สเตหิ ปญฺจหี กตา เตน ปญฺจสตาติ จ

เถเรเหว กตตฺตา จ เถริกาติ ปวุจฺจตีติ ฯ

อิมิสฺสา ปฐมมหาสงฺคีติยา วตฺตมานาย วินยํ ปุจฺฉนฺเตน อายสฺมตา มหากสฺสเปน ปฐมํ อาวุโส อุปาลิ ปาราชิกํ กตฺถ ปญฺญตฺตนฺติ เอวมาทิวจนปริโยสาเน วตฺถุมฺปิ ปุจฺฉิ นิทานมฺปิ ปุจฺฉิ ปุคฺคลมฺปิ ปุจฺฉีติ เอตฺถ นิทาเน ปุจฺฉิเต ตํ นิทานํ อาทิโต ปภูติ วิตฺถาเรตฺวา เยน จ ปญฺญตฺตํ ยสฺมา จ ปญฺญตฺตํ สพฺพเมตํ กเถตุกาเมน อายสฺมตา อุปาลิตฺเถเรน วุตฺตํ ฯ เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา เวรญฺชายํ วิหรตีติ สพฺพํ วตฺตพฺพํ เอวมิทํ อายสฺมตา อุปาลิตฺเถเรน วุตฺตํ ฯ ตญฺจ ปน ปฐมมหาสงฺคีติกาเล วุตฺตนฺติ เวทิตพฺพํ ฯ เอตฺตาวตา จ อิทํ วจนํ เกน วุตฺตํ กทา จ วุตฺตนฺติ เอเตสํ ปทานํ อตฺโถ ปกาสิโต โหติ ฯ อิทานิ กสฺมา วุตฺตนฺติ เอตฺถ วุจฺจเต ฯ ยสฺมา อยมายสฺมา มหากสฺสปตฺเถเรน นิทานํ ปุฏฺโฐ ตสฺมา เตน ตํ นิทานํ อาทิโต ปภูติ วิตฺถาเรตุํ วุตฺตนฺติ ฯ เอวมิทํ อายสฺมตา อุปาลิตฺเถเรน ปฐมมหาสงฺคีติกาเล วทนฺเตนาปิ อิมินา การเณน วุตฺตนฺติ เวทิตพฺพํ ฯ เอตฺตาวตา จ วุตฺตํ เยน ยทา ยสฺมาติ อิเมสํ มาติกาปทานํ อตฺโถ ปกาสิโต โหติ ฯ อิทานิ ธาริตํ เยน จาภฏํ ยตฺถ ปติฏฺฐิตญฺเจตเมตํ วตฺวา วิธินฺติ เอเตสํ อตฺถปฺปกาสนตฺถํ อิทํ วุจฺจติ ฯ ตํ ปเนตํ เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา เวรญฺชายํ วิหรตีติ เอวมาทิวจนปฏิมณฺฑิตนิทานํ วินยปิฏกํ เกน ธาริตํ เกนาภฏํ กตฺถ ปติฏฺฐิตนฺติ ฯ วุจฺจเต ฯ อาทิโต ตาว อิทํ ภควโต สมฺมุขา อายสฺมตา อุปาลิตฺเถเรน ธาริตํ ฯ ตสฺส สมฺมุขโต อปรินิพฺพุเตว ตถาคเต ฉฬภิญฺญาทิเภเทหิ อเนเกหิ ภิกฺขุสหสฺเสหิ ปรินิพฺพุเต ตถาคเต มหากสฺสปปฺปมุเขหิ ธมฺมสงฺคาหกตฺเถเรหิ ฯ เกนาภฏนฺติ ฯ ชมฺพุทีเป ตาว อุปาลิตฺเถรมาทึ กตฺวา อาจริยปรมฺปราย ยาว ตติยสงฺคีติ ตาว อาภฏํ ฯ ตตฺรายํ อาจริยปรมฺปรา ฯ

อุปาลิ ทาสโก เจว โสณโก สิคฺคโว ตถา

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๔๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องเวรัญชพราหมณ์”