{๑๗๗} อปสฺเสเน สตฺถํ วาติ เอตฺถ อปสฺเสนนฺนาม นิจฺจปริโภโค มญฺโจ วา ปีฐํ วา อปสฺเสนผลกํ วา ทิวาฏฺฐาเน นิสีทนฺตสฺส อปสฺเสนกตฺถมฺโภ วา ตตฺถ ชาตกรุกฺโข วา จงฺกเม อปสฺสาย ติฏฺฐนฺตสฺส อาลมฺพนรุกฺโข วา อาลมฺพนผลกํ วา สพฺพมฺเปตํ อปสฺสนียฏฺเฐน อปสฺเสนํ นาม ฯ ตสฺมึ อปสฺเสเน ยถา อปสฺสยนฺตํ วิชฺฌติ วา ฉินฺทติ วา ตถา กตฺวา วาสีผรสุสตฺติอารกณฺฏกาทีนํ อญฺญตรํ สตฺถํ ฐเปติ ทุกฺกฏํ ฯ ธุวปริโภคฏฺฐาเน นิราสงฺกสฺส นิสีทโต วา นิปชฺชโต วา อปสฺสยนฺตสฺส วา สตฺถสมฺผสฺสปจฺจยา ทุกฺขุปฺปตฺติยา ถุลฺลจฺจยํ มรเณ ปาราชิกํ ฯ ตญฺเจ อญฺโญปิ ตสฺส เวรี ภิกฺขุ วิหารจาริกญฺจรนฺโต ทิสฺวา อิมสฺส มญฺเญ มารณตฺถาย อิมํ นิกฺขิตฺตํ สาธุ สุฏฺฐุ มรตูติ อภินนฺทนฺโต คจฺฉติ ทุกฺกฏํ ฯ สเจ ปน โสปิ ตตฺถ เอวํ กเต สุกตํ ภวิสฺสตีติ ติขิณตราทิกรเณน กิญฺจิ กมฺมํ กโรติ ตสฺสปิ ปาราชิกํ ฯ สเจ ปน อฏฺฐาเน ฐิตนฺติ อุทฺธริตฺวา อญฺญสฺมึ ฐาเน ฐเปติ ตทตฺถเมว กตฺวา ฐปิเต มูลฏฺโฐ น มุจฺจติ ฯ ปากติกํ ลภิตฺวา ฐปิตํ โหติ มุจฺจติ ฯ ตํ อปเนตฺวา อญฺญํ ติขิณตรํ ฐเปติ มูลฏฺโฐ มุจฺจเตว ฯ

วิสมกฺขเนปิ ฯ ยาว มรณาภินนฺทเน ทุกฺกฏํ ตาว เอเสว นโย ฯ สเจ ปน โสปิ ขุทฺทกํ วิสมณฺฑลนฺติ สลฺลกฺเขตฺวา มหนฺตํ กโรติ มหนฺตํ วา อติตนุกํ ๑- โหตีติ ขุทฺทกํ กโรติ ตนุกํ วา พหลํ พหลํ วา ตนุกํ กโรติ อคฺคินา ตาเปตฺวา เหฏฺฐา วา อุปริ วา สญฺจาเรติ ตสฺสปิ ปาราชิกํ ฯ อิทํ อฏฺฐาเน ฐิตนฺติ สพฺพเมว ตจฺเฉตฺวา ปุญฺฉิตฺวา อญฺญสฺมึ ฐาเน ฐเปติ ฯ อตฺตนา เภสชฺชานิ โยเชตฺวา กเต มูลฏฺโฐ น

มุจฺจติ อตฺตนา อกเต มุจฺจติ ฯ สเจ ปน โส อิมํ วิสํ อติปริตฺตนฺติ อญฺญมฺปิ อาเนตฺวา ปกฺขิปติ ยสฺส วิเสน มรติ ตสฺส ปาราชิกํ ฯ สเจ อุภินฺนมฺปิ สนฺตเกน มรติ อุภินฺนมฺปิ ปาราชิกํ ฯ อิมํ วิสํ นิพฺพิริยนฺติ ตํ อปเนตฺวา อตฺตโน วิสเมว ฐเปติ ตสฺเสว ปาราชิกํ มูลฏฺโฐ มุจฺจติ ฯ

ทุพฺพลํ วา กโรตีติ มญฺจปีฐํ อฏนิยา เหฏฺฐาภาเค ฉินฺทิตฺวา วิทเลหิ วา รชฺชุเกหิ วา เยหิ วีตํ โหติ เต วา ฉินฺทิตฺวา อปฺปาวเสสเมว กตฺวา เหฏฺฐา อาวุธํ นิกฺขิปติ ฯ เอตฺถ ปติตฺวา มริสฺสตีติ อปสฺเสนผลกาทีนมฺปิ จงฺกเม อาลมฺพนรุกฺขผลกปริโยสานานํ ปรภาคํ ฉินฺทิตฺวา เหฏฺฐา อาวุธํ นิกฺขิปติ ฯ โสพฺภาทีสุ มญฺจํ วา ปีฐํ วา อปสฺเสนผลกํ วา อาเนตฺวา ฐเปติ ยถา ตตฺถ นิสินฺนมตฺโต วา อปสฺเสนมตฺโต ๑- วา ปตติ ฯ โสพฺภาทีสุ วา สญฺจรณเสตุ โหติ ตํ ทุพฺพลํ กโรติ ฯ เอวํ กโรนฺตสฺส กรเณ ทุกฺกฏํ อิตรสฺส ทุกฺขุปฺปตฺติยา ถุลฺลจฺจยํ มรเณ ปาราชิกํ ฯ ภิกฺขุํ อาเนตฺวา โสพฺภาทีนํ ตเฏว ฐเปติ ทิสฺวา ภเยน กมฺเปนฺโต ปติตฺวา มริสฺสตีติ ทุกฺกฏํ ฯ โส ตเถว ปตติ ฯ ทุกฺขุปฺปตฺติยา ถุลฺลจฺจยํ มรเณ ปาราชิกํ ฯ สยํ ปาเตติ อญฺเญน ปาตาเปติ อญฺโญ อวุตฺโตว อตฺตโน ธมฺมตาย ปาเตติ อมนุสฺโส ปาเตติ วาตปฺปหาเรน ปตติ อตฺตโน ธมฺมตาย ปตฺติ สพฺพตฺถ มรเณ ปาราชิกํ ฯ