Tattha vuttaṃ yena yadā yasmāti idantāva vacanaṃ tena samayena buddho bhagavā verañjāyaṃ viharatīti evamādivacanaṃ sandhāya vuttaṃ. Idaṃ hi buddhassa bhagavato attapaccakkhavacanaṃ na hoti. Tasmā vattabbametaṃ idaṃ vacanaṃ kena vuttaṃ kadā kasmā ca vuttanti. Āyasmatā upālittherena vuttaṃ. Tañca pana paṭhamamahāsaṅgītikāle. Paṭhamamahāsaṅgīti nāma cesā kiñcāpi Pañcasatikasaṅgītikkhandhake vuttā nidānakosallatthaṃ pana idhāpi iminā nayena veditabbā.

Bāhiranidānavaṇṇanā

dhammacakkappavattanaṃ hi ādiṃ katvā yāva subhaddaparibbājakavinayanā katabuddhakicce kusinārāyaṃ upavattane mallānaṃ sālavane yamakasālānamantare visākhapuṇṇamīdivase paccūsasamaye anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbute bhagavati lokanāthe bhagavato parinibbāne sannipatitānaṃ sattannaṃ bhikkhusatasahassānaṃ saṅghatthero āyasmā mahākassapo sattāhaparinibbute bhagavati subhaddena vuḍḍhapabbajitena alaṃ āvuso mā socittha mā paridevittha sumuttā mayaṃ tena mahāsamaṇena upaddutā ca homa idaṃ vo kappati idaṃ vo na kappatīti idāni pana mayaṃ yaṃ icchissāma taṃ karissāma yaṃ na icchissāma taṃ na karissāmāti vuttavacanamanussaranto ṭhānaṃ kho panetaṃ vijjati yaṃ pāpabhikkhū atītasatthukaṃ pāvacananti maññamānā pakkhaṃ labhitvā nacirasseva saddhammaṃ antaradhāpeyyuṃ yāva ca dhammavinayo tiṭṭhati tāva anatītasatthukameva pāvacanaṃ hoti vuttaṃ hetaṃ bhagavatā yo vo ānanda mayā dhammo ca vinayo ca desito paññatto so vo mamaccayena satthāti yannūnāhaṃ dhammañca vinayañca saṅgāyeyyaṃ yathayidaṃ sāsanaṃ addhaniyaṃ assa ciraṭṭhitikaṃ yañcāhaṃ bhagavatā dhāressasi pana

Me tvaṃ kassapa sāṇāni paṃsukūlāni nibbasanānīti vatvā cīvare sādhāraṇaparibhogena ahaṃ bhikkhave yāvadeva ākaṅkhāmi vivicceva kāmehi .pe. Paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi kassapopi bhikkhave yāvadeva ākaṅkhati vivicceva kāmehi .pe. Paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharatīti evamādinā nayena navānupubbavihārachaḷabhiññāpabhede uttarimanussadhamme attanā samasamaṭṭhapanena ca anuggahito tassa me kimaññaṃ ānaṇyaṃ bhavissati nanu maṃ bhagavā rājā viya sakakavacaissariyānuppadānena attano kulavaṃsapatiṭṭhāpakaṃ puttaṃ saddhammavaṃsapatiṭṭhāpako me ayaṃ bhavissatīti mantvā iminā asādhāraṇena anuggahena anuggahesīti cintayanto dhammavinayasaṅgāyanatthaṃ bhikkhūnaṃ ussāhaṃ janesi. Yathāha. Athakho āyasmā mahākassapo bhikkhū āmantesi ekamidāhaṃ āvuso samayaṃ pāvāya kusināraṃ addhānamaggapaṭipanno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pañcamattehi bhikkhusatehīti sabbaṃ subhaddakaṇḍaṃ vitthārato veditabbaṃ. Tato paraṃ āha handa mayaṃ āvuso dhammañca vinayañca saṅgāyāma pure adhammo dippati dhammo paṭibāhiyati avinayo dippati vinayo paṭibāhiyati pure adhammavādino balavanto honti dhammavādino dubbalā honti avinayavādino balavanto honti vinayavādino dubbalā hontīti 4-. Bhikkhū āhaṃsu tenahi bhante thero bhikkhū uccinatūti. Thero sakalanavaṅgasatthusāsanapariyattidhare

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๑๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “เรื่องเวรัญชพราหมณ์”