วสฺสํ อุปคมฺม วตฺตปฏิวตฺตํ ปูรยมาโน วสฺสํ วสิตฺวา นิคฺคโตติ โลกสมฺมตเสนาสนสํวณฺณนาทีหิ อุปาเยหิ โลกํ ปริปาเจตุํ ปฏิพเลหิ ชาตกาทีสุ กตปริจฺจเยหิ สรสมฺปนฺเนหิ ปาปภิกฺขูหิ สํวณฺณิยมานคุโณ หุตฺวา สเตน วา สหสฺเสน วา ปริวุโต ฯเปฯ เภสชฺชปริกฺขารานํ ฯ อยํ ภิกฺขเว ปฐโม มหาโจโรติ อยํ สนฺธิจฺเฉทกาทิโจรโก วิย น เอกํ กุลํ น เทฺว อถโข มหาชนํ วญฺเจตฺวา จตุปฺปจฺจยคฺคหณโต ปฐโม มหาโจโรติ เวทิตพฺโพ ฯ เย ปน สุตฺตนฺติกา วา อาภิธมฺมิกา วา วินยธรา วา ภิกฺขู ภิกฺขาจาเร อสมฺปชฺชมาเน ปาลึ วาเจนฺตา อฏฺฐกถํ กเถนฺตา อนุโมทนาย ธมฺมกถาย อิริยาปถสมฺปตฺติยา จ โลกํ ปสาเทนฺตา ชนปทจาริกํ จรนฺติ สกฺกตา ครุกตา มานิตา ปูชิตา อปจิตา เต ตนฺติปฺปเวณิฆฏนกา สาสนโชตกาติ เวทิตพฺพา ฯ ตถาคตปฺปเวทิตนฺติ ตถาคเตน ปฏิวิทฺธํ ปจฺจกฺขกตํ ชานาปิตํ วา ฯ อตฺตโน ทหตีติ ปริสมชฺเฌ ปาลิญฺจ อฏฺฐกถญฺจ สํสนฺเทตฺวา มธุเรน สทฺเทน ปสาทนียํ สุตฺตนฺตํ กเถตฺวา ธมฺมกถาวสาเน อจฺฉริยพฺภุตชาเตน วิญฺญุชเนน อโห ภนฺเต ปาลิ จ อฏฺฐกถา จ สุปริสุทฺธา กสฺส สนฺติเก อุคฺคณฺหิตฺถาติ ปุจฺฉิโต โก อมฺหาทิเส อุคฺคณฺหาเปตุํ สมตฺโถติ อาจริยํ อนุทฺทิสิตฺวา อตฺตนา ปฏิวิทฺธํ สยมฺภูญาณาธิคตํ ธมฺมวินยํ ปเวเทติ ฯ อยํ ตถาคเตน สตสหสฺสกปฺปาธิกานิ จตฺตาริ อสงฺเขยฺยานิ ปารมิโย ปูเรตฺวา กิจฺเฉน กสิเรน ปฏิวิทฺธธมฺมตฺเถนโก ทุติโย มหาโจโร ฯ สุทฺธํ พฺรหฺมจารินฺติ ขีณาสวํ ภิกฺขุํ ฯ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรนฺตนฺติ นิรุปกฺกิเลสํ เสฏฺฐจริยํ จรนฺตํ ฯ อญฺญํปิ วา อนาคามึ อาทึ กตฺวา ยาว สีลวนฺตํ ปุถุชฺชนํ อวิปฏิสาราทิวตฺถุกํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จรนฺตํ ฯ อมูลเกน อพฺรหฺมจริเยน อนุทฺธํเสตีติ ตสฺมึ ปุคฺคเล อวิชฺชมาเนน อนฺติมวตฺถุนา อนุวทติ โจเทติ ฯ อยํ วิชฺชมานคุณมกฺขี อริยคุณตฺเถนโก ตติโย มหาโจโร ฯ ครุภณฺฑานิ ครุปริกฺขารานีติ ยถา อทินฺนาทาเน จตุโร ชนา สํวิธาย ครุภณฺฑํ อวาหรุนฺติ เอตฺถ ปญฺจมาสกคฺฆนกํ ครุภณฺฑนฺติ วุจฺจติ อิธ น เอวํ อถโข ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว อวิสฺสชฺชนียานิ น วิสฺสชฺเชตพฺพานิ สงฺเฆน วา คเณน วา ปุคฺคเลน วา วิสฺสชฺชิตานิปิ อวิสฺสชฺชิตานิ โหนฺติ โย วิสฺสชฺเชยฺย อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส กตมานิ ปญฺจ อาราโม อารามวตฺถุ ฯเปฯ ทารุภณฺฑํ มตฺติกาภณฺฑนฺติ วจนโต อวิสฺสชฺชิตพฺพตฺตา ครุภณฺฑานิ ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว อเวภงฺคิยานิ น วิภชิตพฺพานิ สงฺเฆน วา คเณน วา ปุคฺคเลน วา วิภตฺตานิปิ อวิภตฺตานิ โหนฺติ โย วิภเชยฺย อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส กตมานิ ปญฺจ อาราโม อารามวตฺถุ ฯเปฯ ทารุภณฺฑํ มตฺติกาภณฺฑนฺติ วจนโต อเวภงฺคิกตฺตา สาธารณปริกฺขารภาเวน ครุปริกฺขารานิ ฯ อาราโม อารามวตฺถูติอาทีสุ ยํ วตฺตพฺพํ ตํ สพฺพํ ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว อวิสฺสชฺชิย นีติ ขนฺธเก อาคตสุตฺตวณฺณนายเมว ภณิสฺสาม ฯ เตหิ คิหี สงฺคณฺหาตีติ ตานิ ทตฺวา คิหี สงฺคณฺหาติ อนุคฺคณฺหาติ ฯ อุปลาเปตีติ อโห อมฺหากํ อยฺโยติ เอวํ ลปนเก อนุพนฺธนเก สิเนเห ๑- กโรติ ฯ อยํ อวิสฺสชฺชิยํ อเวภงฺคิยญฺจ ครุปริกฺขารํ ตถาภาวโต เถเนตฺวา คิหิสงฺคณฺหนโก จตุตฺโถ มหาโจโร ฯ โส จ ปนายํ อิมํ ครุภณฺฑํ กุลสงฺคณฺหนตฺถํ วิสฺสชฺเชนฺโต กุลทูสกทุกฺกฏํ อาปชฺชติ ปพฺพาชนียกมฺมารโห จ โหติ ภิกฺขุสงฺฆํ อภิภวิตฺวา อิสฺสรวตาย วิสฺสชฺเชนฺโต ถุลฺลจฺจยํ อาปชฺชติ เถยฺยจิตฺเตน วิสฺสชฺเชนฺโต ภณฺฑํ อคฺฆาเปตฺวา กาเรตพฺโพติ ฯ อยํ อคฺโค มหาโจโรติ อยํ อิเมสํ มหาโจรานํ เชฏฺฐโจโร อิมินา สทิโส โจโร นาม นตฺถิ โย ปญฺจินฺทฺริยคฺคหณาตีตํ อติสณฺหํ สุขุมํ โลกุตฺตรธมฺมํ เถเนติ ฯ กึ ปน สกฺกา โลกุตฺตรธมฺโม หิรญฺญสุวณฺณาทีนิ วิย วญฺเจตฺวา เถเนตฺวา คเหตุนฺติ ฯ น สกฺกา ฯ เตเนวาห โย อสนฺตํ อภูตํ อุตฺตริมนุสฺสธมฺมํ อุลฺลปตีติ ฯ อยํ หิ อตฺตนิ อสนฺตํ ธมฺมํ เกวลํ อตฺถิ มยฺหํ เอโสติ อุลฺลปติ น ปน สกฺโกติ ฐานา จาเวตุํ อตฺตนิ วา สํวิชฺชมานํ กาตุํ ฯ อถ กสฺมา โจโรติ วุตฺโตติ ฯ ยสฺมา ตํ อุลฺลปิตฺวา อสนฺตสมฺภาวนาย อุปฺปนฺเน ปจฺจเย คณฺหาติ เอวํ หิ คณฺหตา เต ปจฺจยา สุขุเมน อุปาเยน วญฺเจตฺวา เถเนตฺวา คหิตา โหนฺติ ฯ เตเนวาห ตํ กิสฺส เหตุ เถยฺยาย โว ภิกฺขเว รฏฺฐปิณฺโฑ ภุตฺโตติ ฯ อยญฺหิ เอตฺถ อตฺโถ ยํ อโวจุมฺหา อยํ อคฺโค มหาโจโร โย อสนฺตํ อภูตํ อุตฺตริมนุสฺสธมฺมํ อุลฺลปตีติ ตํ กิสฺส เหตุ

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๓๔๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องภิกษุพวกฝั่งแม่น้ำวัคคุมุทา”