อยํ ตาว โอปาตกถา ฯ

โอปาตสฺเสว ปน อนุโลเมสุ ปาสาทีสุปิ โย ตาว ปาสํ โอเฑติ เอตฺถ พชฺฌิตฺวา สตฺตา มริสฺสนฺตีติ อวสฺสํ พชฺฌนกสตฺตานํ วเสน หตฺถา มุตฺตมตฺเต ปาราชิกานนฺตริย- ถุลฺลจฺจยปาจิตฺติยานิ เวทิตพฺพานิ ฯ อุทฺทิสฺส กเต ยํ อุทฺทิสฺส โอฑิโต ตโต อญฺเญสํ พนฺธเน อนาปตฺติ ฯ ปาเส มูเลน วา มุธา วา ทินฺเนปิ มูลฏฺฐสฺเสว กมฺมพนฺโธ ฯ สเจ เยน ลทฺโธ โส อุคฺคลิตํ วา ปาสํ สณฺฐเปติ ปสฺเสน วา คจฺฉนฺเต ทิสฺวา วตึ กตฺวา สมฺมุเข ปเวเสติ ถทฺธตรํ วา ปาสยฏฺฐึ ฐเปติ ทฬฺหตรํ วา ปาสรชฺชุํ พนฺธติ ถิรตรํ วา ขาณุกํ อาโกฏฺเฏติ อุโภปิ น มุจฺจนฺติ ฯ สเจ วิปฏิสาเร อุปฺปนฺเน ปาสํ อุคฺคลาเปตฺวา คจฺฉติ ตํ ทิสฺวา ปุน อญฺเญ สณฺฐเปนฺติ พทฺธา พทฺธา มรนฺติ มูลฏฺโฐ น มุจฺจติ ฯ สเจ ปน เตน ปาสยฏฺฐิ สยํ อกตา โหติ คหิตฏฺฐาเน ฐเปตฺวา มุจฺจติ ฯ ตตฺถ ชาตกยฏฺฐึ ฉินฺทิตฺวา มุจฺจติ ฯ สยํ กตยฏฺฐึ ปน โคเปนฺโตปิ น มุจฺจติ ฯ ยทิ หิ ตํ อญฺโญ คณฺหิตฺวา ปาสํ สณฺฐเปติ ตปฺปจฺจยา มรนฺเตสุ มูลฏฺโฐ น มุจฺจติ ฯ สเจ ตํ ฌาเปตฺวา อลาตํ กตฺวา ฉฑฺเฑติ เตน อลาเตน ปหารํ ลทฺธา มรนฺเตสุปิ น มุจฺจติ ฯ สพฺพโส ปน ฌาเปตฺวา วา นาเสตฺวา วา มุจฺจติ ฯ ปาสรชฺชุมฺปิ อญฺเญหิ วฏฺฏิตํ คหิตฏฺฐาเน ฐเปตฺวา มุจฺจติ ฯ รชฺชุเก ลภิตฺวา สยํ วฏฺฏิตํ อุพฺพฏฺเฏตฺวา วาเก ลภิตฺวา วฏฺฏิตํ หิราหิรํ กตฺวา มุจฺจติ ฯ อรญฺญโต ปน สยํ วาเก อาหริตฺวา วฏฺฏิตํ โคเปนฺโตปิ น มุจฺจติ ฯ สพฺพโส ปน ฌาเปตฺวา วา นาเสตฺวา วา มุจฺจติ ฯ อทูหลํ สชฺเชนฺโต จตูสุ ปาเทสุ อทูหลมญฺจํ ฐเปตฺวา ปาสาเณ อาโรเปติ ปโยเค ปโยเค ทุกฺกฏํ ฯ สพฺพสชฺชํ กตฺวา หตฺถโต มุตฺตมตฺเต อวสฺสํ อชฺโฌตฺถริตพฺพกสตฺตานํ วเสน อุทฺทิสฺสานุทฺทิสฺสกานุรูเปน ปาราชิกาทีนิ เวทิตพฺพานิ ฯ อทูหเล มูเลน วา มุธา วา ทินฺเนปิ มูลฏฺฐสฺเสว กมฺมพนฺโธ ฯ สเจ เยน ลทฺธํ โส ปติตํ วา อุกฺขิปติ อญฺเญปิ ปาสาเณ อาโรเปตฺวา ครุกตรํ วา กโรติ ปสฺเสน วา คจฺฉนฺเต ทิสฺวา วตึ กตฺวา อทูหเล ปเวเสติ อุโภปิ น มุจฺจนฺติ ฯ สเจ วิปฏิสาเร อุปฺปนฺเน อทูหลํ ปาเตตฺวา คจฺฉติ ตํ ทิสฺวา อญฺโญ สณฺฐเปติ มูลฏฺโฐ น มุจฺจติ ฯ ปาสาเณ ปน คหิตฏฺฐาเน ฐเปตฺวา อทูหลปาเท จ ปาสยฏฺฐิยํ วุตฺตนเยน คหิตฏฺฐาเน วา ฐเปตฺวา ฌาเปตฺวา วา มุจฺจติ ฯ สูลํ โรเปนฺตสฺสาปิ สพฺพสชฺชํ กตฺวา หตฺถโต มุตฺตมตฺเต สูลมุเข ปติตฺวา อวสฺสํ มรณกสตฺตานํ วเสน อุทฺทิสฺสานุทฺทิสฺสานุรูปโต ปาราชิกาทีนิ เวทิตพฺพานิ ฯ สูเล มูเลน วา มุธา วา ทินฺเนปิ มูลฏฺฐสฺเสว กมฺมพนฺโธ ฯ สเจ เยน ลทฺธํ โส เอกปฺปหาเรเนว มริสฺสนฺตีติ ติขิณตรํ วา กโรติ ทุกฺขํ มริสฺสนฺตีติ กุณฺฐตรํ วา กโรติ อุจฺจนฺติ สลฺลกฺเขตฺวา นีจตรํ วา นีจนฺติ สลฺลกฺเขตฺวา อุจฺจตรํ วา ปุน โรเปติ วงฺกํ วา อุชุกํ อติอุชุกํ วา อีสกํ โปณํ กโรติ อุโภปิ น มุจฺจนฺติ ฯ สเจ ปน อฏฺฐาเน ฐิตนฺติ อญฺญสฺมึ ฐาเน ฐเปติ ตญฺเจ มารณตฺถาย อาทิโต ปภูติ ปริเยสิตฺวา กตํ โหติ มูลฏฺโฐ น มุจฺจติ ฯ อปริเยสิตฺวา ปน กตเมว ลภิตฺวา อาโรปิเต มูลฏฺโฐ มุจฺจติ ฯ วิปฺปฏิสาเร อุปฺปนฺเน ปาสยฏฺฐิยํ วุตฺตนเยน คหิตฏฺฐาเน วา ฐเปตฺวา ฌาเปตฺวา วา มุจฺจติ ฯ

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๓๒๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “มาติกา, มาติกาวิภังค์”