Athassa bhagavā cittamudubhāvajananatthaṃ ujuvipaccanīkabhāvaṃ pariharanto aññathā tassa vacanassatthaṃ attani sandassento atthi khvesa brāhmaṇa pariyāyotiādimāha.
Tattha pariyāyoti kāraṇaṃ. Ayaṃ hi pariyāyasaddo desanāvārakāraṇesu vattati. Madhupiṇḍikapariyāyotveva naṃ dhārehītiādīsu hi esa desanāyaṃ vattati. Kassa nukho ānanda ajja pariyāyo bhikkhuniyo ovadituntiādīsu vāre. Sādhu bhante bhagavā aññaṃ pariyāyaṃ ācikkhatu yathāyaṃ bhikkhusaṅgho aññāya saṇṭhaheyyātiādīsu kāraṇe. Svāyaṃ idha kāraṇe vattati. Tasmā ettha evamattho daṭṭhabbo atthi kho brāhmaṇa etaṃ kāraṇaṃ yena kāraṇena maṃ arasarūpo bhavaṃ gotamoti vadamāno puggalo sammā vadeyya avitathavādīti saṅkhaṃ gaccheyya. Katamo pana soti. Ye te brāhmaṇa rūparasā .pe. Phoṭṭhabbarasā te tathāgatassa pahīnāti. Kiṃ vuttaṃ hoti. Ye te jātivasena vā uppattivasena vā seṭṭhasammatānampi puthujjanānaṃ rūpārammaṇādīni assādentānaṃ abhinandantānaṃ rajjantānaṃ uppajjanti kāmasukhassādasaṅkhātā rūparasā saddarasā gandharasā rasarasā phoṭṭhabbarasā ye imaṃ lokaṃ gīvāyaṃ bandhitvā viya āviñchanti vatthārammaṇādisāmaggiyañca sati uppannattā Sāmaggīrasāti vuccanti te sabbepi tathāgatassa pahīnā. Mayhaṃ pahīnāti vattabbepi mamaṃkārena attānaṃ anukkhipanto dhammaṃ deseti. Desanāvilāso vā esa bhagavato.
Tattha pahīnāti cittasantānato vigatā jahitā vā. Etasmiṃ panatthe karaṇe sāmivacanaṃ daṭṭhabbaṃ. Ariyamaggasatthena ucchinnaṃ taṇhāvijjāmayaṃ mūlametesanti ucchinnamūlā. Tālavatthu viya nesaṃ vatthu katanti tālāvatthukatā. Yathā hi tālarukkhaṃ samūlaṃ uddharitvā tassa vatthumatte tasmiṃ padese kate na puna tassa tālassa uppatti paññāyati evaṃ ariyamaggasatthena samūle rūpādirase uddharitvā tesaṃ pubbe uppannapubbabhāvena vatthumatte cittasantāne kate sabbepi te tālāvatthukatāti vuccanti. Aviruḷhidhammatā vā matthakacchinnatālo viya katāti tālāvatthukatā. Yasmā pana evaṃ tālāvatthukatā anabhāvaṃ katā honti yathā nesaṃ pacchābhāvo na hoti tathā katā honti tasmā āha anabhāvaṃ katāti. Ayaṃ hettha padacchedo anuabhāvaṃ katā anabhāvaṃ katāti. Anabhāvaṃ gatātipi pāṭho. Tassa anuabhāvaṃ gatāti attho. Tattha padacchedo anuabhāvaṃ gatā anabhāvaṃ gatāti yathā anuacchariyā anacchariyāti. Āyatiṃ anuppādadhammāti anāgate anuppajjanakasabhāvā. Ye hi abhāvaṃ gatā te kathaṃ uppajjissanti. Tenāha anabhāvaṃ gatā āyatiṃ anuppādadhammāti. Ayaṃ kho brāhmaṇa pariyāyoti idaṃ kho brāhmaṇa kāraṇaṃ yena maṃ sammā vadamāno vadeyya arasarūpo samaṇo gotamoti. No ca Kho yaṃ tvaṃ sandhāya vadesīti yañca kho maṃ sandhāya tvaṃ vadesi so pariyāyo na hoti. Kasmā pana bhagavā evamāha nanu evaṃ vutte yo brāhmaṇena vutto sāmaggīraso tassattani vijjamānatā anuññātā hotīti. Vuccate. Na hoti. Yo hi taṃ sāmaggīrasaṃ kātuṃ bhabbo hutvā na karoti so tadabhāvena arasarūpoti vattabbo bhaveyya. Bhagavā pana abhabbova taṃ kātuṃ tenassa karaṇe abhabbataṃ pakāsento āha no ca kho yaṃ tvaṃ sandhāya vadesīti yaṃ pariyāyaṃ sandhāya tvaṃ maṃ arasarūpoti vadasi so amhesu neva vattabboti.