{๔๕๒} เตน สมเยน พุทฺโธ ภควาติ ทุติยานิยตสิกฺขาปทํ ฯ ตตฺถ ภควา ปฏิกฺขิตฺตนฺติ อาทิมฺหิ ยํ เอโก เอกาย รโห ปฏิจฺฉนฺเน อาสเน อลํกมฺมนิเย นิสชฺชํ กปฺเปยฺย ตํ นิสชฺชํ กปฺเปตุํ ปฏิกฺขิตฺตนฺติ เอวํ สมฺพนฺโธ เวทิตพฺโพ ฯ อิตรถา หิ เอกสฺส เอกายาติ วตฺตพฺพํ สิยา ฯ กสฺมา ฯ ปฏิกฺขิตฺตนฺติ วุตฺตตฺตา ฯ สามิอตฺเถ วา เอตํ ปจฺจตฺตวจนํ เวทิตพฺพํ ฯ {๔๕๓} น เหว โข ปน ปฏิจฺฉนฺนนฺติ เอตฺถ ปน ยมฺปิ พหิ ปริกฺขิตฺตํ อนฺโตวิวฏํ ปริเวณงฺคณาทิ ตมฺปิ อนฺโตคธนฺติ เวทิตพฺพํ ฯ เอวรูปมฺปิ ฐานํ อปฏิจฺฉนฺเนเยว คณิตนฺติ มหาปจฺจริยํ วุตฺตํ ฯ เสสํ ปฐมสิกฺขาปทนเยเนว เวทิตพฺพํ ฯ เกวลํ หิ อิธ อิตฺถีปิ ปุริโสปิ โย โกจิ วิญฺญู อนนฺธาพธิโร อนฺโตทฺวาทสหตฺเถ โอกาเส ฐิโต วา นิสินฺโน วา วิกฺขิตฺตจิตฺโตปิ นิทฺทายนฺโตปิ อนาปตฺตึ กโรติ ฯ พธิโร ปน จกฺขุมาปิ อนฺโธ วา อพธิโรปิ น กโรติ ฯ ปาราชิกาปตฺติญฺจ ปริหาเปตฺวา ทุฏฺฐุลฺลวาจาปตฺติ วุตฺตาติ อยํ วิเสโส ฯ เสสํ ปุริมสทิสเมว ฯ อุภยตฺถาปิ อุมฺมตฺตกาทิกมฺมิกานํ อนาปตฺติ ฯ

สมุฏฺฐานาทีสุ อิทํ สิกฺขาปทํ ติสมุฏฺฐานํ กายจิตฺตโต วาจาจิตฺตโต กายวาจาจิตฺตโต สมุฏฺฐาติ กิริยา สญฺญาวิโมกฺขํ สจิตฺตกํ โลกวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ อกุสลจิตฺตํ สุขมชฺฌตฺตเวทนาหิ ทฺวิเวทนํ ฯ เสสํ อุตฺตานตฺถเมวาติ ฯ

สมนฺตปาสาทิกาย วินยสํวณฺณนาย อนิยตวณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ

ปฐมสมนฺตปาสาทิกา วินยวณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ