เอตฺถ ปน อกปฺปิยโวหาโร กปฺปิยโวหาโร ปริยาโย โอภาโส นิมิตฺตกมฺมนฺติ อิมานิ ปญฺจ ชานิตพฺพานิ ฯ ตตฺถ อกปฺปิยโวหาโร นาม อลฺลหริตานํ โกฏฺฏนํ โกฏฏาปนํ อาวาฏสฺส ขนนํ ขนาปนํ มาลาวจฺฉสฺส โรปนํ โรปาปนํ อาลิยา พนฺธนํ พนฺธาปนํ อุทกสฺส เสจนํ เสจาปนํ มาติกาย สมฺมุขากรณํ กปฺปิยอุทกสิญฺจนํ หตฺถมุขปาทโธวนนหาโนทกาสิญฺจนนฺติ ฯ กปฺปิยโวหาโรนาม อิมํ รุกฺขํ ชาน อิมํ อาวาฏํ ชาน อิมํ มาลาวจฺฉํ ชาน เอตฺถ อุทกํ

ปริยาโย นาม ปณฺฑิเตน มาลาวจฺฉาทโย โรปาเปตพฺพา น จิรสฺเสว อุปการาย สํวตฺตนฺตีติ อาทิวจนํ ฯ โอภาโส นาม กุทฺทาลขนิตฺตาทีนิ จ มาลาวจฺเฉ จ คเหตฺวา ฐานํ ฯ เอวํ ฐิตํ หิ สามเณราทโย ทิสฺวา เถโร การาเปตุกาโมติ อาคนฺตฺวา กโรนฺติ ฯ นิมิตฺตกมฺมนฺนาม กุทฺทาลขนิตฺตีวาสีผรสุอุทกภาชนานํ อาหริตฺวา สมีเป ฐปนํ ฯ อิมานิ ปญฺจปิ กุลสงฺคหตฺถาย โรปเน น วฏฺฏนฺติ ฯ ผลปริโภคตฺถาย กปฺปิยากปฺปิยโวหารทฺวยเมว น วฏฺฏติ อิตรตฺตยํ วฏฺฏติ ฯ มหาปจฺจริยํ ปน กปฺปิยโวหาโรปิ วฏฺฏติ ยญฺจ อตฺตโน ปริโภคตฺถาย วฏฺฏติ ตํ อญฺญสฺส ปุคฺคลสฺส วา สงฺฆสฺส วา เจติยสฺส วา อตฺถาย วฏฺฏตีติ วุตฺตํ ฯ อารามตฺถาย ปน วนตฺถาย ฉายตฺถาย จ อกปฺปิยโวหารมตฺตเมว น วฏฺฏติ เสสํ วฏฺฏติ ฯ น เกวลญฺจ เสสํ ยงฺกิญฺจิ มาติกํปิ อุชุํ กาตุํ กปฺปิยอุทกํ สิญฺจิตุํ นหานโกฏฺฐกํ กตฺวา นหายิตุํ หตฺถปาทมุขโธวนอุทกานิ จ ตตฺถ ฉฑฺเฑตุมฺปิ วฏฺฏติ ฯ มหาปจฺจริยํ ปน กุรุนฺทิยญฺจ กปฺปิยปฐวิยํ สยํ โรเปตุํปิ วฏฺฏตีติ วุตฺตํ ฯ อารามาทิอตฺถาย ปน โรปิตสฺส โรปาปิตสฺส วา ผลํ ปริภุญฺชิตุมฺปิ วฏฺฏติ ฯ โอจินเน โอจินาปเน ปกติยาปิ ปาจิตฺติยํ ฯ กุลทูสกตฺถาย ปน ปาจิตฺติยญฺเจว ทุกฺกฏญฺจ ฯ คณฺฐนาทีสุ อุรจฺฉทปริโยสาเนสุ กุลทูสกตฺถาย วา อญฺญถา วา กโรนฺตสฺส ทุกฺกฏเมว ฯ กสฺมา ฯ อนาจารตฺตา ปาปสมาจาโรติ เอตฺถ วุตฺตปาปสมาจารตฺตา จ ฯ อารามาทิอตฺถาย รุกฺขโรปเน วิย วตฺถุปูชนตฺถาย กสฺมา น อนาปตฺตีติ เจ ฯ อนาปตฺติเยว ฯ ยถา หิ ตตฺถ กปฺปิยโวหาเรน จ ปริยายาทีหิ จ อนาปตฺติ ตถา วตฺถุปูชนตฺถาย อนาปตฺติเยว ฯ นนุ จ ตตฺถ กปฺปิยปฐวิยํ สยํ โรเปตุมฺปิ วฏฺฏตีติ ฯ วุตฺตํ น ปน มหาอฏฺฐกถายํ ฯ อถาปิ มญฺเญยฺยาสิ อิตราสุ วุตฺตมฺปิ ปมาณํ มหาอฏฺฐกถายญฺจ กปฺปิยอุทกาเสจนํ วุตฺตํ ตํ กถนฺติ ตมฺปิ น วิรุชฺฌติ ฯ ตตฺร หิ อวิเสเสน รุกฺขํ โรเปนฺติปิ โรปาเปนฺติปิ สิญฺจนฺติปิ สิญฺจาเปนฺติปีติ วตฺตพฺเพ มาลาวจฺฉนฺติ วทนฺโต ญาเปติ กุลสงฺคหตฺถาย ปุปผผลูปคเมว สนฺธาเยตํ วุตฺตํ อญฺญตฺร ปน ปริยาโย อตฺถีติ ตสฺมา ตตฺถ ปริยายํ อิธ ปริยายาภาวํ ญตฺวา ยํ อฏฺฐกถาสุ วุตฺตํ ตํ สุวุตฺตเมว ฯ วุตฺตญฺเจตํ

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๔๒๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องภิกษุพวกพระอัสสชิและพระปุนัพพสุกะ”