Evaṃ mūlacchejjavasena daḷhaṃ katvā tatiyapārājike paññatte aparampi anuppaññattatthāya maraṇavaṇṇasaṃvaṇṇanāvatthu udapādi. Tassuppatti dīpanatthaṃ evañcidaṃ bhagavatātiādi vuttaṃ . {168} Tattha paṭibaddhacittāti chandarāgena paṭibaddhacittā sārattā apekkhavantoti attho. Maraṇavaṇṇaṃ saṃvaṇṇemāti jīvite ādīnavaṃ dassetvā maraṇassa guṇaṃ vaṇṇema ānisaṃsaṃ dassemāti. Katakalyāṇotiādīsu ayaṃ padattho. Kalyāṇaṃ sucikammaṃ kataṃ tayāti tvaṃ kho asi katakalyāṇo. Tathā kusalaṃ anavajjakammaṃ kataṃ tayāti katakusalo. Maraṇakāle sampatte yā sattānaṃ uppajjati bhayasaṅkhātā bhīrutā tato tāyanaṃ rakkhaṇakammaṃ kataṃ tayāti katabhīruttāṇo. Pāpaṃ lāmakaṃ kammaṃ akataṃ tayāti akatapāpo. Luddhaṃ dāruṇaṃ dussīlyakammaṃ akataṃ tayāti akataluddho. Kibbisaṃ sāhasiyakammaṃ lobhādikkilesussadaṃ akatantayāti akatakibbiso. Kasmā idaṃ vuccati. Yasmā sabbappakārampi kataṃ tayā kalyāṇaṃ akataṃ tayā pāpaṃ tena taṃ vadāma kiṃ tuyhaṃ iminā rogābhibhūtattā lāmakena pāpakena dukkhabahulattā dukkhena jīvitena matante jīvitā seyyoti tava maraṇaṃ jīvitā sundarataraṃ. Kasmā. Yasmā ito tvaṃ kālakato katakālo hutvā kālaṃ katvā maritvāti attho kāyassa bhedā .pe. Upapajjissasi

Evaṃ uppanno ca tattha dibbehi devaloke uppannehi pañcahi kāmaguṇehi manāpiyarūpādikehi pañcahi vatthukāmakoṭṭhāsehi samappito samaṅgibhūto paricāressasīti sampayutto samodhānagato hutvā itocīto ca carissasi viharissasi abhiramissasi vāti attho.

{169} Asappāyānīti ahitāni avuḍḍhikarāni yāni khippameva jīvitakkhayaṃ pāpenti.

{172} Sañciccāti ayaṃ sañcicca manussaviggahanti mātikāya vuttassa sañciccapadassa uddhāro. Tattha santi upasaggo tena saddhiṃ ussukkavacanametaṃ sañciccāti. Tassa sañcetetvā suṭṭhu cetetvāti attho. Yasmā pana yo sañcicca voropeti so jānanto sañjānanto hoti tañcassa voropanaṃ cecca abhivitaritvā vītikkamo hoti tasmā byañjane ādaraṃ akatvā atthameva dassetuṃ jānanto sañjānanto cecca abhivitaritvā vītikkamoti evamassa padabhājanaṃ vuttaṃ. Tattha jānantoti pāṇoti jānanto. Sañjānantoti jīvitā voropemīti sañjānanto. Teneva pāṇajānanākārena saddhiṃ jānantoti attho. Ceccāti vadhakacetanāvasena cetetvā pakappetvā. Abhivitaritvāti upakkamavasena maddanto nirāsaṅkacittaṃ pesetvā. Vītikkamoti evaṃ pavattassa yo vītikkamo ayaṃ sañciccasaddassa sikhāppatto atthoti vuttaṃ hoti.