วินีตวัตถุ อุทานคาถา

Makkaṭī vajjiputtā ca .pe. Vuḍḍhapabbajito migoti idaṃ kiṃ. Imā vinītavatthūnaṃ bhagavatā sayaṃ vinicchitānaṃ tesaṃ tesaṃ vatthūnaṃ udānagāthā nāma tāni vatthūni sukhaṃ vinayadharā uggaṇhissantīti dhammasaṅgāhakattherehi ṭhapitā. Vatthugāthā pana dharamāneyeva bhagavati upālittherena ṭhapitā iminā lakkhaṇena āyatiṃ vinayadharā vinayaṃ vinicchinissantīti. Tasmā ettha vuttalakkhaṇaṃ sādhukaṃ sallakkhetvā paṭhamasikkhāpadaṃ vinicchinitabbaṃ. Dutiyādīnañca vinītavatthūsu vuttalakkhaṇena dutiyādīni. Vinītavatthūni hi sippikānaṃ paṭicchannakarūpāni viya vinayadharānaṃ paṭicchannakavatthūni hontīti. {67} Tattha purimāni dve vatthūni anuppaññattiyaṃyeva vuttatthāni. Tatiye vatthumhi. Gihiliṅgenāti gihivasena odātavattho hutvā. Catutthe natthi kiñci vattabbaṃ. Tato paresu sattasu. Kusaciranti kuse gaṇṭhitvā kataciraṃ. Vākaciranti tāpasānaṃ vakkalaṃ. Phalakacirannāma phalakasaṇṭhānāni phalakāni sibbetvā kataciraṃ. Kesakambaloti kesehi tante vāyitvā katakambalo. Vālakambaloti cāmarivālehi vāyitvā katakambalo. Ulakapakkhanti alakasakuṇassa pakkhehi katanivāsanaṃ. Ajinakkhipanti salomaṃ sakhuraṃ ajinamigacammaṃ. Dvādasame vatthumhi. Sārattoti kāyasaṃsaggarāgena sāratto. Taṃ rāgaṃ ñatvā bhagavā āpatti saṅghādisesassāti āha. {68} Terasame vatthumhi. Uppalavaṇṇāti sā therī sāvatthiyaṃ seṭṭhidhītā satasahassakappe abhinīhārasampannā. Tassā pakatiyāpi atidassanīyā nīluppalavaṇṇā kāyacchavi. Abbhantare pana kilesasantāpassa abhāvena ativiya virocati. Sā tāyeva vaṇṇapokkharatāya uppalavaṇṇāti nāmaṃ labhati. Paṭibaddhacittoti gihikālato paṭṭhāya rattacitto. So kira tassā ñātidārako hoti. Athakhoti anantaratthe nipāto. Mañcake nisinnānantaramevāti vuttaṃ hoti. Divā bāhirato āgantvā dvāraṃ pidhāya nisinnānaṃ hi andhakāraṃ hoti. So yāvassā taṃ andhakāraṃ na nassati tāvadeva evamakāsīti attho. Dūsesīti paddhaṃsesi. Therī pana anavajjā attano samaṇasaññaṃ paccupaṭṭhapetvā asādiyantī nisīdi asaddhammādhippāyena parāmaṭṭhā aggikkhandhasilāthambhakhadirasārakhāṇukā viya. Sopi attano manorathaṃ pūretvā gato. Tassā theriyā dassanapathaṃ vijahantasseva ayaṃ mahāpaṭhavī sinerupabbataṃ dhāretuṃ samatthāpi taṃ pāpapurisaṃ byāmamattakalevaraṃ dhāretuṃ asakkontī viya bhijjitvā vivaramadāsi. So taṃkhaṇaṃyeva avīcijālānaṃ indanabhāvaṃ agamāsi. Bhagavā taṃ sutvā anāpatti bhikkhave asādiyantiyāti vatvā theriṃ sandhāya dhammapade imaṃ gāthamabhāsi

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๒๑๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “วินีตวัตถุ อุทานคาถา”