อนาปัตติวาร

Evaṃ nānappakārato āpattibhedaṃ dassetvā idāni anāpattiṃ dassento anāpatti asañciccātiādimāha. Tattha asañciccāti iminā upakkamena imaṃ māremīti acetetvā. Evaṃ hi acetetvā katena upakkamena pare matepi anāpatti. Vakkhati ca anāpatti bhikkhu asañciccāti. Ajānantassāti iminā ayaṃ marissatīti ajānantassa. Upakkamena pare matepi anāpatti. Vakkhati ca visapiṇḍapātavatthusmiṃ anāpatti bhikkhu ajānantassāti. Na maraṇādhippāyassāti maraṇaṃ anicchantassa. Yena hi upakkamena paro marati tena upakkamena tasmiṃ māritepi na maraṇādhippāyassa anāpatti. Vakkhati ca anāpatti bhikkhu na maraṇādhippāyassāti. Ummattakādayo pubbe vuttanayāeva. Idha pana ādikammikā aññamaññaṃ jīvitā voropitabhikkhū tesaṃ anāpatti. Avasesānaṃ maraṇavaṇṇasaṃvaṇṇanakādīnaṃ āpattiyevāti.

Padabhājanīyavaṇṇanā niṭṭhitā.

Samuṭṭhānādīsu. Idaṃ sikkhāpadaṃ tisamuṭṭhānaṃ kāyacittato ca vācācittato ca kāyavācācittato ca samuṭṭhāti kiriyā saññāvimokkhaṃ sacittakaṃ lokavajjaṃ kāyakammaṃ vacīkammaṃ akusalacittaṃ dukkhavedanaṃ. Sacepi hi sirisayanaṃ āruḷho rajjasampattisukhaṃ anubhavanto rājā coro deva ānītoti vutte gacchatha naṃ mārethāti hasamānova bhaṇati domanassacitteneva bhaṇatīti veditabbo. Sukhavokiṇṇattā pana anuppabandhābhāvā ca dujjānametaṃ puthujjanehīti.

{180} Vinītavatthugāthāsu paṭhamavatthusmiṃ. Kāruññenāti te bhikkhū tassa mahantaṃ gelaññadukkhaṃ disvā kāruññaṃ uppādetvā sīlavā tvaṃ katakusalo kasmā mīyamāno bhāyasi nanu sīlavato saggo nāma maraṇamattapaṭibaddhoyevāti evaṃ maraṇatthikāva hutvā maraṇatthikabhāvaṃ ajānantā maraṇavaṇṇaṃ saṃvaṇṇesuṃ. Sopi bhikkhu tesaṃ saṃvaṇṇanāya āhārūpacchedaṃ katvā antarāva kālamakāsi. Tasmā āpattiṃ āpannā. Vohāravasena pana vuttaṃ kāruññena maraṇavaṇṇaṃ saṃvaṇṇesunti. Tasmā idānipi paṇḍitena bhikkhunā gilānassa bhikkhuno evaṃ maraṇavaṇṇo na saṃvaṇṇetabbo. Sace hi tassa saṃvaṇṇanaṃ sutvā āhārūpacchedādinā upakkamena ekajavanavārāvasesepi āyusmiṃ antarā kālaṃ karoti imināva mārito hoti. Iminā pana nayena anusaṭṭhī dātabbā sīlavato nāma anacchariyā maggaphaluppatti tasmā vihārādīsu Āsattiṃ akatvā buddhagataṃ dhammagataṃ saṅghagataṃ kāyagatañca satiṃ upaṭṭhapetvā manasikāre appamādo kātabboti. Maraṇavaṇṇe ca saṃvaṇṇitepi yo tāya saṃvaṇṇanāya kañci upakkamaṃ akatvā attano dhammatāya yathāyunā yathānusandhinā ca marati tappaccayā saṃvaṇṇako āpattiyā na kāretabboti.

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๓๓๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “อนาปัตติวาร”