{๑๘๘} ตํ มญฺญมาโนติอาทีสุ ฯ โส กิร ภิกฺขุ อตฺตโน เวริภิกฺขุํ มาเรตุกาโม จินฺเตสิ อิมํ เม ทิวา มาเรนฺตสฺส น สุกรํ ภเวยฺย โสตฺถินา คนฺตุํ รตฺตึ นํ มาเรสฺสามีติ สลฺลกฺเขตฺวา รตฺตึ อาคมฺม พหูนํ สยิตฏฺฐาเน ตํ มญฺญมาโน ตเมว ชีวิตา โวโรเปสิ อปโร ตํ มญฺญมาโน อญฺญํ ๑- อปโร อญฺญํ ตสฺเสว สหายํ มญฺญมาโน ตํ อปโร อญฺญํ ตสฺเสว สหายํ มญฺญมาโน อญฺญํ ตสฺส สหายเมว ชีวิตา โวโรเปสิ สพฺเพสมฺปิ ปาราชิกเมว ฯ

อมนุสฺสคหิตวตฺถูสุ ฯ ยกฺขํ ปลาเปสฺสามีติ ปหารํ อทาสิ ฯ อิตโร น ทานายํ วิรชฺฌิตุํ สมตฺโถ มา รสฺสามิ นนฺติ ฯ เอตฺถ จ นมรณาธิปฺปายสฺส อนาปตฺติ วุตฺตาติ น เอตฺตเกเนว อมนุสฺสคหิตสฺส ปหาโร ทาตพฺโพ ตาลปณฺณํ ปน ปริตฺตสุตฺตํ วา หตฺเถ วา ปาเท วา พนฺธิตพฺพํ รตนสุตฺตาทีนิ ปริตฺตานิ ภณิตพฺพานิ มา สีลวนฺตํ ภิกฺขุํ วิเหเฐหีติ ธมฺมกถา กาตพฺพา ฯ สคฺคกถาทีนิ อุตฺตานตฺถานิ ฯ ยํ เหตฺถ วตฺตพฺพํ ตํ วุตฺตเมว ฯ

{๑๘๙} รุกฺขจฺเฉทนวตฺถุ อฏฺฏพนฺธนวตฺถุสทิสํ ฯ อยํ ปน วิเสโส ฯ โย รุกฺเขน โอตฺถโตปิ น มรติ สกฺกา จ โหติ เอเกน ปสฺเสน รุกฺขํ เฉตฺวา ปฐวึ วา ขนิตฺวา นิกฺขมิตุํ หตฺเถ จสฺส วาสี วา กุธารี วา อตฺถิ เตนปิ ชีวิตํ ปริจฺจชิตพฺพํ

น จ รุกฺโข วา ฉินฺทิตพฺโพ น ปฐวี วา ขนิตพฺพา ฯ กสฺมา ฯ เอวํ กโรนฺโต หิ ปาจิตฺติยํ อาปชฺชติ พุทฺธสฺส อาณํ ภญฺชติ น ชีวิตปริยนฺตํ สีลํ กโรติ ตสฺมา อปิ ชีวิตํ ปริจฺจชิตพฺพํ น จ สีลนฺติ ปริคเณตฺวา น เอวํ กาตพฺพํ ฯ อญฺญสฺส ปน ภิกฺขุโน รุกฺขํ วา ฉินฺทิตฺวา ปฐวึ วา ขนิตฺวา ตํ นีหริตุํ วฏฺฏติ ฯ สเจ อุทุกฺขลยนฺตเกน รุกฺขํ ปวฏฺเฏตฺวา นีหริตพฺโพ โหติ ตํเยว รุกฺขํ ฉินฺทิตฺวา อุทุกฺขลํ คเหตพฺพนฺติ ฯ มหาสุมตฺเถโร อาห อญฺญมฺปิ ฉินฺทิตฺวา คเหตุํ วฏฺฏตีติ ฯ มหาปทุมตฺเถโร โสพฺภาทีสุ ปติตสฺสาปิ นิสฺเสณึ พนฺธิตฺวา อุตฺตารเณ เอเสว นโย อตฺตนา ภูตคามํ ฉินฺทิตฺวา นิสฺเสณี น กาตพฺพา อญฺเญสํ กตฺวา อุทฺธริตุํ วฏฺฏตีติ ฯ

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๓๓๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “อนาปัตติวาร”