{๒๖๔} มคฺควตฺถูสุ ปฐมสฺส ถูลอูรุสฺส มคฺคํ คจฺฉนฺตสฺส สมฺพาธฏฺฐาเน ฆฏฺฏนาย อสุจิ มุจฺจิ ฯ ตสฺส นโมจนาธิปฺปายตฺตา อนาปตฺติ ฯ ทุติยสฺส ตเถว มุจฺจิ โมจนาธิปฺปายตฺตา ปน สงฺฆาทิเสโส ฯ ตติยสฺส น มุจฺจิ อุปกฺกมสมฺภวโต ปน ถุลฺลจฺจยํ ฯ ตสฺมา มคฺคํ คจฺฉนฺเตน อุปฺปนฺเน ปริฬาเห น คนฺตพฺพํ ฯ คมนํ อุปจฺฉินฺทิตฺวา อสุภาทิมนสิกาเรน จิตฺตํ วูปสเมตฺวา สุทฺธจิตฺเตน กมฺมฏฺฐานํ อาทาย คนฺตพฺพํ ฯ สเจ ฐิโต วิโนเทตุํ น สกฺโกติ มคฺคา โอกฺกมฺม นิสีทิตฺวา วิโนเทตฺวา กมฺมฏฺฐานํ อาทาย สุทฺธจิตฺเตเนว คนฺตพฺพํ ฯ วตฺถิวตฺถูสุ เต ภิกฺขู วตฺถึ ทฬฺหํ คเหตฺวา ปูเรตฺวา ปูเรตวา คามทารกา วิย ปสฺสาวมกํสุ ฯ ชนฺตาฆรวตฺถุสฺมึ อุทรนฺตาเปนฺตสส โมจนาธิปฺปายสฺสาปิ อโมจนาธิปฺปายสฺสาปิ มุตฺเต อนาปตฺติเยว ฯ ปริกมฺมํ กโรนฺตสฺส นิมิตฺตจาลนวเสน อสุจิ มุจฺจติ ฯ ตสฺมา อาปตฺติฏฐาเน อาปตฺติ วุตฺตา ฯ {๒๖๕} อูรุฆฏฺฏาปนวตฺถูสุ เยสํ อาปตฺติ วุตฺตา เต องฺคชาตสามนฺตา ฆฏฺเฏนฺตา ตํ องฺคชาตํ ผุสาเปสุนติ เวทิตพฺพาติ เอวํ กุรุนฺทฏฺฐกถายํ วุตฺตํ ฯ สามเณราทิวตฺถูนิ อุตฺตานตฺถาเนว ฯ

{๒๖๖} กายตฺถมฺภนวตฺถุสฺมึ กายํ ถมฺเภนฺตสฺสาติ จิรํ นิสีทิตฺวา วา นิปชฺชิตฺวา วา นวกมฺมํ วา กตฺวา อาลสิยํ วิโมจนตฺถํ วิตฺถมฺเภนฺตสฺส ฯ อุปนิชฺฌายวตฺถุสฺมึ สเจปิ ปฏสตํ นิวตฺถา โหติ ปุรโต วา ปจฺฉโต วา ฐตฺวา อิมสฺมึ นาโมกาเส นิมิตฺตนฺติ อุปนิชฺฌายนฺตสฺส ทุกฺกฏเมว ฯ อนิวตฺถคามทาริกานํ นิมิตฺตํ อุปนิชฺฌายนฺตสฺส ปน กิเมว วตฺตพฺพํ ฯ ติรจฺฉานคตานมฺปิ นิมิตฺเต เอเสว นโย ฯ อิโตจีโตจ อวิโลเกตฺวา ปน ทิวสมฺปิ เอกปฺปโยเคน อุปนิชฺฌายนฺตสฺส เอกเมว ทุกฺกฏํ ฯ อิโตจีโตจ วิโลเกตฺวา ปุนปฺปุนํ อุปนิชฺฌายนฺตสฺส ปโยเค ปโยเค ทุกฺกฏํ ฯ อุมฺมีลนนิมีลนวเสน น กาตพฺโพ ฯ สหสา อุปนิชฺฌายิตฺวา ปุน ปฏิสงฺขา สํวเร ติฏฺฐโต อนาปตฺติ ฯ ตํ สํวรํ ปหาย ปุน อุปนิชฺฌายโต ทุกฺกฏเมว ฯ {๒๖๗} ตาลจฺฉิทฺทาทิวตฺถูนิ อุตฺตานตฺถาเนว ฯ นหานวตฺถูสุ เย อุทกโสตํ นิมิตฺเตน ปหรึสุ เตสํ อาปตฺติ วุตฺตา ฯ อุทญฺชลวตฺถูสุปิ เอเสว นโย ฯ เอตฺถ จ อุทญฺชลนฺติ อุทกจิกฺขลฺโล วุจฺจติ ฯ เอเตเนว อุปาเยน อิโต ปรานิ สพฺพาเนว อุทเก ธาวนาทิวตฺถูนิ เวทิตพฺพานิ ฯ อยํ ปน วิเสโส ปุปฺผาวลิยวตฺถูสุ ฯ สเจ นโมจนาธิปฺปายสฺส อนาปตฺติ ฯ กีฬนปจฺจยา ปน ทุกฺกฏํ โหตีติ ฯ