เรื่องพระเมตติยะ และพระภุมมชกะ
{391} Tena samayena buddho bhagavāti dutiyaduṭṭhadosasikkhāpadaṃ. Tattha handa mayaṃ āvuso imaṃ chakalakaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ nāma karomāti te kira paṭhamavatthusmiṃ attano manorathaṃ sampādetuṃ asakkontā laddhaniggahā vighātappattā idāni jānissāmāti tādisaṃ vatthuṃ pariyesamānā vicaranti. Athekadivasaṃ disvā tuṭṭhā aññamaññaṃ oloketvā evamāhaṃsu handa mayaṃ āvuso imaṃ chakalakaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ nāma karomāti. Dabbo mallaputto nāma ayanti evamassa nāmaṃ karomāti vuttaṃ hoti. Esa nayo mettiyannāma bhikkhuninti etthāpi. Te bhikkhū mettiyabhummajake bhikkhū anuyuñjiṃsūti evaṃ anuyuñjiṃsu āvuso kuhiṃ tumhehi dabbo mallaputto nāma mettiyāya bhikkhuniyā saddhiṃ diṭṭhoti. Gijjhakūṭapabbatapāde. Kāya velāya. Bhikkhācāragamanavelāya. Āvuso dabba ime evaṃ vadenti tvaṃ tadā kuhinti. Veḷuvane bhattāni uddisāmīti. Tava tāya velāya veḷuvane atthibhāvaṃ Ko jānātīti. Bhikkhusaṅgho bhanteti. Te saṅghaṃ pucchiṃsu jānātha tumhe tāya velāya imassa veḷuvane atthibhāvanti. Āma āvuso jānāma thero sammatiladdhadivasato paṭṭhāya veḷuvaneyevāti. Tato mettiyabhummajake āhaṃsu āvuso tumhākaṃ kathā na sameti kacci no lesaṃ uḍḍetvā vadethāti. Evaṃ te tehi bhikkhūhi anuyuñjiyamānā āma āvusoti vatvā etamatthaṃ ārocesuṃ. Kimpana tumhe āvuso āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ aññābhāgiyassa adhikaraṇassāti ettha aññabhāgassa idaṃ aññabhāgo vā assa atthīti aññabhāgiyaṃ. Adhikaraṇanti ādhāro veditabbo. Vatthuadhiṭṭhānanti vuttaṃ hoti. Yo hi so dabbo mallaputto nāmāti chakalako vutto so yvāyaṃ āyasmato dabbassa mallaputtassa bhāgo koṭṭhāso pakkho manussajāti ceva bhikkhubhāvo ca tato aññassa bhāgassa koṭṭhāsassa pakkhassa hoti tiracchānajātiyā ceva chakalakabhāvassa ca so vā aññabhāgo assa atthīti tasmā aññabhāgisaṅkhaṃ labhati. Yasmā ca tesaṃ imaṃ mayaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ nāma karomāti vadantānaṃ tassa nāmakaraṇasaññāya ādhāro vatthuadhiṭṭhānaṃ tasmā adhikaraṇanti veditabbo. Taṃ hi sandhāya te bhikkhū aññabhāgiyassa adhikaraṇassāti āhaṃsu. Na vivādādhikaraṇādīsu aññataraṃ. Kasmā. Asambhavato. Na hi te catunnaṃ adhikaraṇānaṃ kassaci aññabhāgiyassa adhikaraṇassa kiñci desaṃ lesamattaṃ uppādayiṃsu. Na ca catunnaṃ adhikaraṇānaṃ leso nāma atthi. Jātilesādayo hi puggalānaṃyeva Lesā vuttā na vivādādhikaraṇādīnaṃ. Idañca dabbo mallaputtoti nāmaṃ tassa aññabhāgiyādhikaraṇabhāve ṭhitassa chakalakassa koci deso hoti theraṃ amūlakena pārājikena anuddhaṃsetuṃ lesamatto. Ettha ca dissati apadissati assa ayanti vohariyatīti deso. Jātiādīsu aññatarakoṭṭhāsassetaṃ adhivacanaṃ. Aññampi vatthuṃ lissati silissati vohāramatteneva īsakaṃ alliyatīti leso. Jātiādīnaññeva aññatarakoṭṭhāsassetaṃ adhivacanaṃ. Tato paraṃ uttānatthameva. Sikkhāpadappaññattiyampi ayamevattho.