Vipaṭisāravasena vahacchinno viya gadrabho taṃtaṃ cintayi. {38} Sahāyakā bhikkhūti taṃ evaṃbhūtaṃ gaṇasaṅgaṇikāpapañcena vītināmentaṃ disvā yassa vissāsikā kathāphāsukā bhikkhū te naṃ etadavocuṃ . Pīnindriyoti pasādappatiṭṭhānokāsassa sampuṇṇattā paripuṇṇacakkhādiindriyo. So dāni tvanti ettha dānīti nipāto. So pana tvanti vuttaṃ hoti. Kacci no tvanti kacci nu tvaṃ. Anabhiratoti ukkaṇṭhito gihibhāvaṃ paṭṭhayamānoti attho. Tasmā tameva anabhiratiṃ paṭikkhipanto āha na kho ahaṃ āvuso anabhiratoti. Adhikusalānaṃ pana dhammānaṃ bhāvanāya abhiratovāhanti 2-. Atthi me pāpakammaṃ katanti mayā kataṃ ekaṃ pāpakammaṃ atthi upalabbhati saṃvijjati niccakālaṃ abhimukhaṃ viya me tiṭṭhati. Atha naṃ pakāsento purāṇadutiyikāyātiādimāha. Alaṃ hi te āvuso sudinna kukkuccāyāti āvuso sudinna tuyhetaṃ pāpakammaṃ alaṃ samatthaṃ kukkuccāya. Paṭibalaṃ kukkuccamuppādetunti vuttaṃ hoti. Yaṃ tvantiādimhi yena pāpena tvaṃ nāsakkissasi brahmacariyaṃ carituṃ taṃ te pāpaṃ alaṃ kukkuccāyāti evaṃ sambandho veditabbo. Atha naṃ anusāsantā nanu āvuso bhagavatātiādimāhaṃsu.
Tattha nanūti anumatigarahatthe nipāto. Anekapariyāyenāti anekakāraṇena. Virāgāyāti virāgatthāya. No sarāgāyāti
@atthaṃ joteti. so naṭṭho hoti maññe . 2. adhippāyoti padena bhavitabbaṃ. No rāgena rañjanatthāya. Bhagavatā hi imaṃ me dhammaṃ sutvā sattā sabbabhavabhogesu virajjissanti no rañjissantīti etadatthāya dhammo desitoti adhippāyo. Esa nayo sabbapadesu. Idaṃ panettha pariyāyavacanamattaṃ. Visaṃyogāyāti kilesehi visaṃyujjanatthāya. No saṃyogāyāti na saṃyujjanatthāya. Anupādānāyāti aggahaṇatthāya. No saupādānāyāti na saṅgahaṇatthāya. Tattha nāma tvanti tasmiṃ nāma tvaṃ. Sarāgāya cetessasīti saha rāgena vattamānāya methunadhammāya cetessasi kappessasi. Etadatthaṃ vāyamissasīti attho. Esa nayo sabbattha. Puna rāgavirāgādīni navapadāni nibbaṭṭitalokuttaranibbānameva sandhāya vuttāni. Tasmā rāgāvirāgāyāti vā madanimmadanāyāti vā vuttepi nibbānatthāyāti evameva attho daṭṭhabbo. Nibbānaṃ hi yasmā taṃ āgamma ārabbha sandhāya paṭicca rāgo virajjati na hoti tasmā rāgavirāgoti vuccati. Yasmā pana taṃ āgamma mānamadapurisamadādayo madā nimmadā amadā honti vinassanti tasmā madanimmadananti vuccati. Yasmā ca taṃ āgamma sabbāpi kāmapipāsā vinayaṃ abbhatthaṃ yāti tasmā pipāsavinayoti vuccati. Yasmā pana taṃ āgamma pañcakāmaguṇālayā samugghātaṃ gacchanti tasmā ālayasamugghātoti vuccati. Yasmā pana taṃ āgamma tebhūmikavaṭṭaṃ upacchijjati tasmā vaṭṭūpacchedoti vuccati. Yasmā pana taṃ āgamma sabbaso taṇhā khayaṃ gacchati virajjati nirujjhati ca tasmā Taṇhakkhayo virāgo nirodhoti vuccati. Yasmā panetaṃ catasso yoniyo pañca gatiyo satta viññāṇaṭṭhitiyo nava sattāvāse aparāparabhāvāya vinanato ābandhanato saṃsibbanato vānanti laddhavohārāya taṇhāya nikkhantaṃ nissaṭaṃ visaṃyuttaṃ tasmā nibbānanti vuccatīti. Kāmānaṃ pahānaṃ akkhātanti vatthukāmānaṃ kilesakāmānañca pahānaṃ vuttaṃ. Kāmasaññānaṃ pariññāti sabbāsampi kāmasaññānaṃ ñātatīraṇapahānavasena tividhā pariññā akkhātā. Kāmapipāsānanti kāmesu pātabyatānaṃ kāme vā pātumicchānaṃ. Kāmavitakkānanti kāmūpasaṃhitānaṃ vitakkānaṃ. Kāmapariḷāhānanti pañcakāmaguṇikarāgavasena uppannapariḷāhānaṃ antodāhānaṃ. Imesu pañcasu ṭhānesu kilesakkhayakaro lokuttaramaggova kathito. Sabbapaṭhamesu pana tīsu ṭhānesu lokiyalokuttaramissako maggo kathitoti veditabbo. Netaṃ āvusoti etaṃ āvuso tava pāpakammaṃ appasannānaṃ vā pasādāya evarūpānaṃ pasādatthāya na hoti. Athakhvetanti athakho etaṃ. Atha khetantipi pāṭho. Aññathattāyāti pasādaññathābhāvāya vipaṭisārāya hoti. Ye maggena anāgatasaddhā tesaṃ vipaṭisāraṃ karoti īdisepi nāma dhammavinaye mayaṃ pasannā yattheva duppaṭipannā bhikkhūti. Ye pana maggenāgatasaddhā tesaṃ sineru viya vātehi acalo pasādo īdisehi vatthūhi ito vā dāruṇatarehi. Tena vuttaṃ ekaccānaṃ aññathattāyāti. {39} Bhagavato etamatthaṃ ārocesunti bhagavato etamatthaṃ ācikkhiṃsu paṭivedayiṃsu ārocayamānā Ca neva piyakamyatāya na bhedapurekkhāratāya na tassāyasmato avaṇṇaṃ pakāsanatthāya na kalisāsanaṃ ārocanatthāya nāpi idaṃ sutvā bhagavā imassa sāsane patiṭṭhānaṃ na dassati nikkaḍḍhāpessati nanti maññamānā ārocesuṃ athakho imaṃ sāsane uppannaṃ abbudaṃ ñatvā bhagavā sikkhāpadaṃ paññāpessati velaṃ mariyādaṃ āṇaṃ ṭhapessatīti ārocesuṃ.