Sineruppamāṇepi ca paccaye laddhā asantuṭṭhitaṃ āpajjati tasmā asaṃvaro mahicchatā asantuṭṭhitāti ca vuccati. Yasmā ca asaṃvare ṭhitassa attā gaṇasaṅgaṇikāya ceva kilesasaṅgaṇikāya ca saṃvattati kosajjānugato ca hoti aṭṭhakusītavatthupāripūriyā saṃvattati tasmā asaṃvaro saṅgaṇikā ceva kosajjañcāti vuccati. Subharatāya .pe. Viriyārambhassa vaṇṇaṃ bhāsitvāti subharatādīnaṃ vatthubhūtassa saṃvarassa ca vaṇṇaṃ bhāsitvāti attho. Yasmā hi asaṃvaraṃ pahāya saṃvare ṭhitassa attā subharo hoti suposo catūsu paccayesu appicchataṃ nittaṇhabhāvaṃ āpajjati ekamekasmiñca paccaye yathālābhayathābalayathāsāruppavasena tippabhedāya santuṭṭhiyā saṃvattati tasmā saṃvaro subharatā ceva suposatā ca appiccho ca santuṭṭho cāti vuccati. Yasmā pana asaṃvaraṃ pahāya saṃvare ṭhitassa attā kilesānaṃ sallekhatāya ceva niddhunanatāya ca saṃvattati tasmā saṃvaro sallekho ca dhuto cāti vuccati. Yasmā ca asaṃvaraṃ pahāya saṃvare ṭhitassa attā kāyavācānaṃ appāsādikaṃ appasādanīyaṃ asantamasāruppaṃ kāyavacīduccaritaṃ cittassa appāsādikamappasādanīyaṃ asantamasāruppaṃ akusalavitakkattayañca anupagamma tabbiparītassa kāyavacīsucaritassa kusalavitakkattayasseva ca pāsādikassa pasādanīyassa santassa sāruppassa pāripūriyā saṃvattati tasmā saṃvaro pāsādikoti vuccati. Yasmā pana asaṃvaraṃ pahāya saṃvare ṭhitassa attā sabbakilesāpacayabhūtāya vivaṭṭāya aṭṭhaviriyārambhavatthupāripūriyā ca saṃvattati tasmā saṃvaro apacayoceva viriyārambho cāti vuccatīti. Bhikkhūnaṃ tadanucchavikaṃ tadanulomikanti Tattha sannipatitānaṃ bhikkhūnaṃ yaṃ idāni sikkhāpadaṃ paññāpessati tassa anucchavikañceva anulomikañca yo cāyaṃ subharatādīhi saṃvaro vutto tassa anucchavikañceva anulomikañceva saṃvarappahānapaṭisaṃyuttaṃ asuttantanibaddhaṃ pālivinimuttaṃ okkantikadhammadesanaṃ katvāti attho. Bhagavā kira īdisesu ṭhānesu pañcavaṇṇakusumamālaṃ karonto viya ratanadāmaṃ sajjento viya ye paṭikkhipanādhippāyā asaṃvarābhiratā te samparāyikena vaṭṭabhayena tajjento anekappakāraṃ ādīnavaṃ dassento ye sikkhākāmā saṃvare ṭhitā te appekacce arahatte patiṭṭhāpento appekacce anāgāmisakadāgāmisotāpattiphalesu upanissayavirahitepi saggamagge patiṭṭhāpento dīghanikāyappamāṇampi majjhimanikāyappamāṇampi dhammadesanaṃ karoti. Taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ bhikkhūnaṃ tadanucchavikaṃ tadanulomikaṃ dhammiṃ kathaṃ katvāti. Tena hīti tena sudinnassa ajjhācārena kāraṇabhūtena. Sikkhāpadanti ettha sikkhitabbāti sikkhā. Pajjate imināti padaṃ. Sikkhāya padaṃ sikkhāpadaṃ. Sikkhāya adhigamūpāyoti attho. Athavā mūlaṃ nissayo patiṭṭhāti vuttaṃ hoti. Methunaviratiyā methunasaṃvarassetaṃ adhivacanaṃ. Methunasaṃvaro hi tadaññesaṃ sikkhāsaṅkhātānaṃ sīlavipassanājhānamaggadhammānaṃ vuttatthavasena padattā idha sikkhāpadanti adhippeto. Ayañca attho sikkhāpadavibhaṅge vuttanayena veditabbo. Apica tadatthadīpakaṃ vacanampi sikkhāpadanti veditabbaṃ. Vuttampi cetaṃ sikkhāpadanti yo tattha nāmakāyo padakāyo niruttikāyo byañjanakāyoti. Athavā yathā anabhijjhā dhammapadanti vutte Anabhijjhā eko dhammakoṭṭhāsoti attho hoti evamidhāpi sikkhāpadanti sikkhākoṭṭhāso sikkhāya eko padesotipi attho veditabbo. Dasa atthavase paṭiccāti dasa kāraṇavase sikkhāpadappaññattihetuadhigamanīye hitavisese paṭicca āgamma ārabbha. Dasannaṃ hitavisesānaṃ nippattiṃ sampassamānoti vuttaṃ hoti. Idāni te dasa atthavase dassento saṅghasuṭṭhutāyātiādimāha.

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๑๘๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องพระสุทินน์”