{269} Tena samayena buddho bhagavāti kāyasaṃsaggasikkhāpadaṃ. Tatrāyaṃ anuttānapadavaṇṇanā. Araññe viharatīti na āveṇike araññe jetavanavihārasseva paccante ekapasse. Majjhe gabbhoti tassa cassa vihārassa majjhe gabbho hoti. Samantā pariyāgāroti samantā panassa maṇḍalamālaparikkhepo hoti. So kira majjhe caturassaṃ gabbhaṃ Katvā bahi maṇḍalamālaparikkhepena kato yathā sakkā hoti antoyeva āvijjhantehi vicarituṃ. Suppaññattanti suṭṭhu ṭhapitaṃ. Yathā yathā yasmiñca yasmiñca okāse ṭhapitaṃ pāsādikaṃ hoti lokarañjitaṃ tathā tathā tasmiṃ tasmiṃ okāse ṭhapitaṃ. Vattasīsena hi so ekakiccampi na karoti. Ekacce vātapāneti yesu vivaṭesu andhakāro hoti tāni vivaranto yesu vivaṭesu āloko hoti tāni thakento. Evaṃ vutte sā brāhmaṇī taṃ brāhmaṇaṃ etadavocāti evaṃ tena brāhmaṇena pasaṃsitvā vutte sā brāhmaṇī pasanno ayaṃ brāhmaṇo pabbajitukāmo maññeti sallakkhetvā nigūhitabbampi taṃ attano vippakāraṃ pakāsentī kevalaṃ tassa saddhāvighātāpekkhā hutvā etaṃ kuto tassa uḷārattatāti ādivacanamavoca. Tattha uḷāro attā assāti uḷārattā. Uḷārattano bhāvo uḷārattatā. Kulitthīhīti ādīsu kulitthiyo nāma gharasāminiyo. Kuladhītā nāma purisantaragatā kuladhītaro. Kulakumāriyo nāma aniviṭaṭhā vuccanti. Kulasuṇhā nāma parakulato ānītā kuladārakānaṃ vadhuyo.

{270} Otiṇṇoti yakkhādīhi viya sattā anto uppajjantena rāgena otiṇṇo. Kūpādīni viya sattā asamavekkhitvā rajanīye ṭhāne rajanto sayaṃ vā rāgaṃ otiṇṇo. Yasmā pana ubhayathāpi rāgasamaṅgissevetaṃ adhivacanaṃ tasmā otiṇṇo nāma sāratto apekkhavā paṭibaddhacittoti evamassa padabhājanaṃ vuttaṃ. Tattha sārattoti kāyasaṃsaggarāgena suṭṭhu ratto. Apekkhavāti Kāyasaṃsaggāpekkhāya apekkhavā. Paṭibaddhacittoti kāyasaṃsaggarāgeneva tasmiṃ vatthusmiṃ paṭibaddhacitto. Vipariṇatenāti parisuddhabhavaṅgasantatisaṅkhātaṃ pakatiṃ jahitvā aññathā pavattena virūpaṃ vā pariṇatena virūpaṃ parivattena. Yathā parivattamānaṃ virūpaṃ hoti evaṃ parivattetvā ṭhitenāti adhippāyo. {271} Yasmā pana taṃ rāgādīhi sampayogaṃ nātivattati tasmā vipariṇatanti rattampi cittanti ādinā nayena tassa padabhājanaṃ vatvā ante idhādhippetamatthaṃ dassento apica rattaṃ cittaṃ imasmiṃ atthe adhippetaṃ vipariṇatanti āha. Tadahujātāti taṃ divasaṃ jātā jātamattā allamaṃsapesīvaṇṇā. Evarūpāyapi hi saddhiṃ kāyasaṃsagge saṅghādiseso methunavītikkame pārājikaṃ rahonisajjassāde pācittiyañca hoti. Pagevāti paṭhamameva. Kāyasaṃsaggaṃ samāpajjeyyāti hatthaggahaṇādikāyasampayogaṃ kāyasammissibhāvaṃ samāpajjeyya. Yasmā panetaṃ samāpajjantassa yo so kāyasaṃsaggo nāma so atthato ajjhācāro hoti rāgavasena abhibhavitvā saññamavelaṃ ācāro tasmāssa saṅkhepenatthaṃ dassento ajjhācāro vuccatīti padabhājanamāha. Hatthaggāhaṃ vāti ādibhedaṃ panassa vitthārenettha dassanaṃ 1-. Tattha hatthādīnaṃ vibhāgadassanatthaṃ hattho nāma kupparaṃ upādāyāti ādimāha. Tattha kupparaṃ upādāyāti dutiyamahāsandhiṃ upādāya. Aññattha pana maṇibandhato yāva agganakhā