Avasesaekūnasattaticatukkakathā niṭṭhitā.

{61-62} Evaṃ bhagavā paṭipannakassa bhikkhuno rakkhaṇatthaṃ sattatidvisatacatukkāni nīharitvā idāni ye anāgate pāpabhikkhū santhataṃ imaṃ na kiñci upādinnakaṃ upādinnakena phusati ko ettha dosoti sañcicca lesaṃ oḍessanti tesaṃ sāsane patiṭṭhā evaṃ na bhavissatīti disvā tesu sattatidvisatacatukkesu ekamekaṃ catukkaṃ catūhi santhatādibhedehi bhinditvā dassento bhikkhupaccatthikā manussitthiṃ bhikkhussa santike ānetvā vaccamaggena passāvamaggena mukhena aṅgajātaṃ abhinisīdenti santhatāya asanthatassātiādimāha. Tattha santhatāya asanthatassātiādīsu santhatāya itthiyā vaccamaggena passāvamaggena mukhena asanthatassa bhikkhussa aṅgajātaṃ abhinisīdentīti iminā nayena yojanā veditabbā. Tattha santhatā nāma yassā tīsu maggesu yokoci maggo paliveṭhetvā anto vā pavesetvā yena kenaci vatthena vā paṇṇena vā vākapaṭena vā cammena vā tipusīsādīnaṃ paṭena vā paṭicchanno. Santhato nāma yassa aṅgajātaṃ tesaṃyeva vatthādīnaṃ yena kenaci paṭicchannaṃ. Tattha upādinnakena vā anupādinnakaṃ ghaṭṭiyatu anupādinnakena vā upādinnakaṃ anupādinnakena vā anupādinnakaṃ upādinnakena vā upādinnakaṃ sace yattake paviṭṭhe pārājikaṃ hotīti vuttaṃ tattakaṃ pavisati

Sabbattha sādiyantassa pārājikakkhette pārājikaṃ thullaccayakkhette thullaccayaṃ dukkaṭakkhette dukkaṭameva hoti. Sace itthīnimittaṃ khāṇuṃ katvā santhataṃ khāṇuṃ ghaṭṭentassa dukkaṭaṃ. Sace purisanimittaṃ khāṇuṃ katvā santhataṃ khāṇuṃ pavesentassa dukkaṭaṃ. Sace ubhayaṃ khāṇuṃ katvā santhataṃ khāṇunā khāṇuṃ ghaṭṭentassa dukkaṭaṃ. Sace itthīnimitte veḷunaḷapabbādīnaṃ kiñci pakkhittaṃ tassa heṭṭhābhāgañcepi phusanto tilaphalamattaṃ paveseti pārājikaṃ. Uparibhāgañcepi ubhosu passesu ekaṃ passaṃ cepi phusanto paveseti pārājikaṃ. Cattāripi passāni aphusanto pavesetvā tassa talañcepi phusati pārājikaṃ. Yadi pana passesu vā tale vā aphusanto ākāsagatameva katvā pavesetvā nīharati dukkaṭaṃ. Bahiddhā khāṇuke phusati dukkaṭameva. Yathā ca itthīnimitte vuttaṃ evaṃ sabbattha lakkhaṇaṃ veditabbanti.

เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑๒๑๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. หมวดมนุสสิตถี ๒๗ จตุกกะ”