ทุติยวตฺถุสฺมึ ฯ ปณิธายาติ ปฏฺฐนํ กตฺวา ฯ เอวํ มํ ชโน สมฺภาเวสฺสตีติ เอวํ อรญฺเญ วสนฺตํ มํ ชโน อรหตฺเต

วา เสกฺขภูมิยํ วา สมฺภาเวสฺสติ ตโต โลกสฺส สกฺกโต ภวิสฺสามิ ครุกโต มานิโต ปูชิโตติ ฯ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ เอวํ ปณิธาย อรญฺเญ วสิสฺสามีติ คจฺฉนฺตสฺส ปทวาเร ปทวาเร ทุกฺกฏํ ฯ ตถา อรญฺเญ กุฏิกรณจงฺกมนนิสีทนนิวาสนปารุปนาทีสุ สพฺพกิจฺเจสุ ปโยเค ปโยเค ทุกฺกฏํ ฯ ตสฺมา เอวํ อรญฺเญ น วสิตพฺพํ ฯ เอวํ วสนฺโต หิ สมฺภาวนํ ลภตุ วา มา วา ทุกฺกฏํ อาปชฺชติ ฯ โย ปน สมาทินฺนธุตงฺโค ธุตงฺคํ รกฺขิสฺสามีติ วา คามนฺเต เม วสโต จิตฺตํ วิกฺขิปติ อรญฺญํ สปฺปายนฺติ วา จินฺเตตฺวา อทฺธา อรญฺเญ ติณฺณํ วิเวกานํ อญฺญตรํ ปาปุณิสฺสามีติ วา อรญฺญํ ปวิสิตฺวา อรหตฺตํ อปาปุณิตฺวา น นิกฺขมิสฺสามีติ วา อรญฺญวาโส นาม ภควตา ปสตฺโถ มยิ จ อรญฺเญ วสนฺเต พหู สพฺรหฺมจาริโน คามนฺตํ หิตฺวา อารญฺญิกา ภวิสฺสนฺตีติ วา เอวํ อนวชฺชวาสํ วสิตุกาโม โหติ เตน วสิตพฺพํ ฯ ตติยวตฺถุสฺมึ ฯ อภิกฺกมาทีนิ สณฺฐเปตฺวา ปิณฺฑาย จริสฺสามีติ นิวาสนปารุปนกิจฺจโต ปภูติ ยาว โภชนปริโยสานํ ตาว ปโยเค ปโยเค ทุกฺกฏํ สมฺภาวนํ ลภตุ วา มา วา ทุกฺกฏเมว ฯ ขนฺธกวตฺตเสขิยวตฺตปริปูรณตฺถํ ปน สพฺรหฺมจารีนํ ทิฏฺฐานุคติอาปชฺชนตฺถํ วา ปาสาทิเกหิ อภิกฺกมปฏิกฺกมาทีหิ ปิณฺฑาย ปวิสนฺโต อนุปวชฺโช วิญฺญูนนฺติ ฯ จตุตฺถปญฺจมวตฺถูสุ โย เต วิหาเร วสีติ เอตฺถ วุตฺตนเยเนว อหนฺติ อวุตฺตตฺตา ปาราชิกํ นตฺถิ ฯ อตฺตูปนายิกเมว หิ สมุทาจรนฺตสฺส ปาราชิกํ วุตฺตํ ฯ ปณิธาย จงฺกมีติอาทีนิ เหฏฺฐา วุตฺตนยาเนว ฯ สํโยชนวตฺถุสฺมึ ฯ สํโยชนา ปหีนาติปิ ทส สํโยชนา ปหีนาติปิ เอกํ สํโยชนํ ปหีนนฺติปิ วทโต กิเลสปฺปหานเมว อาโรจิตํ โหติ ตสฺมา ปาราชิกํ ฯ {๒๒๔} รโหวตฺถูสุ ฯ รโห อุลฺลปตีติ รโหคโต อรหา อหนฺติ วทติ น มนสา จินฺติติเมว กโรติ เตเนตฺถ ทุกฺกฏํ วุตฺตํ ฯ วิหารวตฺถุ อุปฏฺฐานวตฺถุ จ วุตฺตนยเมว ฯ {๒๒๕} น ทุกฺกรวตฺถุสฺมึ ฯ ตสฺส ภิกฺขุโน อยํ ลทฺธิ อริยปุคฺคลาว ภควโต สาวกาติ ฯ เตนาห เย โข เต ภควโต สาวกา เต เอวํ วเทยฺยุนฺติ ฯ ยสฺมา จสฺส อยํ อธิปฺปาโย สีลวตา อารทฺธวิปสฺสเกน น ทุกฺกรํ อญฺญํ พฺยากาตุํ ปฏิพโล โส อรหตฺตํ ปาปุณิตุนฺติ ตสฺมา อนุลฺลปนาธิปฺปาโย อหนฺติ อาห ฯ วิริยวตฺถุสฺมึ ฯ อาราธนีโยติ สกฺกา อาราเธตุํ สมฺปาเปตุํ นิพฺพตฺเตตุนฺติ อตฺโถ ฯ เสสํ วุตฺตนยเมว ฯ มจฺจุวตฺถุสฺมึ ฯ โส ภิกฺขูติ ยสฺส วิปฏิสาโร อุปฺปชฺชติ โส ภาเยยฺย มยฺหํ ปน อวิปฏิสารวตฺถุกานิ ปริสุทฺธานิ สีลานิ สฺวาหํ กึ มรณสฺส ภายิสฺสามีติ เอตมตฺถวสํ ปฏิจฺจ นาหํ อาวุโส มจฺจุโน ภายามีติ อาห ฯ เตนสฺส อนาปตฺติ ฯ วิปฏิสารวตฺถุสฺมึปิ เอเสว นโย ฯ ตโต ปรานิ ตีณิ วตฺถูนิ วิริยวตฺถุสทิสาเนว ฯ เทสนาวตฺถูสุ ปฐมวตฺถุสฺมึ ตาว ฯ โส ภิกฺขุ ปฏิสงฺขานพเลน อธิวาสนขนฺติยํ ฐตฺวา นาวุโส สกฺกา เยน วา เตน วา อธิวาเสตุนฺติ อาห ฯ เตนสฺส อนาปตฺติ ฯ ทุติเย ปน อตฺตูปนายิกํ อกตฺวา นาวุโส สกฺกา ปุถุชฺชเนนาติ ปริยาเยน วุตฺตตฺตา ถุลฺลจฺจยํ ฯ

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๓๕๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “อนาปัตติวาร”