เรื่องพระสุทินน์

Paṭhamapārājikavaṇṇanā

{24} ito paraṃ tena kho pana samayena vesāliyā avidūretiādi yebhuyyena uttānatthaṃ. Tasmā anupadavaṇṇanaṃ pahāya yattha yattha vattabbaṃ atthi taṃ tadeva vaṇṇayissāma. Kalandagāmoti kalandakā vuccanti kālakā tesaṃ vasena laddhanāmo gāmo. Kalandaputtoti gāmavasena laddhanāmassa rājasammatassa cattāḷīsakoṭivibhavassa kalandaseṭṭhino putto. Yasmā pana tasmiṃ gāme aññepi kalandanāmakā manussā atthi tasmā kalandaputtoti vatvā puna seṭṭhiputtoti vuttaṃ. Sambahulehīti bahukehi. Sahāyakehīti sukhadukkhāni saha āyanti upagacchantīti sahāyā. Sahāyāeva sahāyakā. Tehi sahāyakehi. Saddhinti ekato. Kenacideva karaṇīyenāti kenacideva bhaṇḍappayojana uddhāra sāraṇādinā kiccena. Kattikanakkhattakīḷākiccenātipi vadanti. Bhagavā hi kattikajuṇhapakkhe vesāliṃ sampāpuṇi. Kattikanakkhattakīḷā cettha uḷārā honti tadatthaṃ gatoti veditabbo. Addasā khoti kathaṃ addasa. So kira nagarato bhuttapātarāsaṃ suddhuttarāsaṅgaṃ mālāgandhavilepanahatthaṃ buddhadassanatthaṃ dhammassavanatthañca nikkhamantaṃ mahājanaṃ disvā kuhiṃ gacchathāti pucchi. Buddhadassanatthaṃ dhammassavanatthañcāti. Tenahi ahampi gacchāmīti gantvā catubbidhāya parisāya parivutaṃ brahmassarena dhammaṃ desentaṃ bhagavantaṃ addasa. Tena vuttaṃ addasā kho .pe. Desentanti. Disvānassāti disvāna Assa. Etadahosīti pubbekatapuññatāya codiyamānassa bhabbakulaputtassa etaṃ ahosi. Kiṃ ahosi. Yannūnāhampi dhammaṃ suṇeyyanti. Tattha yannūnāti parivitakkadassanametaṃ. Evaṃ kirassa parivitakko uppanno yamayaṃ parisā ekaggacittā dhammaṃ suṇāti aho vatāhampi taṃ suṇeyyanti. Athakho sudinno kalandaputto yena sā parisāti idha kasmā yena bhagavāti avatvā yena sā parisāti vuttanti ce. Bhagavantaṃ hi parivāretvā uḷārūḷārajanā mahatī parisā nisinnā tatra na sakkā iminā pacchā āgatena bhagavantaṃ upasaṅkamitvā nisīdituṃ parisāya pana ekasmiṃ padese sakkāti so taṃ parisaṃyeva upasaṅkamanto. Tena vuttaṃ athakho sudinno kalandaputto yena sā parisāti. Ekamantaṃ nisinnassa kho sudinnassa kalandaputtassa etadahosīti na nisinnamattasseva ahosi athakho bhagavato sikkhāttayūpasaṃhitaṃ thokaṃ dhammakathaṃ sutvā taṃ panassa yasmā ekamantaṃ nisinnasseva ahosi tena vuttaṃ ekamantaṃ nisinnassa kho sudinnassa kalandaputtassa etadahosīti. Kiṃ ahosīti. Yathā yathā khotiādi. Tatrāyaṃ saṅkhepakathā. Ahaṃ kho yena yena ākārena bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi tena tena me upaparikkhato evaṃ hoti. Yadetaṃ sikkhāttayabrahmacariyaṃ ekadivasaṃpi akhaṇḍaṃ katvā carimakacittaṃ pāpetabbatāya ekantaparipuṇṇaṃ caritabbaṃ ekadivasampi ca kilesamalena amalinaṃ katvā carimakacittaṃ pāpetabbatāya ekantaparisuddhaṃ. Saṅkhalikhitanti likhitasaṅkhasadisaṃ Dhotasaṅkhasapāṭibhāgaṃ caritabbaṃ. Idaṃ na sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatāti agāramajjhe vasantena ekantaparipuṇṇaṃ .pe. Carituṃ. Yannūnāhaṃ kese ca massuñca ohāretvā kāsāyarasapītatāya kāsāyāni brahmacariyaṃ carantānaṃ anucchavikāni acchādetvā paridahitvā agāramhā nikkhamitvā anagāriyaṃ pabbajeyyaṃ. Ettha ca yasmā agārassa hitaṃ kasivaṇijjādikammaṃ agāriyanti vuccati tañca pabbajjāya natthi tasmā pabbajjā anagāriyāti ñātabbā. Taṃ anagāriyaṃ pabbajjaṃ. Pabbajeyyanti paṭipajjeyyaṃ. {25} Aciravuṭṭhitāya parisāya yena bhagavā tenūpasaṅkamīti sudinno avuṭṭhitāya parisāya na bhagavantaṃ pabbajjaṃ yāci. Kasmā. Tatrassa bahū ñātisālohitā mittāmaccā santi te tvaṃ mātāpitūnaṃ ekaputtako na labbhā tayā pabbajitunti bāhāyampi gahetvā ākaḍḍheyyuṃ tato pabbajjāya antarāyo bhavissatīti saheva parisāya uṭṭhahitvā thokaṃ gantvā puna kenaci sarīrakiccalesena nivattitvā bhagavantaṃ upasaṅkamma pabbajjaṃ yāci. Tena vuttaṃ athakho sudinno kalandaputto aciravuṭṭhitāya parisāya .pe. Pabbājetu maṃ bhagavāti. Bhagavā pana yasmā rāhulakumārassa pabbajjato pabhūti mātāpitūhi ananuññātaṃ puttaṃ na pabbājeti tasmā taṃ pucchi anuññātosi pana tvaṃ sudinna mātāpitūhi .pe. Pabbajjāyāti.

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๑๗๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องพระสุทินน์”