Bhummā devā saddamanussāvesunti yasmā natthi loke raho nāma pāpakammaṃ pakubbato sabbapaṭhamaṃ hissa taṃ pāpaṃ attā jānāti tato ārakkhadevatā athaññāpi paracittaviduniyo devatā tasmāssa paracittavidū sakalavanasaṇḍasannissitā bhummā devā taṃ ajjhācāraṃ disvā saddamanussāvesuṃ yathā aññepi devā suṇanti tathā nicchāresuṃ. Kinti. Nirabbudo vata bho .pe. Ādīnavo uppāditoti. Tassattho verañjakaṇḍe vuttanayeneva veditabbo. Bhummānaṃ devānaṃ saddaṃ sutvā cātummahārājikāti ettha pana bhummānaṃ devānaṃ saddaṃ ākāsaṭṭhadevatā assosuṃ ākāsaṭṭhānaṃ cātummahārājikāti ayamanukkamo veditabbo. Brahmakāyikāti asaññisatte ca arūpāvacare ca ṭhapetvā sabbepi brahmāno assosuṃ sutvā ca saddamanussāvesunti veditabbā. Itiha tena khaṇenāti evaṃ tena sudinnassa ajjhācārakkhaṇena. Tena muhuttenāti ajjhācāramuhutteneva. Yāva brahmalokāti yāva akaniṭṭhabrahmalokā. Abbhuggañchīti abhiuggañhi abbhuṭṭhāsi. Ekakolāhalamahosīti attho. Puttaṃ vijāyīti suvaṇṇabimbasadisaṃ pacchimabhavikasattaṃ janesi. Bījakoti nāmaṃ akaṃsūti na aññaṃ nāma kātumadaṃsu bījakampi dehīti pitāmahiyā vuttabhāvassa pākaṭattā bījakotvessa nāmaṃ hotūti bījakoti nāmamakaṃsu. Puttassa nāmavaseneva mātāpitūnaṃpissa nāmamakaṃsu. Te aparena samayenāti bījakañca bījakamātarañca sandhāya vuttaṃ. Bījakassa kira sattaṭṭhavassakāle tassa mātā bhikkhunīsu so ca bhikkhūsu pabbajitvā kalyāṇamitte upanissāya arahatte patiṭṭhahiṃsu. Tena vuttaṃ ubho agārasmā anagāriyaṃ pabbajitvā arahattaṃ sacchākaṃsūti. {37} Evaṃ mātāputtānaṃ pabbajjā saphalā ahosi. Pitā panassa vipaṭisārābhibhūto vihāsi. Tena vuttaṃ athakho āyasmato sudinnassa ahudeva kukkaccantiādi.

Tattha ahudevāti ahueva. Dakāro padasandhikaro. Ahosievāti attho. Kukkuccanti ajjhācārahetuko pacchānutāpo. Vipaṭisārotipi tasseva nāmaṃ. So hi viññūhi akattabbatāya kucchitakiriyābhāvato kukkuccaṃ kataṃ ajjhācāraṃ nivattetuṃ asamatthatāya taṃ paṭicca virūpasaraṇabhāvato vipaṭisāroti vuccati. Alābhā vata meti mayhaṃ vata alābhā. Ye jhānādīnaṃ guṇānaṃ alābhā nāma te mayhaṃ na aññassāti adhippāyo. Na vata me lābhāti yepi me paṭiladdhā pabbajjāsaraṇagamanasikkhāsamādānaguṇā tepi neva mayhaṃ lābhā ajjhācāramalinattā. Dulladdhaṃ vata meti idaṃ sāsanaṃ laddhampi me dulladdhaṃ. Na vata me suladdhanti yathā aññesaṃ kulaputtānaṃ evaṃ na vata me suladdhaṃ. Kasmā. Yohaṃ evaṃ svākkhāte dhammavinaye .pe. Brahmacariyaṃ caritunti. Brahmacariyanti sikkhāttayasaṅgahitaṃ maggabrahmacariyaṃ. Kiso ahosīti khādituṃ vā bhuñjituṃ vā asakkonto tanuko ahosi appamaṃsalohito. Uppaṇḍuppaṇḍukajātoti sañjātuppaṇḍuppaṇḍukabhāvo paṇḍupalāsapaṭibhāgo. Dhamanisaṇṭhatagattoti pariyādinnamaṃsalohitattā sirājāleneva santharitagatto. Antomanoti anusocanavasena abbhantareyeva ṭhitacitto. Hadayavatthuṃ nissāya vattanavasena pana sabbepi antomanāyeva. Līnamanoti uddese paripacchāya kammaṭṭhāne adhisīle adhicitte adhipaññāya vattapaṭivattapūraṇe ca nikkhittadhuro avipphāriko. Aññadatthuṃ kosajjavaseneva līno saṅkuṭito mano assāti līnamano. Dukkhīti cetodukkhena dukkhī. Dummanoti dosena duṭṭhamano virūpamano vā domanassābhibhūtatāya. Pajjhāyīti

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๑๘๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องพระสุทินน์”