ทูตกถา นิฏฺฐิตา ฯ

{๑๗๕} อรโห รโหสญฺญินิทฺเทสาทีสุ ฯ อรโหติ สมฺมุเข ฯ รโหติ ปรมฺมุเข ฯ ตตฺถ โย อุปฏฺฐานกาเล เวริภิกฺขุมฺหิ ภิกฺขูหิ สทฺธึ อาคนฺตฺวา ปุรโต นิสินฺเนเยว อนฺธการโทเสน ตสฺส อาคตภาวํ อชานนฺโต อโห วต อิตฺถนฺนาโม หโต อสฺส โจราปิ นาม ตํ น หนนฺติ สปฺโป น ฑํสติ น โกจิ สตฺถํ วา วิสํ วา อาหรตีติ ตสฺส มรณํ อภินนฺทนฺโต อีทิสานิ วจนานิ อุลฺลปติ อยํ อรโห รโหสญฺญี อุลฺลปติ นาม ฯ สมฺมุเข จ ตสฺมึ ปรมฺมุขสญฺญีติ อตฺโถ ฯ โย ปน ตํ ปุรโต นิสินฺนํ ทิสฺวา ปุน อุปฏฺฐานํ กตฺวา คเตหิ ภิกฺขูหิ สทฺธึ คเตปิ ตสฺมึ อิเธว โส นิสินฺโนติ สญฺญี หุตฺวา ปุริมนเยเนว อุลฺลปติ อยํ รโห อรโหสญฺญี อุลฺลปติ นาม ฯ เอเตเนว อุปาเยน อรโห อรโหสญฺญี รโห รโหสญฺญี จ เวทิตพฺโพ ๑- ฯ จตุนฺนมฺปิ เจเตสํ วาจาย วาจาย ทุกฺกฏนฺติ เวทิตพฺพํ ฯ

อิทานิ มรณสํวณฺณนาย วิภาคทสฺสนตฺถํ วุตฺเตสุ ปญฺจสุ กาเยน สํวณฺณนาทิมาติกานิทฺเทเสสุ ฯ กาเยน วิการํ ทสฺเสตีติ ยถา โส ชานาติ สตฺถํ วา อาหริตฺวา วิสํ วา ขาทิตฺวา

รชฺชุยา วา อุพฺพนฺธิตฺวา โสพฺภาทีสุ วา ปปติตฺวา โย มรติ โส กิร ธนํ วา ลภติ ยสํ วา ลภติ สคฺคํ วา คจฺฉตีติ อยมตฺโถ เอเตน วุตฺโตติ ตถา หตฺถมุทฺธาทีหิ ทสฺเสติ ฯ วาจาย ภณตีติ ตเมวตฺถํ วากฺยเภทํ กตฺวา ภณติ ฯ ตติยวาโร อุภยวเสน วุตฺโต ฯ สพฺพตฺถ สํวณฺณนาย ปโยเค ปโยเค ทุกฺกฏํ ฯ ตสฺส ทุกฺขุปฺปตฺติยํ สํวณฺณกสฺส ถุลฺลจฺจยํ ฯ ยํ อุทฺทิสฺส สํวณฺณนา กตา ตสฺมึ มเต สํวณฺณนากฺขเณเยว สํวณฺณกสฺส ปาราชิกํ ฯ โส ตํ น ชานาติ อญฺโญ ญตฺวา ลทฺโธ วต เม สุขุปฺปตฺติอุปาโยติ ตาย สํวณฺณนาย มรติ อนาปตฺติ ฯ ทฺวินฺนํ อุทฺทิสฺส สํวณฺณนาย กตาย เอโก ญตฺวา มรติ ปาราชิกํ เทฺวปิ มรนฺติ ปาราชิกญฺจ อกุสลราสิ จ ฯ เอส นโย สมฺพหุเลสุ ฯ อนุทฺทิสฺส มรณํ สํวณฺเณนฺโต อาหิณฺฑติ โย โย ตํ สํวณฺณนํ ญตฺวา มรติ สพฺโพ เตน มาริโต โหติ ฯ ทูเตน สํวณฺณนาย ฯ อสุกนฺนาม เคหํ วา คามํ วา คนฺตฺวา อิตฺถนฺนามสฺสเอว มรณวณฺณํ สํวณฺเณหีติ สาสเน อาโรจิตมตฺเต ทุกฺกฏํ ฯ ยสฺสตฺถาย ปหิโต ตสฺส ทุกฺขุปฺปตฺติยา มูลฏฺฐสฺส ถุลฺลจฺจยํ มรเณ ปาราชิกํ ฯ ทูโต ญาโต ทานิ อยํ สคฺคมคฺโคติ ตสฺส อนาโรเจตฺวา อตฺตโน ญาตกสฺส วา สาโลหิตสฺส วา อาโรเจติ ตสฺมึ มเต วิสงฺเกโต โหติ มูลฏฺโฐ มุจฺจติ ฯ ทูโต ตเถว จินฺเตตฺวา สยํ สํวณฺณนาย วุตฺตํ กตฺวา มรติ วิสงฺเกโตว ฯ อนุทฺทิสฺส ปน สาสเน อาโรจิเต ยตฺตกา ทูตสฺส สํวณฺณนาย มรนฺติ ตตฺตกา ปาณาติปาตา ฯ สเจ มาตาปิตโร มรนฺติ อานนฺตริยมฺปิ โหติ ฯ {๑๗๖} เลขาสํวณฺณนาย ฯ เลขํ ฉินฺทตีติ ปณฺเณ วา โปตฺถเก วา อกฺขรานิ ลิขติ โย สตฺถํ วา อาหริตฺวา ปปาเต วา ปปติตฺวา อญฺเญหิ วา อคฺคิปฺปเวสนอุทกปฺปเวสนาทีหิ อุปาเยหิ มรติ โส อิทญฺจีทญฺจ ลภตีติ วา ตสฺส ธมฺโม โหตีติ วา ฯ เอตฺถาปิ ทุกฺกฏถุลฺลจฺจยปาราชิกา วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพา ฯ อุทฺทิสฺส ลิขิเต ปน ยํ อุทฺทิสฺส ลิขิตํ ตสฺเสว มรเณ ปาราชิกํ ฯ พหู อุทฺทิสฺส ลิขิเต ยตฺตกา มรนฺติ ตตฺตกา ปาณาติปาตา ฯ มาตาปิตูนํ มรเณ อานนฺตริยํ ฯ อนุทฺทิสฺส ลิขิเตปิ เอเสว นโย ฯ พหู มรนฺตีติ วิปฏิสาเร อุปฺปนฺเน ตํ โปตฺถกํ ฌาเปตฺวา วา ยถา วา อกฺขรานิ น ปญฺญายนฺติ ตถา กตฺวา มุจฺจติ ฯ สเจ โส ปรสฺส โปตฺถโก โหติ อุทฺทิสฺส ลิขิโต วา โหตุ อนุทฺทิสฺส ลิขิโต วา คหิตฏฺฐาเน ฐเปตฺวา มุจฺจติ ฯ สเจ มูเลน กีโต โหติ โปตฺถกสฺสามิกานํ โปตฺถกํ เยสํ หตฺถโต มูลํ คหิตํ เตสํ มูลํ ทตฺวา มุจฺจติ ฯ สเจ สมฺพหุลา มรณวณฺณํ ลิขิสฺสามาติ เอกชฺฌาสยา หุตฺวา เอโก ตาลรุกฺขํ อาโรหิตฺวา ปณฺณํ ฉินฺทติ เอโก อาหรติ เอโก โปตฺถกํ กโรติ เอโก ลิขติ เอโก สเจ กณฺฏกเลขา โหติ มสึ มกฺเขติ มสึ มกฺเขตฺวา ตํ โปตฺถกํ สชฺเชตฺวา สพฺเพว สภายํ วา อาปเณ วา ยตฺถ วา ปน เลขาทสฺสนโกตุหลกา พหู สนฺนิปตนฺติ ตตฺถ ฐเปนฺติ ฯ ตํ วาจาเปตฺวา ๑- สเจ เอโก มรติ สพฺเพสํ ปาราชิกํ ฯ สเจ พหุกา มรนฺติ วุตฺตสทิโสว นโย ฯ วิปฏิสาเร ปน อุปฺปนฺเน ตํ โปตฺถกํ สเจ มญฺชุสาย โคเปนฺติ อญฺโญ จ นํ ทิสฺวา นีหริตฺวา ปุน พหูนํ ทสฺเสติ เนว มุจฺจนฺติ ฯ ติฏฺฐตุ มญฺชุสา สเจปิ ตํ โปตฺถกํ นทิยา วา สมุทฺเท วา ขิปนฺติ วา โธวนฺติ วา ขณฺฑาขณฺฑํ วา ฉินฺทนฺติ อคฺคิมฺหิ วา ฌาเปนฺติ ยาว สงฺฆฏิเตปิ ทุทฺโธเต ทุชฺฌาปิเต วา ปณฺเณ อกฺขรานิ ปญฺญายนฺติ ตาว น มุจฺจนฺติ ฯ ยถา ปน อกฺขรานิ น ปญฺญายนฺติ ตเถว กเต มุจฺจนฺตีติ ฯ