Mūlappaññattisikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ.
Anuppaññattivāre antamasoti sabbantimena paricchedena. Tiracchānagatāyapīti paṭisandhivasena tiracchānesu gatāya. Pageva Manussitthiyāti paṭhamataraṃ manussajātikāya itthiyā. Pārājikabhūtāeva cettha tiracchānagatitthī tiracchānagatāti gahetabbā na sabbā. Tatrāyaṃ paricchedo
apādānaṃ ahimacchā dipadānañca kukkuṭī
catuppadānaṃ majjārī vatthu pārājikassimāti. Tattha ahiggahaṇena sabbāpi ajagaragonasādibhedā dīghajāti saṅgahitā. Tasmā dīghajātīsu yattha tiṇṇaṃ maggānaṃ aññatarasmiṃ sakkā tilaphalamattaṃ pavesetuṃ sā pārājikavatthu avasesā dukkaṭavatthūti veditabbā. Macchaggahaṇena sabbāpi macchakacchapamaṇḍūkādibhedā udakajāti saṅgahitā. Tatrāpi dīghajātiyaṃ vuttanayeneva pārājikavatthuca dukkaṭavatthuca veditabbaṃ. Ayaṃ pana viseso kharakamukhamaṇḍūkā nāma honti tesaṃ mukhasaṇṭhānaṃ mahantaṃ chiddaṃ appakaṃ tattha pavesanaṃ nappahoti mukhasaṇṭhānaṃ pana vaṇasaṅkhepaṃ gacchati tasmā taṃ thullaccayavatthūti veditabbaṃ. Kukkuṭiggahaṇena sabbāpi kākakapotādibhedā pakkhijāti saṅgahitā. Tatrāpi vuttanayeneva pārājikavatthu ca dukkaṭavatthu ca veditabbaṃ. Majjāriggahaṇena sabbāpi rukkhasunakhamaṅgusagodhādibhedā catuppadajāti saṅgahitā. Tatthāpi vuttanayeneva pārājikavatthu ca dukkaṭavatthu ca veditabbaṃ. Pārājikoti parājito parājayaṃ āpanno. Ayaṃ hi pārājikasaddo sikkhāpadāpattipuggalesu vattati. Tattha aṭṭhānametaṃ ānanda anavakāso yaṃ tathāgato vajjīnaṃ vā vajjiputtakānaṃ vā kāraṇā sāvakānaṃ Pārājikasikkhāpadaṃ paññattaṃ samūhaneyyāti evaṃ sikkhāpade vattamāno veditabbo. Āpattiṃ tvaṃ bhikkhu āpanno pārājikanti evaṃ āpattiyā. Na mayaṃ pārājikā yo avahaṭo so pārājikoti evaṃ puggale vattamāno veditabbo. Pārājikena dhammena anuddhaṃseyyātiādīsu pana dhamme vattatīti vadanti. Yasmā pana tattha dhammoti katthaci āpatti katthaci sikkhāpadameva adhippetaṃ tasmā so visuṃ na vattabbo. Tattha sikkhāpadaṃ yo taṃ atikkamati taṃ parājeti tasmā pārājikanti vuccati. Āpatti pana yo taṃ ajjhāpajjati taṃ parājeti tasmā pārājikāti vuccati. Puggalo yasmā parājito parājayamāpanno tasmā pārājikoti vuccati. Etameva hi atthaṃ sandhāya parivārepi