อธิฏฺฐหิตฺวาติ สมีเป ฐตฺวา ฯ อาณาเปตีติ อุทฺทิสฺส วา อนุทฺทิสฺส วา อาณาเปติ ฯ ตตฺถ ปรเสนาย ปจฺจุปฏฺฐิตาย อนุทฺทิสฺเสว เอวํ วิชฺฌ เอวํ ปหร เอวํ ฆาเตหีติ อาณตฺเต ยตฺตเก อาณตฺโต ฆาเตติ ตตฺตกา อุภินฺนํ ปาณาติปาตา ฯ สเจ ตตฺถ อาณาปกสฺส มาตาปิตโร โหนฺติ อานนฺตริยมฺปิ ผุสติ ฯ สเจ อรหา โหติ อุโภปิ อานนฺตริยํ ผุสนฺติ ฯ สเจ อาณตฺตสฺเสว มาตาปิตโร โสว อานนฺตริยํ ผุสติ ฯ อุทฺทิสิตฺวา ปน เอตํ ทีฆํ รสฺสํ รตฺตกญฺจุกํ นีลกญฺจุกํ หตฺถิกฺขนฺเธ นิสินฺนํ มชฺเฌ นิสินฺนํ วิชฺฌ ปหร ฆาเตหีติ อาณตฺเต สเจ โส ตเมว ฆาเตติ อุภินฺนมฺปิ ปาณาติปาโต อานนฺตริยวตฺถุมฺหิ จ อานนฺตริยํ ฯ สเจ อญฺญํ มาเรติ อาณาปกสฺส นตฺถิ ปาณาติปาโต ฯ เอเตน อาณตฺติโก ปโยโค วุตฺโต โหติ ฯ ตตฺถ วตฺถุํ กาลญฺจ โอกาสํ อาวุธํ อิริยาปถํ

ตุลยิตฺวา ปญฺจ ฐานานิ ธาเรยฺยตฺถํ วิจกฺขโณ ฯ อปโร นโย ฯ วตฺถุ กาโล จ โอกาโส อาวุธํ อิริยาปโถ

กิริยาวิเสโสติ อิเม ฉ อาณตฺตินิยามกา ฯ ตตฺถ วตฺถุนฺติ มาเรตพฺโพ สตฺโต ฯ กาโลติ ปุพฺพณฺหสายณฺหาทิกาโล จ โยพฺพนตฺถามวิริยาทิกาโล จ ฯ โอกาโสติ คาโม วา วนํ วา เคหทฺวารํ วา เคหมชฺฌํ วา รถิกา วา สึฆาฏกํ วาติ เอวมาทิ ฯ อาวุธนฺติ อสิ วา อุสุ วา สตฺติ วาติเอวมาทิ ฯ อิริยาปโถติ มาเรตพฺพสฺส คมนํ วา นิสชฺชา วาติ เอวมาทิ ฯ กิริยาวิเสโสติ วิชฺฌนํ วา เฉทนํ วา เภทนํ วา สงฺขมุณฺฑกํ วาติเอวมาทิ ฯ ยทิ หิ วตฺถุํ วิสํวาเทตฺวา ยํ มาเรหีติ อาณตฺโต ตโต อญฺญํ มาเรติ ปุรโต ปหริตฺวา มาเรหีติ วา อาณตฺโต ปจฺฉโต วา ปสฺสโต วา อญฺญสฺมึ วา ปเทเส ปหริตฺวา มาเรติ อาณาปกสฺส นตฺถิ กมฺมพนฺโธ อาณตฺตสฺเสว กมฺมพนฺโธ ฯ อถวา วตฺถุํ อวิสํวาเทตฺวา ยถาอาณตฺติยา มาเรติ อาณาปกสฺส อาณตฺติกฺขเณ อาณตฺตสฺส ปหรณกฺขเณติ อุภเยสมฺปิ กมฺมพนฺโธ ฯ วตฺถุวิเสเสน ปเนตฺถ กมฺมวิเสโส จ อาปตฺติวิเสโส จ โหติ ฯ เอวํ ตาว วตฺถุมฺหิ สงฺเกตวิสงฺเกตตา เวทิตพฺพา ฯ กาเล ปน ฯ โย อชฺช เสฺวติ อนิยเมตฺวา ปุพฺพณฺเห มาเรหีติ อาณตฺโต ยทา กทาจิ ปุพฺพณฺเห มาเรติ นตฺถิ วิสงฺเกโต ฯ โย ปน อชฺช ปุพฺพณฺเหติ วุตฺโต มชฺฌณฺเห วา สายณฺเห วา เสฺว วา ปุพฺพณฺเห มาเรติ วิสงฺเกโต โหติ อาณาปกสฺส นตฺถิ กมฺมพนฺโธ ฯ ปุพฺพณฺเห มาเรตุํ วายมนฺตสฺส มชฺฌณฺเห ชาเตปิ เอเสว นโย ฯ เอเตน นเยน สพฺพกาลปฺปเภเทสุ สงฺเกตวิสงฺเกตตา เวทิตพฺพา ฯ โอกาเสปิ ฯ โย เอตํ คาเม ฐิตํ มาเรหีติ อาณตฺโต ตํ ยตฺถกตฺถจิ มาเรติ นตฺถิ วิสงฺเกโต ฯ โย ปน คาเมเยวาติ นิยเมตฺวา อาณตฺโต วเน มาเรติ ตถา วเนติ อาณตฺโต คาเม มาเรติ อนฺโตเคหทฺวาเรติ อาณตฺโต เคหมชฺเฌ มาเรติ วิสงฺเกโต ฯ เอเตน นเยน สพฺโพกาสเภเทสุ สงฺเกตวิสงฺเกตตา เวทิตพฺพา ฯ อาวุเธปิ ฯ โย อสินา วา อุสุนา วาติ อนิยเมตฺวา อาวุเธน มาเรหีติ อาณตฺโต เยนเกนจิ อาวุเธน มาเรติ นตฺถิ วิสงฺเกโต ฯ โย ปน อสินาติ วุตฺโต อุสุนา อิมินา วา อสินาติ วุตฺโต อญฺเญน อสินา เอกสฺเสว วา อสิสฺส อิมาย ธาราย มาเรหีติ วุตฺโต อิตราย วา ธาราย ตเลน วา ตุณฺเฑน วา ถรุนา วา มาเรติ วิสงฺเกโต ฯ เอเตน นเยน สพฺพอาวุธเภเทสุ สงฺเกตวิสงฺเกตตา เวทิตพฺพา ฯ อิริยาปเถ ปน ฯ โย เอตํ คจฺฉนฺตํ มาเรหีติ อาณตฺโต ปน สเจปิ คจฺฉนฺตํ มาเรติ นตฺถิ วิสงฺเกโต ฯ คจฺฉนฺตเมว มาเรหีติ วุตฺเต ปน สเจ นิสินฺนํ มาเรติ นิสินฺนเมว วา มาเรหีติ วุตฺเต คจฺฉนฺตํ มาเรติ วิสงฺเกโต โหติ ฯ เอเตน นเยน สพฺพอิริยาปถเภเทสุ สงฺเกตวิสงฺเกตตา เวทิตพฺพา ฯ กิริยาวิเสเสปิ ฯ โย วิชฺฌิตฺวา มาเรหีติ วุตฺโต วิชฺฌิตฺวา มาเรติ นตฺถิ วิสงฺเกโต ฯ โย ปน วิชฺฌิตฺวา มาเรหีติ วุตฺโต ฉินฺทิตฺวาว มาเรติ วิสงฺเกโต ฯ เอเตน นเยน สพฺพกิริยาวิเสสเภเทสุ สงฺเกตวิสงฺเกตตา เวทิตพฺพา ฯ โย ปน ลิงฺควเสน ทีฆํ รสฺสํ กาฬํ โอทาตํ กิสํ ถูลํ มาเรหีติ อนิยเมตฺวา อาณาเปติ อาณตฺโต จ ยงฺกิญฺจิ ตาทิสํ มาเรติ นตฺถิ วิสงฺเกโต อุภินฺนํ ปาราชิกํ ฯ อถ ปน โส อตฺตานํ สนฺธาย อาณาเปติ อาณตฺโต จ อยเมว อีทิโสติ อาณาปกเมว มาเรติ อาณาปกสฺส ทุกฺกฏํ วธกสฺส ปาราชิกํ ฯ อาณาปโก อตฺตานํ สนฺธาย อาณาเปติ อิตโร อญฺญํ ตาทิสํ มาเรติ อาณาปโก มุจฺจติ วธกสฺเสว ปาราชิกํ ฯ กสฺมา ฯ โอกาสสฺส อนิยมิตตฺตา ฯ สเจ ปน อตฺตานํ สนฺธาย อาณาเปนฺโตปิ โอกาสํ นิยเมติ อสุกสฺมึ นาม รตฺติฏฺฐาเน วา ทิวาฏฺฐาเน วา เถราสเน วา มชฺฌิมาสเน วา นิสินฺนํ เอวรูปนฺนาม มาเรหีติ ตตฺถ จ อญฺโญ นิสินฺโน โหติ สเจ อาณตฺโต ตํ มาเรติ เนว วธโก มุจฺจติ น อาณาปโก กสฺมา ฯ โอกาสสฺส นิยมิตตฺตา ฯ สเจ ปน นิยมิโตกาสโต อญฺญตฺร มาเรติ อาณาปโก มุจฺจตีติ อยนฺนโย มหาอฏฺฐกถายํ สุฏฺฐุ ทฬฺหํ กตฺวา วุตฺโต ตสฺมา เอตฺถ น อนาทริยํ กาตพฺพนฺติ ฯ