bhaggarāgo bhaggadoso bhaggamoho anāsavo

Bhaggassa pāpakā dhammā bhagavā tena vuccatīti. Bhāgyavatāya cassa satapuññalakkhaṇadharassa rūpakāyasampatti dīpitā hoti. Bhaggadosatāya dhammakāyasampatti. Tathā lokiyaparikkhakānaṃ bahumatabhāvo gahaṭṭhapabbajitehi abhigamanīyatā abhigatānañca tesaṃ kāyacittadukkhāpanayane paṭibalabhāvo āmisadānadhammadānehi upakāritā lokiyalokuttarasukhehi ca saññojanasamatthatā dīpitā hoti. Yasmā ca loke issariyadhammayasasirikāmappayattesu chasu dhammesu bhagasaddo vattati. Paramañcassa sakacitte issariyaṃ aṇimālaṅghimādikaṃ vā lokiyasammataṃ sabbākāraparipūraṃ atthi. Tathā lokuttaradhammo lokattayabyāpako yathābhuccaguṇādhigato ativiya parisuddho yaso rūpakāyadassanabyāvaṭajananayanamanappasādajananasamatthā sabbākāraparipūrā sabbaṅgapaccaṅgasiri yaṃ yaṃ etena icchitaṃ paṭṭhitaṃ attahitaṃ parihitaṃ vā tassa tassa tatheva abhinipphannattā icchitatthanipphattisaññito kāmo sabbalokagarubhāvuppattihetubhūto sammāvāyāmasaṅkhāto payatto vā atthi. Tasmā imehi bhagehi yuttattāpi bhagā assa santīti iminā atthena bhagavāti vuccati. Yasmā pana kusalādīhi bhedehi sabbadhamme khandhāyatanadhātusaccaindriyapaṭiccasamuppādādīhi vā kusalādidhamme pīḷanasaṅkhatasantāpavipariṇāmaṭṭhena vā dukkhamariyasaccaṃ āyuhananidānasaṃyogapalibodhaṭṭhena samudayaṃ nissaraṇavivekāsaṅkhataamataṭṭhena nirodhaṃ niyyānikahetudassanādhipateyyaṭṭhena maggaṃ vibhattavā vibhajitvā vivaritvā desitavāti vuttaṃ hoti tasmā Vibhattavāti vattabbe bhagavāti vuccati. Yasmā ca esa dibbabrahma- ariyavihāre kāyacittaupadhiviveke suññatāppaṇihitānimittavimokkhe aññe ca lokiyalokuttare uttarimanussadhamme bhaji sevi bahulamakāsi tasmā bhattavāti vattabbe bhagavāti vuccati. Yasmā pana tīsu bhavesu taṇhāsaṅkhātaṃ gamanamanena vantaṃ tasmā bhavesu vantagamanoti vattabbe bhavasaddato bhakāraṃ gamanasaddato gakāraṃ vantasaddato vakārañca dīghaṃ katvā ādāya bhagavāti vuccati. Yathā loke mehanassa khassa mālāti vattabbe mekhalāti vuccati.

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๑๒๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องเวรัญชพราหมณ์”