เกน การเณน เอตํ อโวจุมฺหาติ เจ เถยฺยาย โว ภิกฺขเว รฏฺฐปิณฺโฑ ภุตฺโตติ ภิกฺขเว ยสฺมา โว เตน รฏฺฐปิณฺโฑ เถยฺยจิตฺเตน ภุตฺโต โหติ ฯ เอตฺถ หิ โวกาโร เย หิ โว อริยา อรญฺญวนปฏฺฐานีติอาทีสุ วิย ปทปูรณมตฺเต นิปาโต ฯ ตสฺมา ตุมฺเหหิ ภุตฺโตติ เอวมสฺส อตฺโถ น ๑- ทฏฺฐพฺโพ ฯ อิทานิ ตเมวตฺถํ คาถาหิ วิภูตตรํ กโรนฺโต อญฺญถา สนฺตนฺติอาทิมาห ฯ ตตฺถ อญฺญถา สนฺตนฺติ อปริสุทฺธกายสมาจาราทิเกน อญฺเญน อากาเรน สนฺตํ ฯ อญฺญถา โย ปเวทเยติ ปริสุทฺธกาย- สมาจาราทิเกน อญฺเญน อากาเรน โย ปเวเทยฺย ปรมปริสุทฺโธ อหํ อตฺถิ เม อพฺภนฺตเร โลกุตฺตรธมฺโมติ เอวํ ชานาเปยฺย ฯ ปเวเทตฺวา จ ปน ตาย ปเวทนาย อุปฺปนฺนํ โภชนํ อรหา วิย ภุญฺชติ ฯ นิกจฺจ กิตวสฺเสว ภุตฺตํ เถยฺเยน ตสฺส ตนฺติ นิกจฺจาติ วญฺเจตฺวา อญฺญถา สนฺตํ อญฺญถา ทสฺเสตฺวา อคุมฺพาคจฺฉภูตเมว สาขาปลาสปลฺลวาทิจฺฉาทเนน คุมฺพมิว คจฺฉมิว จ อตฺตานํ ทสฺเสตฺวา ฯ กิตวสฺเสวาติ วญฺจกสฺส เกราฏิกสฺส คุมฺพคจฺฉสญฺญาย อรญฺเญ อาคตาคเต สกุเณ คเหตฺวา ชีวิตกปฺปกสฺส สากุณิกสฺเสว ฯ ภุตฺตํ เถยฺเยน ตสฺส ตนฺติ ตสฺสาปิ อนรหนฺตสฺเสว สโต อรหนฺตภาวํ ทสฺเสตฺวา ลทฺธํ โภชนํ ภุญฺชโต ยํ ตํ ภุตฺตํ ตํ ยถา สากุณิกกิตวสฺส นิกจฺจ วญฺเจตฺวา สกุณคฺคหณํ เอวํ มนุสฺเส วญฺเจตฺวา ลทฺธสฺส โภชนสฺส ภุตฺตตฺตา เถยฺเยน ภุตฺตํ

นาม โหติ ฯ อิมํ ปน อตฺถวสํ อชานนฺตา เย เอวํ ภุญฺชนฺติ กาสาวกณฺฐา ฯเปฯ นิรยํ เต อุปปชฺชเร ฯ กาสาวกณฺฐาติ กาสาเวน เวฐิตกณฺฐา ฯ เอตฺตกเมว อริยทฺธชธารณมตฺตํ เยสํ สามญฺญํ อญฺญํ นตฺถีติ วุตฺตํ โหติ ฯ ภวิสฺสนฺติ โข ปนานนฺท อนาคตมทฺธานํ โคตฺรภุโน กาสาวกณฺฐาติ เอวํ วุตฺตทุสฺสีลานํ เอตํ อธิวจนํ ฯ ปาปธมฺมาติ ลามกธมฺมา ฯ อสญฺญตาติ กายาทีหิ อสญฺญตา ฯ ปาปาติ ลามกปุคฺคลา ฯ ปาเปหิ กมฺเมหีติ เตหิ กรณกาเล อาทีนวํ อทิสฺวา กเตหิ ปรวญฺจนาทีหิ ปาปกมฺเมหิ ฯ นิรยนฺเต อุปปชฺชเรติ นิรสฺสาทํ ทุคฺคตึ เต อุปปชฺชนฺติ ฯ ตสฺมา เสยฺโย อโยคุโฬติ คาถา ฯ ตสฺสตฺโถ ๑- สจายํ ทุสฺสีโล อสญฺญโต อิจฺฉาจาเร ฐิโต กุหนาย โลกวญฺจโก ปุคฺคโล ตตฺตํ อคฺคิสิขูปมํ อโยคุฬํ ภุญฺเชยฺย อชฺโฌหเรยฺย ตสฺส ยญฺเจตํ รฏฺฐปิณฺฑํ ภุญฺเชยฺย ยญฺเจตํ อโยคุฬํ เตสุ ทฺวีสุ อโยคุโฬว ภุตฺโต เสยฺโย สุนฺทรตโร ปณีตตโร จ ภเวยฺย น หิ อโยคุฬสฺส ภุตฺตตฺตา สมฺปราเย สพฺพญฺญุตญฺญาเณนาปิ ทุชฺชานปริจฺเฉทํ ทุกฺขํ อนุภวติ เอวํ ปฏิลทฺธสฺส ปน รฏฺฐปิณฺฑสฺส ภุตฺตตฺตา สมฺปราเย วุตฺตปฺปการํ ทุกฺขํ อนุโภติ อยํ หิ โกฏิปฺปตฺโต มิจฺฉาชีโวติ ฯ

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๓๔๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องภิกษุพวกฝั่งแม่น้ำวัคคุมุทา”