเจตฺถ ปีติปเท ปีติสีเสน เวทนา วุตฺตา สุขปฏิสํเวทิปเท สรูเปเนว เวทนา ทฺวีสุ จิตฺตสงฺขารปเทสุ สญฺญา จ เวทนา จ เจตสิกา เอเต ธมฺมา จิตฺตปฏิพทฺธา จิตฺตสงฺขาราติ วจนโต สญฺญาสมฺปยุตฺตา เวทนาติ ฯ เอวํ เวทนานุปสฺสนานเยน อิทํ จตุกฺกํ ภาสิตนฺติ เวทิตพฺพํ ฯ

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๓๑๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “นิทานปฐมบัญญัติ เรื่องภิกษุหลายรูป”