Sammāsambuddho. Tathāhesa sabbadhamme sammāsambuddho abhiññeyye dhamme abhiññeyyato buddho pariññeyye dhamme pariññeyyato buddho pahātabbe dhamme pahātabbato buddho sacchikātabbe dhamme sacchikātabbato buddho bhāvetabbe dhamme bhāvetabbato buddho. Tenevāha

abhiññeyyaṃ abhiññātaṃ bhāvetabbañca bhāvitaṃ

pahātabbaṃ pahīnamme tasmā buddhosmi brāhmaṇāti 1-. Apica cakkhuṃ dukkhasaccaṃ tassa mūlakāraṇabhāvena taṃsamuṭṭhāpikā purimataṇhā samudayasaccaṃ ubhinnamappavatti nirodhasaccaṃ nirodhappajānanā paṭipadā maggasaccanti evaṃ ekekapaduddhārenāpi sabbadhamme sammā sāmañca buddho. Esa nayo sotaghānajivhākāyamanesu. Eteneva nayena rūpādīni cha āyatanāni cakkhuviññāṇādayo cha viññāṇakāyā cakkhusamphassādayo cha phassā cakkhusamphassajāvedanādayo cha vedanā rūpasaññādayo cha saññā rūpasañcetanādayo cha cetanā rūpataṇhādayo cha taṇhākāyā rūpavitakkādayo cha vitakkā rūpavicārādayo cha vicārā rūpakkhandhādayo pañcakkhandhā dasa kasiṇāni dasa asubhāni dasa anussatiyo uddhumātakasaññādivasena dasa saññā kesādayo dvattiṃsākārā dvādasāyatāni aṭṭhārasa dhātuyo kāmabhavādayo nava bhavā paṭhamādīni cattāri jhānāni mettābhāvanādayo catasso appamaññāyo ākāsānañcāyatanādikā catasso

Arūpasamāpattiyo paṭilomato jarāmaraṇādīni anulomato avijjādīni paṭiccasamuppādaṅgāni ca yojetabbāni. Tatrāyaṃ ekapadayojanā. Jarāmaraṇaṃ dukkhasaccaṃ jāti samudayasaccaṃ ubhinnampi nissaraṇaṃ nirodhasaccaṃ nirodhappajānanā paṭipadā maggasaccanti evaṃ ekekapaduddhārena sabbadhamme sammā sāmañca buddho anubuddho paṭividdho. Tena vuttaṃ sammā sāmañca sabbadhammānaṃ buddhattā pana sammāsambuddhoti.

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๑๑๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องเวรัญชพราหมณ์”