Athassa bhagavā attukkaṃsanaparavambhanadosaṃ anupagamma karuṇāsītalahadayena taṃ aññāṇaṃ vidhamitvā yuttabhāvaṃ dassetukāmo āha nāhantaṃ brāhmaṇa .pe. Muddhāpi tassa vipateyyāti. Tatrāyaṃ saṅkhepattho. Ahaṃ brāhmaṇa apaṭihatena sabbaññutaññāṇacakkhunā olokentopi taṃ puggalaṃ etasmiṃ sadevakādibhede loke na passāmi yaṃ ahaṃ abhivādeyyaṃ vā paccuṭṭheyyaṃ vā āsanena vā nimanteyyaṃ. Anacchariyaṃ vā etaṃ yvāhaṃ ajja sabbaññutappatto evarūpaṃ nipaccakārārahaṃ puggalaṃ na passāmi. Apica kho yadāpāhaṃ sampatijātova uttarenābhimukho sattapadavītihārena gantvā sakalaṃ dasasahassalokadhātuṃ olokesiṃ tadāpi etasmiṃ sadevakādibhede loke taṃ puggalaṃ na passāmi yamahaṃ abhivādeyyaṃ vā paccuṭṭheyyaṃ vā āsanena vā nimanteyyaṃ. Athakho maṃ soḷasakappasahassāyuko khīṇāsavamahābrahmāpi añjaliṃ paggahetvā tvaṃ loke mahāpuriso tvaṃ sadevakassa lokassa aggo ca jeṭṭho ca seṭṭho ca natthi tayā uttaritaroti sañjātasomanasso paṭimānesi. Tadāpicāhaṃ attanā uttaritaraṃ apassanto āsabhiṃ vācaṃ nicchāresiṃ aggohamasmi lokassa jeṭṭhohamasmi lokassa seṭṭhohamasmi lokassāti. Evaṃ sampatijātassāpi mayhaṃ abhivādanādiraho puggalo natthi. Svāhaṃ idāni sabbaññutappatto kaṃ abhivādeyyaṃ vā .pe. Āsanena vā nimanteyyaṃ tasmā tvaṃ brāhmaṇa mā tathāgatā evarūpaṃ nipaccakāraṃ paṭṭhayittha yaṃ hi brāhmaṇa tathāgato abhivādeyya vā .pe. Āsanena vā nimanteyya muddhāpi tassa puggalassa rattipariyosāne paripākasithilabandhanaṃ vaṇṭā pamuttaṃ tālaphalamiva gīvato pacchijjitvā sahasāva bhūmiyaṃ vipateyya.

{3} Evaṃ vuttepi brāhmaṇo duppaññatāya tathāgatassa lokajeṭṭhakabhāvaṃ asallakkhento kevalaṃ taṃ vacanaṃ asahamāno āha arasarūpo bhavaṃ gotamoti. Ayaṃ kirassa adhippāyo yaṃ loke Abhivādanapaccuṭṭhānañjalikammasāmīcikammaṃ sāmaggīrasoti vuccati taṃ bhoto gotamassa natthi tasmā arasarūpo bhavaṃ gotamo arasajātiko arasasabhāvoti.

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๑๓๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องเวรัญชพราหมณ์”