Duvidhaṃ hi sikkhāpadaṃ lokavajjaṃ paṇṇattivajjañca. Tattha yassa sacittakapakkhe cittaṃ akusalameva hoti taṃ lokavajjannāma. Sesaṃ paṇṇattivajjaṃ. Tattha lokavajje anuppaññatti uppajjamānā rundhantī dvāraṃ pidahantī sotaṃ pacchindamānā gāḷhataraṃ karontī

Uppajjati. Aññatra adhimānā aññatra supinantāti ayaṃ pana vītikkamābhāvā abbohārikattā ca vuttā. Paṇṇattivajje akate vītikkamā uppajjamānā sithilaṃ karontī mocentī dvāraṃ dadamānā aparāparaṃ anāpattiṃ kurumānā uppajjati gaṇabhojanaparamparabhojanādīsu anuppaññattiyo viya. Antamaso taṃkhaṇikāyapīti evarūpā pana kate vītikkame uppannattā paññattigatikāva hoti. Idaṃ pana paṭhamasikkhāpadaṃ yasmā lokavajjaṃ na paṇṇattivajjaṃ tasmā ayamanuppaññatti rundhantī dvāraṃ pidahantī sotaṃ pacchindamānā gāḷhataraṃ karontī uppajjati. Evaṃ dvepi vatthūni sampiṇḍetvā mūlacchejjavasena daḷhataraṃ katvā paṭhamapārājike paññatte aparampi anupaññattatthāya vajjiputtakavatthu udapādi. Tassuppattidassanatthametaṃ vuttaṃ evañcidaṃ bhagavatā bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ hotīti. Tassattho bhagavatā bhikkhūnaṃ idaṃ sikkhāpadaṃ evaṃ paññattaṃ hoti ca idañca aññampi vatthu udapādīti.

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๑๙๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “พระอนุบัญญัติ ๑ เรื่องลิงตัวเมีย”